આજના સમયમાં પોષણ, ડાયટિંગ અને ફિટનેસ અંગે વધી રહેલી જાગૃતિ વચ્ચે આપણે ઘણીવાર એવા ફૂડ કોમ્બિનેશન અપનાવી લેતા હોઈએ છીએ જે આયુર્વેદ અનુસાર સ્વાસ્થ્ય માટે હાનિકારક બની શકે છે. દેખાવમાં સામાન્ય લાગતા કેટલાક ખોરાક સાથેનો સંયોજન શરીરમાં ઝેરી તત્વો (toxins) પેદા કરી શકે છે અને લાંબા ગાળે ગંભીર બીમારીઓનું કારણ બની શકે છે.
આયુર્વેદ એક પ્રાચીન વિજ્ઞાન છે જે માનવે પાચનશક્તિ, તાસીર અને તત્વોના સંતુલનને આધાર બનાવે છે. તેના અનુસાર કેટલાક ખોરાક એકસાથે લેવાનું ટાળવું જોઈએ. ચાલો જાણીએ એવા જ જોખમભર્યા ફૂડ કોમ્બિનેશન વિશે:
દૂધ અને ફળ: દેખાવમાં હેલ્ધી, પરંતુ…
બહુ લોકોએ દૂધ સાથે ફળો વાપરીને સ્મૂધી કે શેક બનાવવાની ટેવ હોય છે. પરંતુ આયુર્વેદના જણાવ્યા મુજબ,
દૂધ – “શીતલ અને ભારે” તાસીર ધરાવે છે
ફળ – “મીઠા અને અતિશય એસીડિક” તાસીર ધરાવે છે
આ કોમ્બિનેશન પાચન ક્રિયા ધીમી કરે છે, શરીરમાં ઇન્ફ્લેમેશન અને ટોક્સિન્સ પેદા કરે છે અને ત્વચાસંબંધિત રોગોને આમંત્રણ આપે છે.
મધ સાથે ગરમ પાણી કે ગરમ દૂધ
ઘણા લોકો સવારે ગરમ પાણીમાં મધ મેળવી પીવે છે. પરંતુ આયુર્વેદ અનુસાર,
40°C થી વધારે તાપમાને મધ ટોક્સિક બની જાય છે
તેનો શરીર પર વિપરીત અસરો થઈ શકે છે જેમ કે પેટની અસ્વસ્થતા, ઇમ્યૂનિટીમાં ઘટાડો
તેથી મધને ક્યારેય તાતી ચીજમાં મિક્સ ન કરવી જોઈએ.
ઘી અને મધ – બે દવાઓ પણ સાથે ઝેર?
હા, ઘી અને મધ બંને આયુર્વેદમાં દવા રૂપે ઉપયોગી છે. પણ બંનેની તાસીર વિપરીત છે:
ઘી – શીતલ
મધ – ઉષ્ણ
બંનેને સમ માત્રામાં લેવી ખતરનાક છે. આથી, હંમેશાં તફાવતથી અને અલગ રીતે સેવન કરવું.
દૂધ સાથે ચિકન અને માછલી
આયુર્વેદ મુજબ દૂધ, ચિકન અને માછલીનો સંગમ ગંભીર અસંતુલન પેદા કરી શકે છે.
દૂધ – શીતલ
ચિકન અને માછલી – ગરમ તાસીર
આ સંયોજન પાચનતંત્રને બગાડે છે અને લાંબા ગાળે સોરાયસિસ, એક્ઝિમા, એલર્જી જેવી ત્વચા બીમારીઓ ઊભી કરી શકે છે.
આયુર્વેદ શું કહે છે?
આયુર્વેદિક ગ્રંથો પ્રમાણે, ખોરાકની ગુણવત્તા, તેની તાસીર, અને તે બીજા ખોરાક સાથે કેવી રીતે ક્રિયાપ્રતિક્રિયા કરે છે તેનું વિશેષ ધ્યાન રાખવું જોઈએ. ખોટા કોમ્બિનેશનથી માત્ર પાચન તંત્રને નુકસાન નહિ થાય પરંતુ આમલવૃદ્ધિ (ટોક્સિન્સનો જમાવ), ઈમ્યૂન સિસ્ટમને અસર, અને હોર્મોનલ અસંતુલન જેવી સમસ્યાઓ ઊભી થઈ શકે છે.
શું કરવું જોઈએ?
-
દૂધ-ફળના બેઉ વચ્ચે ઓછામાં ઓછા 2 કલાકનું અંતર રાખો
-
મધ ક્યારેય ગરમ ચીજમાં ન ઉમેરો
-
ઘી અને મધ સાથે ક્યારેય ન લો
-
માછલી/ચિકન લીધા પછી દૂધ પીવાનું ટાળો
Disclaimer: લેખમાં દર્શાવેલ સલાહ અને સૂચનો માત્ર સામાન્ય માહિતીના હેતુ માટે છે અને તેને વ્યાવસાયિક તબીબી સલાહ તરીકે ન લેવા જોઈએ. જો તમારી પાસે કોઈ પ્રશ્નો અથવા ચિંતાઓ હોય, તો હંમેશા તમારા ડૉક્ટરની સલાહ લો.







