Gujarat ઈઝ ઓફ ડૂઈંગ બિઝનેસ બિલ 2026: ટ્રસ્ટ-બેઝ્ડ ગવર્નન્સથી રોકાણ અને ઉદ્યોગોને મળશે નવી ગતિ Unprecedented Growth

Gujarat ઈઝ ઓફ ડૂઈંગ બિઝનેસ બિલ 2026: ટ્રસ્ટ-બેઝ્ડ ગવર્નન્સથી રોકાણ અને ઉદ્યોગોને મળશે નવી ગતિ

ગાંધીનગર: Gujarat વિધાનસભાના ચોમાસુ સત્ર દરમિયાન રાજ્યમાં ઉદ્યોગો અને વ્યવસાય માટેની નિયમનકારી પ્રક્રિયાઓને વધુ સરળ, ઝડપી અને પારદર્શક બનાવવાના હેતુથી મહત્વપૂર્ણ ‘Gujarat ઈઝ ઓફ ડૂઈંગ બિઝનેસ બિલ, 2026’ બહુમતીથી પસાર કરવામાં આવ્યું છે. રાજ્યના ઉદ્યોગ રાજ્યમંત્રી ડૉ. જયરામ ગામીતે બિલ અંગે માહિતી આપતા જણાવ્યું હતું કે, આ કાયદાકીય સુધારાઓથી રાજ્યમાં ‘ટ્રસ્ટ-બેઝ્ડ ગવર્નન્સ’ અને રોકાણને અનુકૂળ વાતાવરણને નવી ગતિ મળશે.

રાજ્ય સરકારના જણાવ્યા અનુસાર આ બિલનો મુખ્ય હેતુ નાગરિકો અને ઉદ્યોગો પરનો બિનજરૂરી કમ્પ્લાયન્સ બોજ ઘટાડવાનો છે. સાથે સાથે સરકારી પ્રક્રિયાઓમાં ટેક્નોલોજીનો વધુ ઉપયોગ, સ્વ-ઘોષણા, સ્વ-પ્રમાણીકરણ અને ઓટો-એસ્કેલેશન જેવી વ્યવસ્થાઓને પ્રોત્સાહન આપવામાં આવશે.

-> ‘મિનિમમ ગવર્નમેન્ટ, મેક્સિમમ ગવર્નન્સ’ તરફ મહત્વનું પગલું : ઉદ્યોગ રાજ્યમંત્રી ડૉ. જયરામ ગામીતે વિધાનસભામાં જણાવ્યું હતું કે, વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના **‘મિનિમમ ગવર્નમેન્ટ, મેક્સિમમ ગવર્નન્સ’**ના વિઝનને સાકાર કરવાની દિશામાં આ બિલ મહત્વપૂર્ણ પગલું છે. મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલના નેતૃત્વ અને નાયબ મુખ્યમંત્રી હર્ષ સંઘવીના માર્ગદર્શન હેઠળ આ પહેલ હાથ ધરવામાં આવી હોવાનું તેમણે જણાવ્યું હતું.સરકારનો પ્રયાસ એવો છે કે ઉદ્યોગ શરૂ કરવા અથવા વ્યવસાય ચલાવવા માટે જરૂરી પ્રક્રિયાઓમાં બિનજરૂરી વિલંબ અને કાગળ આધારિત પ્રક્રિયાઓ ઓછી થાય. ખાસ કરીને ઓછા જોખમવાળી પ્રવૃત્તિઓમાં ફરજિયાત પૂર્વ મંજૂરી અને ભૌતિક સંપર્કની જરૂરિયાત ઘટાડીને વિશ્વાસ આધારિત વ્યવસ્થાને પ્રોત્સાહન આપવાનું આ બિલનું એક મહત્વપૂર્ણ પાસું છે.

મંત્રીના જણાવ્યા પ્રમાણે નિયંત્રણ આધારિત શાસનમાંથી ‘Trust-Based & Risk-Based Governance’ તરફ આગળ વધવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે.Gujarat ઈઝ ઓફ ડૂઈંગ બિઝનેસ બિલ, 2026’ હેઠળ રાજ્યના વિવિધ પાંચ કાયદાઓની કુલ 12 જોગવાઈઓમાં સુધારા કરવામાં આવ્યા છે. આ સુધારાઓને એક જ કાયદાકીય માળખા હેઠળ લાવવામાં આવતા પ્રક્રિયા સરળ બનશે અને વિધાનસભાના સમયનો પણ બચાવ થશે.સરકારના મતે આ સુધારાઓનો સીધો લાભ ઉદ્યોગો, MSME, વેપારીઓ, વ્યાવસાયિકો અને નાગરિકોને મળી શકે છે.

-> ફાયર સેફ્ટી નિયમોમાં જોખમ આધારિત અભિગમ : Gujarat ફાયર પ્રિવેન્શન એન્ડ લાઇફ સેફ્ટી મેઝર્સ એક્ટ, 2013માં કરવામાં આવેલા સુધારાઓ હેઠળ અગ્નિ સલામતીના ધોરણોને વધુ જોખમ આધારિત અને કામગીરી આધારિત બનાવવાની દિશા અપનાવવામાં આવી છે.બિલ્ડિંગનો પ્રકાર અને સ્થાનિક પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને નિયમોને વધુ સુસંગત બનાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો છે. સરકારના જણાવ્યા મુજબ આથી જરૂરી સલામતી જાળવી રાખીને બિનજરૂરી કમ્પ્લાયન્સ ખર્ચ ઘટાડવામાં મદદ મળશે.જાહેર સલામતી સાથે કોઈ સમજૂતી કર્યા વિના પ્રક્રિયાત્મક જટિલતાઓ ઘટાડવાનો ઉદ્દેશ અહીં રાખવામાં આવ્યો છે.

Gujarat શોપ્સ એન્ડ એસ્ટાબ્લિશમેન્ટ્સ એક્ટ, 2019માં પણ મહત્વપૂર્ણ ફેરફાર કરવામાં આવ્યા છે. હવે સ્વ-ઘોષણા અને સ્વ-પ્રમાણીકરણની વ્યવસ્થા દ્વારા રજિસ્ટ્રેશન પ્રક્રિયા વધુ સરળ બનશે.આ ઉપરાંત દુકાનો અને સંસ્થાઓને અઠવાડિયાના કોઈપણ દિવસે 24×7 કામગીરી કરવાની સુવિધા મળશે. જોકે કામદારોના કામના કલાકો, આરામના સમય અને રોજગાર સંબંધિત લાગુ કાયદાઓનું પાલન કરવાનું રહેશે.આ સુધારાથી ખાસ કરીને રિટેલ, સર્વિસ અને અન્ય સતત કામગીરીની જરૂરિયાત ધરાવતા વ્યવસાયો માટે વધુ લવચીક વાતાવરણ ઊભું થવાની અપેક્ષા છે.

-> MSME માટે ‘રાઇટ ટુ બિઝનેસ’ માળખું : GujaratMSME ફેસિલિટેશન એક્ટ, 2019માં કરવામાં આવેલા સુધારા હેઠળ સૂક્ષ્મ, લઘુ અને મધ્યમ ઉદ્યોગો માટે ‘રાઇટ ટુ બિઝનેસ’ માળખાને વધુ મજબૂત બનાવવામાં આવશે.MSME ક્ષેત્ર રાજ્યના ઔદ્યોગિક વિકાસમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. તેથી નાના અને મધ્યમ ઉદ્યોગોને જરૂરી મંજૂરીઓ અને સેવાઓ મેળવવામાં સરળતા રહે તે દિશામાં ફેસિલિટેશન ફ્રેમવર્કને વધુ વ્યાપક બનાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો છે.

સરકારના જણાવ્યા પ્રમાણે સહકારી, વીજળી, GIDC અને સિંચાઈ સહિતના વધારાના રાજ્ય કાયદાઓને પણ આ ફેસિલિટેશન ફ્રેમવર્ક સાથે સુસંગત કરવામાં આવ્યા છે.Gujarat મેડિકલ કાઉન્સિલ એક્ટ, 1967માં કરવામાં આવેલા સુધારાથી અન્ય રાજ્યમાં નોંધાયેલા તબીબો માટે Gujaratમાં નોંધણી મેળવવાની પ્રક્રિયા સરળ બનશે.સ્વ-ઘોષણાના આધારે નોંધણીની પ્રક્રિયા ઝડપી બનાવવાનો ઉદ્દેશ રાખવામાં આવ્યો છે. આથી તબીબી સેવાઓની ઉપલબ્ધતા વધારવા અને પ્રોફેશનલ મોબિલિટીને સરળ બનાવવા માટે મદદ મળી શકે છે.

-> સરકારી સેવાઓમાં ઓટો-અપીલ અને ઓટો-એસ્કેલેશન : Gujarat રાઇટ ઓફ સિટિઝન્સ ટુ પબ્લિક સર્વિસિસ એક્ટ, 2013માં કરવામાં આવેલો સુધારો નાગરિક સેવાઓ માટે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહ્યો છે.જો નક્કી કરેલી સમયમર્યાદામાં કોઈ સરકારી સેવા અથવા ફરિયાદનો નિકાલ નહીં થાય, તો મામલો આપમેળે ઉચ્ચ અધિકારી સમક્ષ પહોંચે તેવી ટેક્નોલોજી આધારિત ‘ઓટો-અપીલ’ અને ‘ઓટો-એસ્કેલેશન’ વ્યવસ્થા અમલી બનશે.આ વ્યવસ્થાથી જવાબદારી નક્કી કરવામાં અને સરકારી સેવાઓના સમયસર નિકાલમાં મદદ મળી શકે છે.

રાજ્ય સરકારના જણાવ્યા અનુસાર આ કાયદાકીય સુધારાઓ ગુજરાત ઔદ્યોગિક નીતિ-2026, તાજેતરમાં યોજાયેલી પ્રાદેશિક વાઇબ્રન્ટ ગુજરાત સમિટ્સ અને આગામી 11મી વાઇબ્રન્ટ ગુજરાત ગ્લોબલ સમિટ-2027ની પૃષ્ઠભૂમિમાં મહત્વપૂર્ણ સાબિત થઈ શકે છે.આગામી સમિટનું થીમ ‘વિકસિત ગુજરાત – શેપિંગ ગ્લોબલ ફ્યુચર’ રાખવામાં આવ્યું છે. સરકારનો દાવો છે કે નિયમનકારી પ્રક્રિયાઓ સરળ બનવાથી ગુજરાતમાં રોકાણ કરવા ઈચ્છતા દેશ-વિદેશના રોકાણકારોના વિશ્વાસમાં વધારો થઈ શકે છે.

-> જાહેર સલામતી અને કામદારોના અધિકારો યથાવત : સરકાર દ્વારા સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું છે કે ઈઝ ઓફ ડૂઈંગ બિઝનેસના નામે જાહેર સલામતી, કામદારોના અધિકારો અથવા જાહેર આરોગ્ય સાથે કોઈ સમજૂતી કરવામાં આવશે નહીં.બિલનો ઉદ્દેશ બિનજરૂરી પ્રક્રિયાત્મક જટિલતાઓ ઘટાડવાનો છે, જ્યારે જરૂરી નિયમો અને સુરક્ષા ધોરણો યથાવત રહેશે.

ગુજરાત પહેલેથી જ રોકાણ અને ઔદ્યોગિક વિકાસ માટે અગ્રણી રાજ્ય તરીકે પોતાની ઓળખ બનાવી રહ્યું છે. આવા કાયદાકીય સુધારાઓથી નવા ઉદ્યોગો માટે વ્યવસાય શરૂ કરવાની પ્રક્રિયા સરળ બનશે તો નવા રોકાણ અને રોજગારીની તકો ઊભી થવાની શક્યતા છે.MSMEથી લઈને મોટા ઉદ્યોગો સુધીના વ્યવસાયોને સરળ નિયમનકારી માળખું મળે તો રાજ્યના ઔદ્યોગિક ઈકોસિસ્ટમને વધુ મજબૂતી મળી શકે છે.મંત્રી ડૉ. જયરામ ગામીતે જણાવ્યું હતું કે **‘Reform, Perform and Transform’**ના મંત્ર સાથે રાજ્ય સરકાર ગુજરાતને વધુ સરળ, ઝડપી અને ઉદ્યોગસ્નેહી બનાવવાની દિશામાં આગળ વધી રહી છે.

-> ઈઝ ઓફ લિવિંગ સાથે ઈઝ ઓફ ડૂઈંગ બિઝનેસ પર ભાર : આ બિલને માત્ર ઉદ્યોગો માટેના નિયમોમાં ફેરફાર તરીકે નહીં પરંતુ શાસન વ્યવસ્થામાં વ્યાપક પરિવર્તન તરફના પગલા તરીકે રજૂ કરવામાં આવ્યું છે. સ્વ-ઘોષણા, સ્વ-પ્રમાણીકરણ અને ટેક્નોલોજી આધારિત ઓટો-એસ્કેલેશન જેવી વ્યવસ્થાઓથી નાગરિકો અને વ્યવસાયો માટે સરકારી તંત્ર સાથેનો સંપર્ક સરળ બનવાનો સરકારનો હેતુ છે.

‘ગુજરાત ઈઝ ઓફ ડૂઈંગ બિઝનેસ બિલ, 2026’ વિધાનસભામાં બહુમતીથી પસાર થયા બાદ હવે તેના અમલથી રાજ્યમાં વ્યવસાય અને રોકાણ માટેનું વાતાવરણ કેટલું સરળ બને છે તે મહત્વનું રહેશે.સરકારના જણાવ્યા પ્રમાણે આ કાયદાકીય સુધારાઓ ગુજરાતને વધુ રોકાણ-અનુકૂળ, પારદર્શક અને વિશ્વાસ આધારિત શાસનવ્યવસ્થા તરફ લઈ જવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવશે. ‘વિકસિત ગુજરાતથી વિકસિત ભારત @2047’ના સંકલ્પ સાથે આ બિલ રાજ્યના ઔદ્યોગિક વિકાસને નવી દિશા આપનાર મહત્વપૂર્ણ પગલું બની શકે છે.