ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં તેજી: પેટ્રોલ-ડીઝલ મોંઘા થવાની શક્યતા, હોર્મુઝ સંકટથી વૈશ્વિક ચિંતા વધી

અમેરિકા, ઈઝરાયેલ અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા તણાવના પગલે વૈશ્વિક તેલ બજારમાં ભારે ઉથલપાથલ જોવા મળી રહી છે. છેલ્લા બે મહિનાથી ચાલી રહેલા સંઘર્ષને કારણે વિશ્વનો મહત્વનો સમુદ્રી માર્ગ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ હજી સુધી સંપૂર્ણપણે ખુલ્લો નથી, જેના કારણે ક્રૂડ ઓઈલના પુરવઠા પર ગંભીર અસર પડી છે.

ગુરુવારે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં કાચા ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં જોરદાર ઉછાળો નોંધાયો હતો. પ્રતિ બેરલ ભાવ 126 ડોલર સુધી પહોંચતા છેલ્લા ચાર વર્ષનો રેકોર્ડ તૂટી ગયો છે. નિષ્ણાતોના મતે, પરિસ્થિતિ યથાવત રહી તો ભાવ 140 ડોલર પ્રતિ બેરલ સુધી પહોંચી શકે છે.

હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ વિશ્વના લગભગ 20 ટકા ક્રૂડ ઓઈલ અને ગેસ સપ્લાય માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માર્ગ છે. અહીં સર્જાયેલા અવરોધને કારણે વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઇન પર દબાણ વધ્યું છે, જેના સીધા પ્રભાવ તરીકે અનેક દેશોમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ વધવાની શક્યતા છે.

આ પરિસ્થિતિ વચ્ચે અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે અનેક દેશોને ગુપ્ત સંદેશ મોકલી આંતરરાષ્ટ્રીય ગઠબંધન બનાવવા અપીલ કરી છે, જેથી હોર્મુઝમાં જહાજોની અવરજવર ફરી શરૂ કરી શકાય. અમેરિકી વિદેશ મંત્રાલય દ્વારા આ માટે ડિપ્લોમેટિક સ્તરે પ્રયાસો તેજ કરવામાં આવ્યા છે.

બીજી તરફ ઈરાને અમેરિકાની નીતિઓની ટીકા કરતાં જણાવ્યું છે કે, તેની ક્રૂડ ઓઈલ ઉત્પાદન ક્ષમતા પર કોઈ અસર થઈ નથી અને હાલના સંજોગોમાં ભાવ વધતા રહેવાની શક્યતા છે.

આ સમગ્ર પરિસ્થિતિએ વૈશ્વિક અર્થતંત્ર પર અસર પાડવાની આશંકા વધારી છે. ભારત સહિત અનેક દેશોમાં ઈંધણના ભાવમાં વધારો થવાની શક્યતા છે, જે સામાન્ય જનતા માટે મોંઘવારીનો વધુ એક ઝાટકો સાબિત થઈ શકે છે.