Bindia
સંસદે પેટ્રો ક્ષેત્રમાં મુખ્ય સુધારાઓ અમલમાં મૂકવા અને વિદેશી રોકાણ આકર્ષવા માટે તેલ ક્ષેત્ર (નિયમન અને વિકાસ) સુધારા બિલ, 2024 ને મંજૂરી આપી. તેનો ઉદ્દેશ્ય ખનિજ તેલના સંશોધન અને વ્યાપક ઉર્જા પ્રોજેક્ટ્સના વિકાસ માટે એક જ પરમિટ સિસ્ટમ રજૂ કરવાનો છે. રાજ્યસભાએ આ બિલને પહેલાથી જ મંજૂરી આપી દીધી છે. આ બિલ કાયદેસર બન્યા પછી, તેલ અને ગેસના સંશોધન અને ઉત્પાદન માટે લાઇસન્સ આપવાની પ્રક્રિયા સરળ બનાવવામાં આવશે. ખાનગી અને વિદેશી રોકાણ વધશે. ખાણકામ દરમિયાન પર્યાવરણીય સંરક્ષણ સુનિશ્ચિત કરવું ફરજિયાત રહેશે.
પસાર કરાયેલ બિલ ઓઇલ ફિલ્ડ્સ (નિયમન અને વિકાસ) અધિનિયમ, 1948 માં સુધારો કરવાનો પ્રયાસ કરે છે. તેમાં લીઝ પર ખનિજ તેલના નિષ્કર્ષણ લીઝ, સંશોધન, ઉત્પાદન અને વેપારક્ષમતા આપવા માટેની મહત્વપૂર્ણ જોગવાઈઓ શામેલ છે. ખાણકામને પેટ્રોલિયમ લીઝમાં રૂપાંતરિત કરવાની પણ જોગવાઈ છે. બિલ કાયદો બન્યા પછી પણ હાલના ખાણકામ લીઝ માન્ય રહેશે.
બિલ પરની ચર્ચાનો જવાબ આપતા, કેન્દ્રીય પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રી હરદીપ સિંહ પુરીએ જણાવ્યું હતું કે ભારતની ઊર્જા સુરક્ષા ઉપલબ્ધતા, પોષણક્ષમતા અને ટકાઉપણું પર આધારિત છે. અમે ઊર્જા પુરવઠાના સ્ત્રોતના આધારે ભેદભાવ કરતા નથી. વૈશ્વિક બજારમાં ખૂબ વધારે તેલનો પુરવઠો થઈ રહ્યો છે. પુરવઠો બ્રાઝિલ, ગુયાના, સુરીનામ અને કેનેડાથી આવી રહ્યો છે. પુરીએ કહ્યું કે વડા પ્રધાને કેન્દ્રીય એક્સાઇઝ ડ્યુટી ઘટાડી છે, પરંતુ કોંગ્રેસ શાસિત રાજ્યોમાં વેટ વધારવામાં આવી રહ્યો છે. પડોશમાં પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોના ભાવ ભારત કરતા 15 થી 20% વધારે છે. ફક્ત ભારતમાં જ ઘટાડો થયો છે.
આંદામાન સમુદ્રમાં મોટી સફળતાની અપેક્ષા: પુરી :- લ રજૂ કરતી વખતે, પુરીએ જણાવ્યું હતું કે ભારતમાં વિપુલ પ્રમાણમાં હાઇડ્રોકાર્બન સંસાધનો છે અને આ બિલ પસાર થવાથી જે ઇકોસિસ્ટમ બનશે તે ભવિષ્યમાં આંદામાન સમુદ્રમાં ખનિજ સંશોધનમાં મોટી સફળતા તરફ દોરી જશે તેવી અપેક્ષા છે. પુરીએ જણાવ્યું હતું કે જે કંપનીઓ એક સમયે ભારત છોડીને ગઈ હતી તે હવે તેલ અને કુદરતી ગેસ ક્ષેત્રમાં રોકાણ કરવા અને સરકાર સાથે ભાગીદારી કરવા માટે ભારત પાછા ફરવા આતુર છે. આ ક્ષેત્રમાં યોગ્ય શોષણ અને પર્યાવરણીય સંરક્ષણ સુનિશ્ચિત કરવા માટે, કેન્દ્ર સરકારને ઘણી બાબતોમાં નિયમો બનાવવાની સત્તા આપવામાં આવી છે.
સરકાર મનપસંદ ઉદ્યોગપતિઓને રક્ષણ આપી રહી છે: કોંગ્રેસ :- કોંગ્રેસના સાંસદ ગોવલ પાડવીએ જણાવ્યું હતું કે બિલમાં સજાની જોગવાઈને દંડમાં રૂપાંતરિત કરીને સરકાર ખાનગી કંપનીઓને રક્ષણ આપી રહી છે. મનપસંદ ઉદ્યોગપતિઓને બચાવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છીએ. જાહેર ક્ષેત્રની કંપનીઓમાં અસ્વસ્થતાભરી પરિસ્થિતિ ઊભી થશે. આ બિલ રાજ્યની શક્તિને નબળી પાડશે. હાલમાં, રાજ્યો પાસે ખાણકામ પ્રવૃત્તિઓ પર કર લાદવાની સત્તા છે. સુપ્રીમ કોર્ટના તાજેતરના નવ ન્યાયાધીશોની બેન્ચના ચુકાદાને ટાંકીને તેમણે કહ્યું કે રાજ્ય સરકારને ખાણકામ પ્રવૃત્તિઓ પર કર લાદવાનો અને રોયલ્ટી વસૂલવાનો અધિકાર છે.
ખાનગી કંપનીઓનું વર્ચસ્વ રહેશે: તૃણમૂલ :- તૃણમૂલ કોંગ્રેસના સાંસદ પ્રતિમા મંડલે કહ્યું કે સૌથી ચિંતાજનક બાબત એ છે કે આ બિલે ખાનગી કંપનીઓ માટે તેલ ક્ષેત્રમાં પ્રભુત્વ મેળવવાના દરવાજા ખોલી દીધા છે. મોટી ખાનગી કંપનીઓ ઓછી સરકારી દખલગીરી સાથે ખોદકામ કરશે. આ બિલમાં એવી જોગવાઈ છે કે કોઈ પણ વ્યક્તિ માન્ય લીઝ વગર ખાણકામ કરી શકશે નહીં, પરંતુ તે રાજ્ય સરકારને ખાણકામ પર દેખરેખ રાખવા અથવા તેને નિયંત્રિત કરવા માટે પૂરતી સત્તા આપતું નથી. આનો અર્થ એ થયો કે કુદરતી સંસાધનો પરનું નિયંત્રણ સરકારના હાથમાંથી ખાનગી કંપનીઓ પાસે જશે.
Follow us On Social Media
🔔 YouTube : https://www.youtube.com/@BIndiaDigital
📸 Instagram : https://www.instagram.com/bindiadigital/
🌐 Website : https://bindia.co/
TWITTER : https://x.com/buletin_india
FOLLOW ON WHATSAPP : https://whatsapp.com/channel/0029Va4rXSZ5q08d1AuVRO2I
