Bindia
Gujaratમાં કોમ્પ્રેસ્ડ બાયો ગેસ પ્લાન્ટનો વ્યાપ વધારવા મહત્વપૂર્ણ બેઠક, જાપાન આપશે નાણાકીય અને ટેકનિકલ સહાય
ગાંધીનગર: Gujaratમાં સહકારી ક્ષેત્રને વધુ મજબૂત બનાવવા તેમજ પર્યાવરણપ્રિય અને વૈકલ્પિક ઊર્જાના ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન આપવાની દિશામાં મહત્વપૂર્ણ પહેલ હાથ ધરવામાં આવી રહી છે. રાજ્યમાં સહકારી ડેરીઓના માધ્યમથી કોમ્પ્રેસ્ડ બાયો ગેસ (CBG) પ્લાન્ટનો વ્યાપ વધારવા અંગે ગાંધીનગર ખાતે મહત્વપૂર્ણ બેઠક યોજાઈ હતી. આ બેઠકમાં Gujarat સરકારના મંત્રીઓ, ઉચ્ચ અધિકારીઓ તેમજ જાપાનના પ્રતિનિધિમંડળે ભાગ લીધો હતો.
બેઠકમાં જાપાનની સુઝુકી મોટર કોર્પોરેશન અને જાપાન ઇન્ટરનેશનલ કોઓપરેશન એજન્સી (JICA) દ્વારા Gujaratમાં બાયો ગેસ પ્લાન્ટના વિસ્તરણ માટે નાણાકીય અને ટેકનિકલ સહાય પૂરી પાડવા અંગે વિસ્તૃત પ્રસ્તાવ રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો. બેઠક દરમિયાન આ પ્રસ્તાવ અંગે પ્રાથમિક અને સકારાત્મક ચર્ચા-વિચારણા કરવામાં આવી હતી.આગામી સમયમાં Gujarat સરકાર, સુઝુકી અને JICA વચ્ચે સમજૂતી કરાર (MoU) કરવામાં આવનાર હોવાનું જણાવાયું છે. આ MoU બાદ રાજ્યમાં બાયો ગેસ ઉત્પાદન સાથે ઓર્ગેનિક ફર્ટિલાઇઝરના ઉત્પાદનને પણ વેગ મળવાની શક્યતા છે.
-> ગાંધીનગરમાં સંયુક્ત બેઠક : ગાંધીનગર ખાતે યોજાયેલી બેઠકમાં રાજ્યના નાણા મંત્રી કનુભાઈ દેસાઈ, સહકાર મંત્રી જીતુભાઈ વાઘાણી અને મહેસૂલ રાજ્ય મંત્રી સંજયસિંહ મહીડાની ઉપસ્થિતિ રહી હતી.બેઠકમાં Gujaratમાં સહકારી ડેરીઓ દ્વારા બાયો ગેસ પ્લાન્ટ સ્થાપવા અને તેનો વ્યાપ વધારવા અંગે ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. રાજ્યમાં ઉપલબ્ધ જૈવિક કચરા અને ડેરી ક્ષેત્રમાંથી મળતા કાચા માલનો ઉપયોગ કરીને ઊર્જા ઉત્પાદન વધારવાની દિશામાં આ પહેલ મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે.
સરકાર દ્વારા સહકારી ક્ષેત્રને બાયો ગેસ અને પર્યાવરણલક્ષી ઊર્જા ઉત્પાદન સાથે જોડવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે. આથી એક તરફ વૈકલ્પિક ઊર્જાના સ્ત્રોતને પ્રોત્સાહન મળશે તો બીજી તરફ ડેરી અને કૃષિ ક્ષેત્રમાંથી નીકળતા જૈવિક કચરાનો ઉપયોગ પણ થઈ શકશે.
-> જાપાનના પ્રતિનિધિમંડળની હાજરી : આ મહત્વપૂર્ણ બેઠકમાં જાપાનના વિવિધ વિભાગો અને સંસ્થાઓના પ્રતિનિધિઓ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. જાપાન સરકારના વેપાર અને ઉદ્યોગ મંત્રાલયના પ્રાદેશિક પ્રતિનિધિ ટોયોકાઝુ નાગામુને, સુઝુકી મોટર કોર્પોરેશનના મેનેજિંગ ઓફિસર કેનિચિરો ટોયોફુકુ, JICA ઇન્ડિયાના ચીફ રિપ્રેઝેન્ટેટિવ ટાકુરો તાકેઉચી તથા સીનિયર રિપ્રેઝેન્ટેટિવ સોટા કોઇડે બેઠકમાં જોડાયા હતા.
જાપાન તરફથી રજૂ કરવામાં આવેલા પ્રસ્તાવમાં Gujaratમાં બાયો ગેસ પ્લાન્ટની સંખ્યા વધારવા માટે જરૂરી નાણાકીય અને ટેકનિકલ સહાય અંગે માહિતી આપવામાં આવી હતી. આ સહાય દ્વારા રાજ્યમાં બાયો ગેસ ક્ષેત્રને વધુ વ્યવસ્થિત અને આધુનિક બનાવવાની દિશામાં કામ થઈ શકે છે.
-> બાયો ગેસ સાથે ઓર્ગેનિક ફર્ટિલાઇઝર પર ભાર : બેઠકમાં માત્ર બાયો ગેસ ઉત્પાદન વધારવા પર જ નહીં પરંતુ તેની સાથે ગુણવત્તાયુક્ત ઓર્ગેનિક ફર્ટિલાઇઝરનું ઉત્પાદન વધારવા અંગે પણ ચર્ચા કરવામાં આવી હતી.બાયો ગેસ પ્લાન્ટમાં જૈવિક કાચા માલની પ્રક્રિયા બાદ મળતા અવશેષનો ઉપયોગ ઓર્ગેનિક ફર્ટિલાઇઝર તરીકે કરી શકાય છે. આથી એક જ પ્રક્રિયા દ્વારા ઊર્જા અને કૃષિ માટે ઉપયોગી ખાતરનું ઉત્પાદન શક્ય બને છે.
Gujaratમાં ખેતી અને ડેરી બંને ક્ષેત્રનું મહત્વ વધારે હોવાથી બાયો ગેસ પ્લાન્ટ સાથે ઓર્ગેનિક ફર્ટિલાઇઝરનું ઉત્પાદન વધારવાની યોજના ખેડૂતો માટે પણ ઉપયોગી બની શકે છે. ખાસ કરીને કૃષિ ક્ષેત્રમાં ઓર્ગેનિક ઇનપુટ્સના ઉપયોગને પ્રોત્સાહન આપવાના પ્રયાસોને પણ આ પહેલ સાથે જોડવાની શક્યતા છે.
-> સહકારી ડેરીઓની મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા : Gujaratના ડેરી ક્ષેત્રમાં સહકારી મોડલનું મહત્વપૂર્ણ સ્થાન છે. રાજ્યની વિવિધ સહકારી ડેરીઓ પાસે દૂધ ઉત્પાદન સાથે જોડાયેલું વિશાળ માળખું છે. આવા માળખાનો ઉપયોગ કરીને બાયો ગેસ પ્લાન્ટ સ્થાપવા માટેની શક્યતાઓ અંગે બેઠકમાં ચર્ચા કરવામાં આવી હતી.ડેરી ક્ષેત્રમાંથી ઉપલબ્ધ જૈવિક કચરાને યોગ્ય રીતે પ્રોસેસ કરીને બાયો ગેસનું ઉત્પાદન કરવામાં આવે તો કચરાના વ્યવસ્થાપન સાથે ઊર્જા ઉત્પાદનનો લાભ મળી શકે છે.
આ પહેલથી સહકારી ડેરીઓ માટે આવકના નવા સ્ત્રોત ઊભા થવાની શક્યતા પણ વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. જોકે, પ્લાન્ટની સ્થાપના, રોકાણ, ટેકનોલોજી અને કામગીરીની વિગતો આગામી MoU તથા અમલીકરણ યોજના બાદ વધુ સ્પષ્ટ થશે.
-> ગુજરાત સરકાર, સુઝુકી અને JICA વચ્ચે MoU : બેઠક દરમિયાન જાપાન તરફથી રજૂ થયેલા પ્રસ્તાવ અંગે સકારાત્મક ચર્ચા થઈ હતી. હવે આગામી તબક્કામાં ગુજરાત સરકાર, સુઝુકી અને JICA વચ્ચે વિધિવત MoU કરવાની પ્રક્રિયા હાથ ધરવામાં આવશે.MoUમાં નાણાકીય સહાય, ટેકનિકલ સહાય, ટેકનોલોજી, પ્લાન્ટ સ્થાપન અને અન્ય સંબંધિત મુદ્દાઓ અંગેની શરતો નક્કી થઈ શકે છે. MoU બાદ પ્રોજેક્ટના અમલીકરણ માટેની આગળની પ્રક્રિયા શરૂ થવાની શક્યતા છે.
બેઠકમાં સહકાર વિભાગના અધિક મુખ્ય સચિવ અરૂણકુમાર સોલંકી, મહેસૂલ વિભાગના અધિક મુખ્ય સચિવ ડૉ. જયંતિ રવિ, નાણા વિભાગના અધિક મુખ્ય સચિવ ટી. નટરાજન તેમજ સહકારી મંડળીઓના રજિસ્ટ્રાર ભરત જોષી સહિત વિવિધ વિભાગોના ઉચ્ચ અધિકારીઓ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.આ ઉપરાંત **બનાસ ડેરી અને નેશનલ ડેરી ડેવલપમેન્ટ બોર્ડ (NDDB)**ના ઉચ્ચ અધિકારીઓએ પણ બેઠકમાં હાજરી આપી અને ચર્ચામાં સક્રિય ભાગ લીધો હતો.
-> હરિયાળી ઊર્જા તરફ ગુજરાતનું પગલું : ગુજરાતમાં CBG પ્લાન્ટનો વ્યાપ વધારવાની આ પહેલ રાજ્યના વૈકલ્પિક ઊર્જા ક્ષેત્ર માટે મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે. બાયો ગેસના ઉત્પાદન સાથે ઓર્ગેનિક ફર્ટિલાઇઝરનું ઉત્પાદન વધારવાથી જૈવિક કચરાનો ઉપયોગ, ઊર્જા ઉત્પાદન અને કૃષિ માટે જરૂરી ખાતરની ઉપલબ્ધતા—ત્રણેય ક્ષેત્રને એકસાથે જોડવાનો પ્રયાસ થઈ શકે છે.
જાપાનની ટેકનિકલ અને નાણાકીય સહાય સાથે ગુજરાત સરકાર તથા સહકારી ડેરીઓ વચ્ચેનું સંકલન મજબૂત બને તો આગામી સમયમાં રાજ્યમાં વધુ CBG પ્લાન્ટ સ્થાપિત કરવાની દિશામાં કામગીરી આગળ વધી શકે છે.આગામી સમયમાં થનારા MoU અને ત્યારબાદની અમલીકરણ પ્રક્રિયા પર હવે સૌની નજર રહેશે. આ પ્રોજેક્ટના વિસ્તરણથી ગુજરાતમાં પર્યાવરણપ્રિય ઊર્જા ઉત્પાદન અને સહકારી ક્ષેત્રના વિકાસને નવી દિશા મળવાની શક્યતા છે.
- us on WHATSAPP :- https://whatsapp.com/channel/0029Va4r…
- WEBSITE : https://bindia.co/
- INSTAFollow GRAM : https:// bindia.in
- FACEBOOK : https://www.facebook.com/buletinindialive
- X : https://x.com/bindia276
