Bindia
ભારત અવકાશ ક્ષેત્રમાં વધુ એક ઐતિહાસિક સિદ્ધિ હાંસલ કરવા જઈ રહ્યું છે. ભારતીય અવકાશ સંશોધન સંગઠન (ISRO) આગામી બે મહિનામાં બે હાઇ-પ્રોફાઇલ મિશન હાથ ધરશે. આમાંથી પહેલું મિશન મે મહિનામાં થવાનું છે, જ્યારે ભારતીય વાયુસેનાના ગ્રુપ કેપ્ટન શુભાંશુ શુક્લા યુએસ સ્પેસ એજન્સી નાસાના સહયોગથી એક્સિઓમ-4 મિશન હેઠળ આંતરરાષ્ટ્રીય અવકાશ સ્ટેશન (ISS) ની મુસાફરી કરશે. રાકેશ શર્મા પછી તેઓ અવકાશમાં જનાર બીજા ભારતીય બનશે.
આ ઐતિહાસિક મિશનની જાહેરાત કરતા, કેન્દ્રીય વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી મંત્રી ડૉ. જીતેન્દ્ર સિંહે શુક્રવારે કહ્યું, “ગ્રુપ કેપ્ટન શુક્લાની આ યાત્રા માત્ર અવકાશ યાત્રા નથી પરંતુ તે નવા અવકાશ યુગમાં ભારતના સાહસિક પગલાની શરૂઆત છે.” શુક્લાને અવકાશ યાત્રા માટે રશિયા અને અમેરિકામાં સઘન તાલીમ આપવામાં આવી છે. તેમની મુલાકાત ભારતના માનવ અવકાશ મિશન યોજના ગગનયાન માટે એક સીમાચિહ્નરૂપ સાબિત થશે. એક્સિઓમ-4 મિશન દરમિયાન તેઓ અવકાશ ઉડાન કામગીરી, પ્રક્ષેપણ પ્રક્રિયાઓ, સૂક્ષ્મ ગુરુત્વાકર્ષણમાં અનુકૂલન અને કટોકટીની તૈયારીમાં વ્યવહારુ અનુભવ મેળવશે.
ટૂંક સમયમાં, જૂનમાં, NISAR (NASA-ISRO સિન્થેટિક એપર્ચર રડાર) – ISRO અને NASA ના સંયુક્ત પ્રયાસ દ્વારા બનાવવામાં આવેલ અત્યાર સુધીનો સૌથી મોંઘો પૃથ્વી નિરીક્ષણ ઉપગ્રહ – ભારતથી GSLV-Mk II રોકેટ દ્વારા લોન્ચ કરવામાં આવશે. આ ઉપગ્રહ $1.5 બિલિયનના ખર્ચે બનાવવામાં આવ્યો છે.
NISAR સેટેલાઈટની વિશેષતાઓ
નાસાના જણાવ્યા અનુસાર, આ ઉપગ્રહ પૃથ્વીની બદલાતી ઇકોસિસ્ટમ, સપાટીના ફેરફારો અને બરફની ચાદરના પતનને માપશે. તે બાયોમાસ, દરિયાઈ સપાટીમાં વધારો, ભૂગર્ભજળ અને ભૂકંપ, સુનામી, જ્વાળામુખી અને ભૂસ્ખલન જેવી કુદરતી આફતો વિશે વિગતવાર માહિતી પ્રદાન કરશે. આ વિશ્વનો પહેલો ઉપગ્રહ હશે જે બે અલગ અલગ રડાર ફ્રીક્વન્સી (L-બેન્ડ અને S-બેન્ડ) દ્વારા પૃથ્વીની સપાટીમાં સેન્ટીમીટર સ્તર સુધીના ફેરફારોને માપવામાં સક્ષમ હશે. આ મિશન માટે ISRO સેટેલાઇટ બસ, એસ-બેન્ડ રડાર, લોન્ચ વ્હીકલ અને લોન્ચ સેવાઓ પૂરી પાડી રહ્યું છે, જ્યારે નાસા એલ-બેન્ડ રડાર અને અન્ય મુખ્ય સિસ્ટમો પૂરી પાડી રહ્યું છે.
આ પ્રસંગે, ISRO ચીફ વી. નારાયણને ભવિષ્યના મિશનનું વિગતવાર પ્રેઝન્ટેશન આપ્યું, જેમાં PSLV-C61 મિશનનો સમાવેશ થાય છે જે EOS-09 ઉપગ્રહને વહન કરશે. આ ઉપગ્રહ સી-બેન્ડ સિન્થેટિક એપરચર રડારથી સજ્જ હશે, જે બધા હવામાન અને દિવસ-રાતની સ્થિતિમાં ઉચ્ચ રીઝોલ્યુશન છબીઓ કેપ્ચર કરી શકે છે.
આ ઉપરાંત, ટેસ્ટ વ્હીકલ-ડી2 (ટીવી-ડી2) મિશન પણ ISROના કાર્યક્રમમાં સામેલ છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય ગગનયાન ક્રૂ એસ્કેપ સિસ્ટમની કામગીરીનું પરીક્ષણ કરવાનો છે. આ મિશન ‘ક્રૂ મોડ્યુલ’ ની સમુદ્ર પુનઃપ્રાપ્તિ પ્રક્રિયાનો અભ્યાસ કરશે, જે ભારતના પ્રથમ માનવયુક્ત અવકાશ ઉડાન માટે મહત્વપૂર્ણ છે.
Follow us On Social Media
YouTube : https://www.youtube.com/@BIndiaDigital
Website : https://bindia.co/
TWITTER : https://x.com/buletin_india
FOLLOW ON WHATSAPP https://whatsapp.com/channel/0029Va4rXSZ5q08d1AuVRO2I
