હોર્મુઝ રૂટ ખુલ્યું, છતાં મોંઘવારીનો ખતરો યથાવત્! ઓઇલ ટેન્કર ભાડામાં બમણો વધારો

અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે થયેલા શાંતિ કરાર બાદ વૈશ્વિક ઊર્જા બજારમાં મહત્વપૂર્ણ પરિવર્તન જોવા મળી રહ્યું છે. વિશ્વના આશરે 20 ટકા તેલ પરિવહન માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ ગણાતું Strait of Hormuz ફરી ખુલ્લું મુકવામાં આવ્યું છે. જોકે, દરિયાઈ માર્ગ ખુલવા છતાં વૈશ્વિક બજારમાં મોંઘવારીની ચિંતા હજુ પણ યથાવત્ જોવા મળી રહી છે.

હોર્મુઝ રૂટ ખુલતા નવી સમસ્યા ઉભી
વિશ્લેષકોના મતે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ફરી કાર્યરત થતાં વૈશ્વિક ક્રૂડ ઓઇલ સપ્લાયમાં સુધારો થવાની આશા હતી, પરંતુ હવે શિપિંગ ખર્ચમાં ભારે વધારો નવો પડકાર બની રહ્યો છે. અહેવાલો અનુસાર, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ અને ગલ્ફ વિસ્તારમાં તેલ પરિવહન કરતા ટેન્કરોના ભાડામાં છેલ્લા એક અઠવાડિયામાં લગભગ બમણો વધારો નોંધાયો છે. પરિણામે ઓઇલ ટેન્કર સંચાલકોને રેકોર્ડ સ્તરે નફો મળી રહ્યો છે.

માંગ વધતા ટેન્કર ભાડામાં ઉછાળો
દરિયાઈ માર્ગો ફરી ખુલતા તેલની હેરફેર માટેની માંગમાં વધારો થયો છે. બજારના અંદાજ મુજબ હાલમાં આશરે 100 જેટલા ઓઇલ ટેન્કર સ્ટ્રેટ વિસ્તારમાં કાર્ગો સાથે અટવાયેલા હોવાનું માનવામાં આવે છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટની બહાર મોટા ઓઇલ ટેન્કરોના ચાર્ટર દર એક અઠવાડિયા પહેલા પ્રતિ દિવસ 106,500 ડોલર હતા, જે વધીને 190,500 ડોલર પ્રતિ દિવસ સુધી પહોંચી ગયા છે.

જહાજ માલિકોને થઈ રહી છે મોટી કમાણી
ટેન્કર ભાડામાં ભારે વધારો થતાં ખૂબ મોટા ક્રૂડ કેરિયર્સ (VLCCs)ની દૈનિક સરેરાશ આવક આશરે 470,000 ડોલર પ્રતિ દિવસ સુધી પહોંચી હોવાનું જણાવવામાં આવે છે. આ આવક એક અઠવાડિયા અગાઉની સરખામણીએ 50,000 ડોલરથી વધુ છે. વિશેષજ્ઞોના મતે શિપિંગ ખર્ચમાં થયેલો આ વધારો આગામી સમયમાં ઇંધણ અને અન્ય ઉત્પાદનોના ભાવ પર અસર કરી શકે છે, જેના કારણે મોંઘવારીનું દબાણ યથાવત્ રહી શકે છે.

બીજી તરફ ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં ઘટાડો
સકારાત્મક બાબત એ છે કે અમેરિકા-ઈરાન સમજૂતી બાદ આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં ઘટાડો નોંધાઈ રહ્યો છે. Brent Crude Oilના ભાવ લગભગ ચાર મહિનાના નીચલા સ્તરે પહોંચ્યા છે. બ્રેન્ટ ક્રૂડના ભાવ 3 ટકાથી વધુ ઘટીને પ્રતિ બેરલ 74 ડોલરની આસપાસ ટ્રેડ થઈ રહ્યા હતા. તે જ રીતે WTI Crude Oilના ભાવ ઘટીને પ્રતિ બેરલ 71 ડોલર સુધી પહોંચ્યા હતા, જ્યારે Murban Crude Oilના ભાવ આશરે 67 ડોલર પ્રતિ બેરલ સુધી નીચે આવ્યા હતા.

વૈશ્વિક અર્થતંત્ર પર રહેશે નજર
ઊર્જા બજારના નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં ઘટાડો સકારાત્મક સંકેત છે, પરંતુ જો શિપિંગ ખર્ચ સતત ઊંચો રહેશે તો તેનો સીધો પ્રભાવ વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઇન અને મોંઘવારી પર પડી શકે છે. આગામી દિવસોમાં હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં જહાજોની અવરજવર અને પરિવહન ખર્ચ પર વિશ્વભરના બજારોની નજર રહેશે.