વૈશ્વિક ઊર્જા બજારમાં એક અડધો આલમ થયો છે. જાણીતા છે કે હવે ભારત રશિયાની ક્રૂડ તેલ ખરીદી માટે યુએસ ડૉલર નહિ, પરંતુ ચીની ચલણ યુઆનમાં (Yuan) ચુકવણી કરવાની શરૂઆત કરી રહ્યું છે. અત્યાર સુધીમાં મોટાભાગની ચુકવણીઓ રુબલ્સમાં થઈ રહી છે.
Indian Oil Corporation (IOC) દ્વારા બે‑ત્રણ કાર્ગોઝ માટે યુઆનમાં ચુકવણી થયાની સૂચનાઓ મળી છે. Alexander Novak (રશિયાના નાયબ વડાપ્રધાન) જણાવે છે કે “યુઆનમાં ચુકવણી શરૂ થઈ છે, જ્યારે હવે પણ મોટાભાગ રુબલ્સમાં છે”. આ નિર્ણય ડૉલરના વૈશ્વિક प्रभુત્વ માટે મોટો પડકાર છે અને ભારતીય ઉર્જા સુરક્ષા, વૈશ્વિક મૌલિક અર્થવ્યવસ્થાની દિશામાં પણ સંકેત છે.
રશ્વિયાની પાસેથી તેલ આયાત કરતી વખતે પરંપરાગત રીતે યુએસ ડોલર વર્તમાન ચલણ રહ્યો છે. sanctions (નિષેધો) અને યુરોપિયન મૂલ્યસીમા (price‑cap) દ્વારા રશિયાની તેલ આપણીğe ચૂકવણી માધ્યમમાં વિવિધતા લાવવાની જરૂરીયાત ઊભી થઈ છે. જો કે યુઆનમાં ચુકવણીનું પ્રમાણ હજી “નાના છે” એવું રશિયાએ જણાવ્યું છે.
શું આગળ શું રાહ જોવી?
આ પ્રયત્નો “ડૉલરમુક્ત સુદઃચાલન” તરફ એક સૂચન છે, જેમાં દેશો યુએસ डૉલરની જગ્યા અન્ય ચલણો દ્વારા આંતરરાષ્ટ્રીય વ્યવહાર કરવા તૈયારી દર્શાવી રહ્યા છે. જો આ પ્રવૃત્તિ વધે તો વૈશ્વિક આરંભિક અર્થવ્યવસ્થામાં અને ચલણ નિયમનકારણ પ્રત્યે મહત્વપૂર્ણ પરિવર્તન આવી શકે છે. ભારત‑રશિયા‑ચીન વચ્ચે આવા પગલાં વૈશ્વિક રાજનૈતિક, ઉર્જા અને લેવડ‑દેવડ માળખાના દૃષ્ટિકોણથી પણ નોંધનીય છે.
આ રણનીતિથી ભારતને રશિયાની તેલ ખરીદી પર વધુ સુવર્ણદરૂસ્ત પ્રયાસો કરવાની મંજૂરી મળે છે અને વૈશ્વિક શહેરીકરણમાં યુરોપ‑ડૉલર આધારિત ઢાંચાઓને પણ નવી પડકારનો સામનો કરવો પડે છે.
Follow us On Social Media
YouTube : https://www.youtube.com/@BIndiaDigital
Website : https://bindia.co/
TWITTER : https://x.com/buletin_india
FOLLOW ON WHATSAPP https://whatsapp.com/channel/0029Va4rXSZ5q08d1AuVRO2I
Instagram: bindia.in






