રાષ્ટ્રીય પોષણ માહ 2026: Ahmedabadમાં શહેરી બાગાયત ખેતી અંગે એક દિવસીય તાલીમ કાર્યક્રમ યોજાયો...

રાષ્ટ્રીય પોષણ માહ 2026: Ahmedabadમાં શહેરી બાગાયત ખેતી અંગે એક દિવસીય તાલીમ કાર્યક્રમ યોજાયો…

B india અમદાવાદ : અમદાવાદમાં નવમા રાષ્ટ્રીય પોષણ માહ 2026ની ઉજવણી અંતર્ગત શહેરીજનોને સ્વાસ્થ્યપ્રદ જીવનશૈલી, પૌષ્ટિક આહાર અને પર્યાવરણ સાથે જોડવા માટે વિશેષ કાર્યક્રમોનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. નાયબ બાગાયત નિયામકની કચેરી, Ahmedabad દ્વારા શહેરના વિવિધ સ્થળોએ ‘શહેરી બાગાયત ખેતી’ અંતર્ગત એક દિવસીય વિશેષ તાલીમ શિબિરો યોજવામાં આવી હતી. આ તાલીમમાં શહેરના બાગાયત ક્ષેત્રે રસ ધરાવતા અનેક શહેરીજનોએ ઉત્સાહપૂર્વક ભાગ લીધો હતો. આ તાલીમ કાર્યક્રમનો મુખ્ય હેતુ શહેરી વિસ્તારમાં રહેતા લોકોને મર્યાદિત જગ્યામાં પણ બાગાયતી પ્રવૃત્તિઓ અપનાવવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવાનો હતો. ઘરઆંગણે શાકભાજી, ફળો, માઇક્રોગ્રીન્સ અને વિવિધ પ્રકારના છોડ ઉગાડવાથી સ્વચ્છ અને પૌષ્ટિક આહાર મેળવી શકાય છે, જ્યારે ઘરની આસપાસ હરિયાળી વધવાથી પર્યાવરણને પણ ફાયદો થઈ શકે છે.

ત્રણ સ્થળોએ યોજાઈ વિશેષ તાલીમ

રાષ્ટ્રીય પોષણ માહની ઉજવણીના ભાગરૂપે Ahmedabadમાં આ એક દિવસીય તાલીમ કાર્યક્રમો ગુજરાત કોલેજ, સરકારી આર્ટ્સ એન્ડ સાયન્સ કોલેજ–બાવળા અને સદવિચાર પરિવાર સંસ્થા, Ahmedabad ખાતે યોજવામાં આવ્યા હતા. કાર્યક્રમમાં Ahmedabad શહેર અને આસપાસના વિસ્તારોમાંથી બાગાયત ક્ષેત્રે રસ ધરાવતા શહેરીજનો જોડાયા હતા. તાલીમ દરમિયાન માત્ર બાગાયત અંગેની સામાન્ય માહિતી જ નહીં, પરંતુ શહેરની મર્યાદિત જગ્યાને ધ્યાનમાં રાખીને ઘરઆંગણે બાગાયત કેવી રીતે શરૂ કરવી તે અંગે પ્રાયોગિક અને ટેકનિકલ માર્ગદર્શન આપવામાં આવ્યું હતું.

માઇક્રોગ્રીન્સ અંગે ખાસ માર્ગદર્શન

તાલીમ કાર્યક્રમમાં માઇક્રોગ્રીન્સ પર વિશેષ ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો. ઓછી જગ્યામાં અને ઓછા સમયમાં ઉગાડી શકાય તેવા માઇક્રોગ્રીન્સ બનાવવાની સરળ પદ્ધતિ તાલીમાર્થીઓને સમજાવવામાં આવી હતી. માઇક્રોગ્રીન્સની વાવણી, તેની માટે જરૂરી માધ્યમ, પાણી આપવાની રીત, પ્રકાશ અને યોગ્ય જાળવણી અંગે માહિતી આપવામાં આવી હતી. સાથે જ દૈનિક આહારમાં માઇક્રોગ્રીન્સનો સમાવેશ કેવી રીતે કરી શકાય અને પોષણની દૃષ્ટિએ તેનો ઉપયોગ કેવી રીતે થઈ શકે તે અંગે પણ સમજ આપવામાં આવી હતી. આ પ્રકારની પ્રવૃત્તિ ખાસ કરીને શહેરમાં રહેતા એવા લોકો માટે ઉપયોગી બની શકે છે, જેમની પાસે પરંપરાગત ખેતી માટે મોટી જમીન ઉપલબ્ધ નથી.

સ્થાનિક અને મોસમી શાકભાજી-ફળોનો ઉપયોગ

તાલીમ દરમિયાન સ્થાનિક અને મોસમી શાકભાજી તથા ફળોના ઉપયોગને પ્રોત્સાહન આપવા અંગે પણ માહિતી આપવામાં આવી હતી. સ્થાનિક સ્તરે ઉપલબ્ધ મોસમી ખાદ્ય પદાર્થોને દૈનિક આહારમાં સામેલ કરવાથી પૌષ્ટિક આહાર તરફ આગળ વધવા માટે પ્રેરણા મળી શકે છે. તાલીમાર્થીઓને ઘરમાં જ ઉપયોગી શાકભાજી ઉગાડવાની વિવિધ રીતો વિશે પણ સમજાવવામાં આવ્યું હતું. ખાસ કરીને પરિવારના સભ્યો, બાળકો અને યુવાનોને બાગાયત સાથે જોડવાથી પોષણ અને કુદરત પ્રત્યેની સમજ વિકસાવી શકાય છે તે અંગે માર્ગદર્શન આપવામાં આવ્યું હતું.

બાલ્કનીથી ટેરેસ સુધી બાગાયત

Ahmedabad જેવા શહેરોમાં જગ્યા મર્યાદિત હોવાને કારણે બાલ્કની ગાર્ડન, ટેરેસ ગાર્ડન અને કિચન ગાર્ડનને લઈને વિશેષ ટેકનિકલ માર્ગદર્શન આપવામાં આવ્યું હતું. બાલ્કનીમાં યોગ્ય કદના કુંડા રાખીને કઈ જાતના છોડ ઉગાડી શકાય, ટેરેસ પર બાગાયત કરતી વખતે પાણીનો નિકાલ કેવી રીતે જાળવવો અને કિચન ગાર્ડનમાં રોજિંદા ઉપયોગમાં આવતી શાકભાજી કેવી રીતે ઉગાડવી તે અંગે તાલીમ આપવામાં આવી હતી. તાલીમમાં ખાસ કરીને શહેરની નાની જગ્યાનો મહત્તમ ઉપયોગ કેવી રીતે કરી શકાય તેના પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો. આથી ફ્લેટ કે નાના મકાનમાં રહેતા લોકો પણ પોતાની જરૂરિયાત મુજબ ઘરઆંગણે બાગાયત શરૂ કરી શકે છે.

કુંડા ભરવાની વૈજ્ઞાનિક પદ્ધતિ શીખવાઈ

તાલીમ દરમિયાન કુંડા ભરવાની વૈજ્ઞાનિક રીત અંગે પણ માર્ગદર્શન આપવામાં આવ્યું હતું. છોડના યોગ્ય વિકાસ માટે માટી, ખાતર અને અન્ય જરૂરી સામગ્રીનું યોગ્ય પ્રમાણ જાળવવું કેમ જરૂરી છે તે સમજાવવામાં આવ્યું હતું. આ ઉપરાંત ઘરના સુશોભન માટે ઉપયોગી રોપાઓની પસંદગી, વાવેતર અને જાળવણી અંગે પણ માહિતી આપવામાં આવી હતી. છોડને કેટલું પાણી આપવું, પ્રકાશની જરૂરિયાત કેવી રીતે સમજવી અને સમયસર જાળવણી કેવી રીતે કરવી જેવા વ્યવહારુ મુદ્દાઓ તાલીમમાં આવરી લેવામાં આવ્યા હતા.

રસોડાના કચરામાંથી ઓર્ગેનિક ખાતર

શહેરી બાગાયતને પર્યાવરણ સાથે જોડવા માટે રસોડાના કચરામાંથી ઓર્ગેનિક ખાતર બનાવવાની પદ્ધતિ પણ સમજાવવામાં આવી હતી. ઘરમાંથી નીકળતા વિવિધ જૈવિક કચરાનો યોગ્ય ઉપયોગ કરીને બગીચા માટે ખાતર તૈયાર કરી શકાય છે. આ પદ્ધતિથી એક તરફ ઘરનો કચરો ઘટાડવામાં મદદ મળી શકે છે અને બીજી તરફ છોડ માટે ઉપયોગી ઓર્ગેનિક ખાતર તૈયાર થઈ શકે છે. તાલીમાર્થીઓને આવા ખાતરનો બગીચામાં યોગ્ય રીતે ઉપયોગ કેવી રીતે કરવો તે અંગે પણ માર્ગદર્શન આપવામાં આવ્યું હતું.

વિનામૂલ્યે બીજ અને ધરુનું વિતરણ

કાર્યક્રમના અંતે શહેરીજનોને શાકભાજીના બીજ અને શાકભાજીના ધરુનું વિનામૂલ્યે વિતરણ કરવામાં આવ્યું હતું. આ વ્યવસ્થાનો હેતુ તાલીમમાં મળેલી માહિતીનો વાસ્તવિક જીવનમાં અમલ કરવા માટે લોકોને પ્રોત્સાહિત કરવાનો હતો. તાલીમાર્થીઓ પોતાના ઘરે મળેલા બીજ અને ધરુથી કિચન ગાર્ડન અથવા બાલ્કની ગાર્ડન શરૂ કરી શકે તે માટે જરૂરી માર્ગદર્શન પણ આપવામાં આવ્યું હતું.

સરકારની યોજનાઓ અંગે પણ માહિતી

આ પ્રસંગે Ahmedabadના બાગાયત વિભાગના તાંત્રિક સ્ટાફે હાજરી આપી હતી. અધિકારીઓ અને કર્મચારીઓએ શહેરી બાગાયત ખેતીના વિવિધ પાસાઓ અંગે વિસ્તૃત માહિતી આપી હતી. સાથે જ બાગાયત ક્ષેત્ર સાથે સંકળાયેલી સરકારી યોજનાઓ અને ઉપલબ્ધ સહાય અંગે પણ શહેરીજનોને માહિતગાર કરવામાં આવ્યા હતા. તાલીમ દરમિયાન લોકોને સમજાવવામાં આવ્યું હતું કે ઘરની નાની જગ્યામાં પણ બાગાયત અપનાવીને પરિવાર માટે તાજો, શુદ્ધ અને પૌષ્ટિક આહાર મેળવવાની દિશામાં પગલું ભરી શકાય છે.

પોષણ અને પર્યાવરણ માટે ઉપયોગી પહેલ

આ સમગ્ર તાલીમ કાર્યક્રમ દરમિયાન શહેરીજનોએ ખૂબ જ રસપૂર્વક ભાગ લીધો હતો. શહેરી બાગાયતને માત્ર છોડ ઉગાડવાની પ્રવૃત્તિ તરીકે નહીં પરંતુ પોષણ, સ્વાસ્થ્ય, સ્વનિર્ભરતા અને પર્યાવરણ સંરક્ષણ સાથે જોડાયેલી જીવનશૈલી તરીકે અપનાવવા માટે પ્રોત્સાહન આપવામાં આવ્યું હતું.