Bindia
દર વર્ષે 17 એપ્રિલે વિશ્વ હિમોફિલિયા દિવસ ઉજવવામાં આવે છે. આ દિવસ, જે વર્લ્ડ ફેડરેશન ઓફ હિમોફિલિયા (WFH) દ્વારા આયોજિત થાય છે, એનો મુખ્ય ઉદ્દેશ હિમોફિલિયા અને અન્ય રક્તસ્ત્રાવ વિકૃતિઓ વિશે લોકોને જાગૃત કરવાનો છે. 1989 માં આરંભ થયેલી આ કામગીરી આજે વિશ્વભરના આરોગ્ય સંસ્થાઓ, તબીબી વ્યવસાયિકો, અને હિમોફિલિયાથી પીડિત વ્યક્તિઓ માટે એક મહત્વપૂર્ણ અવસર બની ગઈ છે.
વિશ્વ હિમોફિલિયા દિવસનો ઇતિહાસ
વિશ્વ હિમોફિલિયા દિવસ 17 એપ્રિલના રોજ ઉજવવામાં આવે છે, કારણ કે આ દિવસ વર્લ્ડ ફેડરેશન ઓફ હિમોફિલિયાના સ્થાપક ફ્રેન્ક શ્નાબેલનો જન્મદિવસ છે. ફ્રેન્ક શ્નાબેલ એ તે મહાન વ્યક્તિ હતા જેમણે હિમોફિલિયા અને રક્તસ્ત્રાવ સાથે સંકળાયેલી બીમારીઓના વિસ્તૃત અવલોકન અને જાગૃતિ માટે અનેક પ્રયાસો કરી. 1989માં, તેમના પ્રેરણાથી આ દિવસની શરૂઆત કરવામાં આવી હતી. આ દિવસનો મુખ્ય ઉદ્દેશ હિમોફિલિયા અને અન્ય રક્તસ્ત્રાવ વિકારો ધરાવતા લોકો માટે વૈશ્વિક સ્તરે જાગૃતિ વધારવી, અને તે લોકો માટે યોગ્ય અને સમયસર તબીબી સારવાર પ્રાપ્ત કરાવવા માટે લોબિંગ કરવું છે.
હિમોફિલિયા શું છે?
હિમોફિલિયા એ એક દુર્લભ અને ગંભીર રોગ છે, જેમાં વ્યક્તિના લોહી coagulate (ગંઠાવવું) થવાનું ન હોવાથી રક્તસ્ત્રાવ થવાનું શરૂ થઈ શકે છે. સામાન્ય રીતે, લોહીમાં થ્રોમ્બોપ્લાસ્ટિન (જોકે ફેક્ટર VIII અથવા IX) નામના પદાર્થો લોહીને ગંઠાવામાં મદદ કરે છે. જો આ પદાર્થોનાં સ્તરો ઓછા હોય તો રક્તસ્ત્રાવ થવામાં મુશ્કેલી સર્જાય છે.હિમોફિલિયા મુખ્યત્વે એક આ જણસેવા વિકાર છે અને સામાન્ય રીતે પુરૂષોમાં વધુ જોવા મળે છે. હિમોફિલિયા ઉપરાંત, લોહી સંબંધિત અન્ય વિકૃતિઓ, જેમ કે વિટામિન K ની અછત અથવા લોહીના ફેરફારો પણ રક્તસ્ત્રાવના જોખમોને વધારી શકે છે.
હિમોફિલિયાના લક્ષણો
– હિમોફિલિયાના સૌથી સામાન્ય લક્ષણો અને ચિહ્નો નીચે મુજબ છે:
– કોઈપણ જાતના ઇજાઓથી લાંબા સમય સુધી રક્તસ્ત્રાવ થવો.
– સરળ રીતે નઝર ઘીંઘાવવાનું (હાંસવું અથવા ફૂટી પડવું).
– અંદરના અંગો અથવા સાંધાઓમાં દુખાવો અને સોજો.
– એડમિનિસટ્રેટિવ અથવા મગજમાં રક્તસ્ત્રાવના સંકેતો, જેમ કે માથાનો દુખાવો, ઉલટી, અને સ્નાયુઓમાં કમજોરી.
હિમોફિલિયા એક આંતરરાષ્ટ્રીય ચિંતાનો વિષય
આ રોગ કેવા પ્રકારનો છે, તે જાણવું એટલું જ મહત્વપૂર્ણ છે જેટલું કે તેના નિદાન અને સમયસર સારવાર. વિશ્વ હિમોફિલિયા દિવસનો મુખ્ય ઉદ્દેશ એ છે કે જે લોકો હિમોફિલિયા અને અન્ય રક્તસ્ત્રાવ વિકૃતિઓથી પીડિત છે, તેમને યોગ્ય સારવાર, માહિતી, અને તકનીકી સહાય મળે. દર વર્ષે આ દિવસ પર, હિમોફિલિયા સાથે સંકળાયેલા અનેક આરોગ્ય સંસ્થાઓ અને કાર્યકરો વિશ્વભરના લોકોમાં જાગૃતિ લાવવાનું ધ્યેય રાખે છે. આ પ્રસંગે વિવિધ કાર્યક્રમો, મૂવિઝ, મિટિંગ્સ અને કેમ્પેઇન્સ આયોજિત કરવામાં આવે છે.
આ દિવસનું મહત્વ
વિશ્વ હિમોફિલિયા દિવસ દ્વારા હિમોફિલિયા વિષેના દ્રષ્ટિથી મહત્વપૂર્ણ બાબતોના જણાવણા માટે સાર્વજનિક જાગૃતિ ઊભી કરવામાં આવે છે. આ રોગ વિશે બેદારી વધારવી, મરીઝોને યોગ્ય સલાહ અને સારા સારવારની સુવિધાઓ મેળવવામાં મદદ કરવાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ છે. હિમોફિલિયાથી પીડિત વ્યક્તિઓ માટે, આ દિવસ પર આરોગ્યકાર્યો, સમાજ અને સરકાર દ્વારા આવશ્યક સહાયક યોજના અને તકનીકી એડવાન્સમેન્ટ માટે પણ અવકાશ મળે છે. આ રોગના ગુલામ બનતા દર્દીઓના જીવનને સુધારવા અને તેમની તંદુરસ્તીનો મોરલ સપોર્ટ પ્રદાન કરવા માટે લોકો તથા સંસ્થાઓ એકત્રિત થાય છે.
વિશ્વભરના ભાગીદારોની સાથે એકતા
આ દિવસનું એક મહત્વપૂર્ણ સંદેશ એ છે કે આ બીમારીને ફક્ત એક રીતે, સહયોગ અને જાગૃતિથી જ જીતી શકાય છે. વર્ષ 2025 માટે આ વિશ્વ હિમોફિલિયા દિવસનો લક્ષ્ય એ છે કે આ રોગથી પીડિતો માટે વૈશ્વિક સ્તરે વધુ એકતા અને સહાયતા ઊભી થાય. “લાલ પ્રકાશ” પ્રચાર દ્વારા, વિશ્વના અનેક શહેરો હિમોફિલિયા અને રક્તસ્ત્રાવ ધરાવતી સંસ્થાઓને સહયોગ આપી રહી છે.
વિશ્વ હિમોફિલિયા દિવસ એ સમુદાય, સરકાર અને આરોગ્ય સંસ્થાઓના સહયોગથી હિમોફિલિયા અને તેના ચિહ્નોને ઓળખવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા નિભાવતો છે. આ એક એવી તક છે, જે રોગપ્રતિકારક તબીબી સેવા, લાગણીઓ, અને સંવેદના પ્રદર્શિત કરે છે. આ દિવસની ઉજવણી એ એ જાગૃતિ માટેનું મૂલ્યવાન માર્ગ છે, જે દરેક હિમોફિલિયા દર્દી માટે એક દીપક બની શકે.
