દિવાળીના પર્વના અંતિમ દિવસ તરીકે ઉજવાતી લાભ પંચમી (સૌભાગ્ય પંચમી અથવા જ્ઞાન પંચમી) હિંદુ પંચાંગ મુજબ કારતક સુદ પંચમના દિવસે આવે છે.
આ શુભ દિવસને વેપારીઓ માટે નવું વર્ષ ગણવામાં આવે છે, કારણ કે દિવાળી બાદ આ દિવસે નવા હિસાબ-કિતાબ (લેડજર) ખોલવાની પરંપરા છે.
શાસ્ત્રો મુજબ, લાભ પંચમીના દિવસે ભગવાન ગણેશ અને દેવી લક્ષ્મીની પૂજા કરવાથી વ્યવસાયમાં નફો, ઘરમાં સમૃદ્ધિ અને આખું વર્ષ સુખ-સૌભાગ્ય મળે છે.
લાભ પંચમીનો શાસ્ત્રોક્ત મહત્ત્વ
– “લાભ” નો અર્થ — નફો, પ્રગતિ અને સફળતા
– “સૌભાગ્ય” નો અર્થ — સુખ, સમૃદ્ધિ અને શુભ ફળ
– આ દિવસને “ગુજરાતી નવું વર્ષ શરૂ થયા પછીનો સૌથી શુભ દિવસ” પણ કહેવામાં આવે છે. ઘણા વેપારીઓ આ દિવસે નવા ખાતા ખોલી દેવી લક્ષ્મી અને વિઘ્નહર્તા ગણેશજીની પૂજા કરીને વ્યવસાયની શરૂઆત કરે છે.
લાભ પંચમીની પૂજા પદ્ધતિ
– ગણેશ અને લક્ષ્મી પૂજા
સવારે સ્નાન કરીને પૂજાસ્થળ સાફ કરો. ભગવાન ગણેશ અને દેવી લક્ષ્મીની પ્રતિમા અથવા ચિત્ર સ્થાપિત કરો. ગણેશજીને દુર્વા, મોદક અને સિંદૂર અર્પણ કરો. દેવી લક્ષ્મીને લાલ વસ્ત્રો, કમળના ફૂલ, અત્તર અને ખીર અર્પણ કરો. આ દિવસે નીચેના મંત્રોનો જાપ કરવો અત્યંત શુભ માનવામાં આવે છે: “ૐ શ્રીમ હ્રીમ ક્લીમ શ્રી સિદ્ધ લક્ષ્મીય નમઃ”, “વક્રતુંડ મહાકાય સૂર્યકોટિ સંપ્રભ, નિર્વિઘ્નં કુરુ મે દેવ સર્વકાર્યેષુ સર્વદા” મંત્રનો 108 વખત જાપ કરવો જોઈએ.
– હિસાબવહી (ખાતાવહી) ની પૂજા
વેપારીઓ માટે લાભ પંચમીનો આ મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે. નવા ખાતા અથવા રોકડ કાઉન્ટર સાફ કરો પૂજા સ્થળે ચોખા મૂકી રોલી, અક્ષત અને ફૂલો અર્પણ કરો માન્યતા છે કે આ વિધિથી વ્યવસાયમાં વૃદ્ધિ અને ધનવર્ષા થાય છે.
– દાન અને સેવાનું મહત્ત્વ
શાસ્ત્રોમાં કહેવાયું છે કે — “દાનથી મોટો કોઈ લાભ નથી.” આ શુભ દિવસે શક્ય તેટલું ખોરાક, કપડાં અથવા નાણાંનું દાન કરવું જોઈએ. આ ઉપાયથી દેવી લક્ષ્મી પ્રસન્ન થાય છે અને ઘરમાં સતત ધનની આવક રહે છે.
– ઘર અને કાર્યસ્થળનું શુદ્ધિકરણ
પૂજા પહેલાં ઘર અને દુકાનને સારી રીતે સાફ કરવી જોઈએ. દરેક ખૂણામાં ગંગાજળ છાંટવાથી નકારાત્મક ઉર્જા દૂર થાય છે. સાંજે દીવો પ્રગટાવી પ્રકાશ અને સમૃદ્ધિનું સ્વાગત કરવું જોઈએ.
લાભ પંચમીનું આધ્યાત્મિક સંદેશ
લાભ પંચમી ફક્ત વેપારિક લાભનો તહેવાર નથી, પરંતુ જ્ઞાન, પરિશ્રમ અને શ્રદ્ધા દ્વારા પ્રગતિના માર્ગે આગળ વધવાની પ્રેરણા આપે છે. આ દિવસે શરૂ કરાયેલ કાર્ય સૌભાગ્યપૂર્ણ અને સફળ રહે છે એવી માન્યતા છે.
Follow us On Social Media
YouTube : https://www.youtube.com/@BIndiaDigital
Website : https://bindia.co/
TWITTER : https://x.com/buletin_india
FOLLOW ON WHATSAPP https://whatsapp.com/channel/0029Va4rXSZ5q08d1AuVRO2I
Instagram: bindia.in






