Gujarat POCSO Verdicts 2026: દીકરીઓ તરફ કુદ્રષ્ટિ કરનારાઓ માટે કોઈ દયા નહીં.. Absolute Security..

Gujaratમાં બાળકી-મહિલાઓ સામેના દુષ્કર્મ કેસોમાં ‘ઝીરો ટોલરન્સ’ નીતિની અસર

પાંચ વર્ષમાં POCSOના 1,785 ચુકાદા; 908 આરોપીઓને આજીવન કેદ અને 16ને ફાંસીની સજા, ઝડપી તપાસ અને ફાસ્ટ ટ્રેક કોર્ટથી ન્યાય પ્રક્રિયાને વેગ

ગાંધીનગર: Gujaratમાં દીકરીઓ અને બાળકોની સુરક્ષા માટે રાજ્ય સરકાર દ્વારા અપનાવવામાં આવેલી ‘ઝીરો ટોલરન્સ’ નીતિ અંતર્ગત જાતીય ગુનાઓ સામે કડક અને ઝડપી કાર્યવાહી પર ભાર મૂકવામાં આવી રહ્યો છે. ખાસ કરીને બાળકો સામે થતા જાતીય ગુનાઓ માટે લાગુ POCSO (Protection of Children from Sexual Offences) Act હેઠળના કેસોમાં પોલીસ તપાસથી લઈને ચાર્જશીટ અને ત્યારબાદ ફાસ્ટ ટ્રેક કોર્ટમાં ટ્રાયલ સુધીની પ્રક્રિયાને ઝડપી બનાવવાના પ્રયાસો થઈ રહ્યા છે. રાજ્ય સરકારના જણાવ્યા અનુસાર, આ અભિગમના પરિણામે છેલ્લા પાંચ વર્ષ દરમિયાન POCSO અદાલતો દ્વારા મોટી સંખ્યામાં ચુકાદા આપવામાં આવ્યા છે.

રાજ્યમાં 2022થી ઓગસ્ટ 2026 સુધીમાં POCSO અદાલતો દ્વારા કુલ 1,785 ચુકાદા આપવામાં આવ્યા હોવાનું સરકાર દ્વારા જણાવાયું છે. આ ચુકાદાઓમાં 908 આરોપીઓને આજીવન કેદની સજા, જ્યારે 16 આરોપીઓને ફાંસીની સજા ફટકારવામાં આવી છે. આ આંકડા રાજ્યમાં બાળકો સામેના ગંભીર જાતીય ગુનાઓમાં ઝડપી તપાસ અને કડક કાનૂની કાર્યવાહી પર આપવામાં આવતા ભારને દર્શાવે છે.

-> દર વર્ષે ચુકાદાની સંખ્યામાં વધારો :- POCSO કેસોમાં ચુકાદાની સંખ્યામાં વર્ષો દરમિયાન વધારો જોવા મળ્યો છે. વર્ષ 2022માં કુલ 194 ચુકાદા આવ્યા હતા, જેમાં 107 આરોપીઓને આજીવન કેદની સજા કરવામાં આવી હતી. ત્યારબાદ ન્યાયિક પ્રક્રિયાને વધુ ઝડપી બનાવવાના પ્રયાસો સાથે કેસોના નિકાલની સંખ્યામાં વધારો થયો છે.

વર્ષ 2025માં કુલ 499 POCSO કેસોમાં ચુકાદા આવ્યા હતા અને તેમાંથી 340 આરોપીઓને આજીવન કેદની સજા ફટકારવામાં આવી હતી. જ્યારે વર્ષ 2026ના પ્રથમ આઠ મહિનામાં જ એટલે કે ઓગસ્ટ સુધીમાં 346 ચુકાદા આવ્યા છે. આ સમયગાળામાં 241 આરોપીઓને આજીવન કેદ અને 2 આરોપીઓને ફાંસીની સજા ફટકારવામાં આવી હોવાનું જણાવાયું છે. ખાસ નોંધપાત્ર બાબત એ છે કે માત્ર ઓગસ્ટ 2026ના એક જ મહિનામાં 48 POCSO કેસોમાં સજાના ચુકાદા આવ્યા હતા. આ 48 કેસોમાંથી 35 આરોપીઓને આજીવન કેદની સજા કરવામાં આવી છે. આ રીતે એક જ મહિનામાં મોટી સંખ્યામાં ગંભીર કેસોમાં ચુકાદા આવવાથી ઝડપી ન્યાયિક પ્રક્રિયા અંગે ચર્ચા તેજ બની છે.

-> 72 કલાકમાં ચાર્જશીટથી ચુકાદા સુધીની કાર્યવાહી :- POCSO કેસોમાં ઝડપી ન્યાય પ્રક્રિયાનું તાજેતરનું ઉદાહરણ ગાંધીનગર જિલ્લાના કલોલમાં જોવા મળ્યું છે. અહીં 15 વર્ષની સગીરા પર દુષ્કર્મના કેસમાં પોલીસે તપાસ પૂર્ણ કરીને ચાર્જશીટ રજૂ કર્યા બાદ માત્ર 72 કલાકમાં આરોપીને કુદરતી આયુષ્યના અંત સુધીની આજીવન કેદની સજા ફટકારવામાં આવી હોવાનું રાજ્ય સરકાર દ્વારા જણાવાયું છે. Gujarat આ કેસને ઝડપી તપાસ અને ઝડપી ન્યાયિક કાર્યવાહીનું ઉદાહરણ ગણાવવામાં આવી રહ્યું છે. જોકે કોઈપણ ફોજદારી કેસમાં અંતિમ નિર્ણય અદાલતના પુરાવા અને કાયદાકીય પ્રક્રિયા પર આધારિત હોય છે. POCSO જેવા સંવેદનશીલ કેસોમાં પીડિતાને ઝડપથી ન્યાય મળે અને કેસની કાર્યવાહી લાંબા સમય સુધી લંબાય નહીં તે માટે તપાસ તંત્ર અને ન્યાયતંત્ર વચ્ચે સંકલન મહત્વપૂર્ણ બને છે.

-> વૈજ્ઞાનિક પુરાવા એકત્ર કરવા પર ભાર :- રાજ્ય સરકારના જણાવ્યા અનુસાર, આવા કેસોમાં માત્ર આરોપીની ધરપકડ સુધી કાર્યવાહી મર્યાદિત રાખવાને બદલે ગુનાની ટોપ-ટુ-બોટમ તપાસ કરવામાં આવે છે. Gujarat તેમાં વૈજ્ઞાનિક પુરાવા એકત્ર કરવા, ઘટનાક્રમની તપાસ કરવા, જરૂરી નિવેદનો લેવા અને ઉપલબ્ધ પુરાવાઓને કાયદેસર રીતે દસ્તાવેજીકૃત કરવા જેવી બાબતો પર ધ્યાન આપવામાં આવે છે. Gujarat તપાસ મજબૂત હોય તો કેસને કોર્ટમાં રજૂ કરતી વખતે પુરાવાઓની કડી વધુ અસરકારક રીતે રજૂ કરી શકાય છે. Gujarat ખાસ કરીને POCSO જેવા સંવેદનશીલ કેસોમાં તપાસ દરમિયાન પીડિતા અને તેના પરિવારની સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને સંવેદનશીલતા સાથે કાર્યવાહી કરવી પણ મહત્વપૂર્ણ છે.

-> 45 દિવસમાં ચાર્જશીટ કરવાનો પ્રયાસ :- રાજ્યના પોલીસ વડા જ્ઞાનેન્દ્રસિંહ મલિકના જણાવ્યા અનુસાર, POCSO કેસોમાં પોલીસ દ્વારા **‘સઘન તપાસ, કડક કાર્યવાહી અને ઝડપી ન્યાય’**ના ત્રિ-સૂત્ર પર ભાર મૂકવામાં આવી રહ્યો છે. પીડિતા અને તેના પરિવારને શક્ય તેટલો ઝડપી ન્યાય મળે તે માટે તપાસ પૂર્ણ થયા બાદ ત્વરિત ચાર્જશીટ રજૂ કરવાની કામગીરી કરવામાં આવે છે.

પોલીસ દ્વારા મોટાભાગના કેસોમાં 45 દિવસની અંદર ચાર્જશીટ ફાઇલ કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે. Gujarat સમયસર ચાર્જશીટ દાખલ થવાથી કોર્ટમાં ટ્રાયલની પ્રક્રિયા વહેલી શરૂ થઈ શકે છે અને કેસ લાંબા સમય સુધી પેન્ડિંગ રહેવાની શક્યતા ઘટાડી શકાય છે. છેલ્લા પાંચ વર્ષના આંકડા પણ તપાસની ઝડપ દર્શાવે છે. Gujarat આ સમયગાળામાં 140 POCSO ગુનાઓમાં એકથી 15 દિવસની અંદર ચાર્જશીટ કરવામાં આવી છે. Gujarat જ્યારે 16થી 30 દિવસમાં 1,339 ગુનાઓની તપાસ પૂર્ણ કરીને ચાર્જશીટ દાખલ કરવામાં આવી હોવાનું જણાવાયું છે. ઉપરાંત, 31થી 45 દિવસમાં ચાર્જશીટ કરવામાં આવેલા 5,463 ગુનાઓ હોવાનું પોલીસ દ્વારા જણાવાયું છે.

-> ફાસ્ટ ટ્રેક કોર્ટ અને સંકલન :- POCSO કેસોમાં ઝડપી ન્યાય માટે ફાસ્ટ ટ્રેક કોર્ટની વ્યવસ્થા પણ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. પોલીસ દ્વારા તપાસ પૂર્ણ કર્યા બાદ કેસ સમયસર અદાલત સુધી પહોંચે અને ટ્રાયલમાં બિનજરૂરી વિલંબ ન થાય તે માટે મોનિટરિંગ કરવામાં આવી રહ્યું છે. Gujarat રાજ્ય સરકારના જણાવ્યા અનુસાર, પોલીસ, પ્રોસિક્યુશન અને ન્યાયતંત્ર વચ્ચેના સંકલનને કારણે ગંભીર જાતીય ગુનાઓમાં કાર્યવાહી ઝડપી બની છે. તપાસના તબક્કાથી લઈને કોર્ટમાં કેસની રજૂઆત સુધીની પ્રક્રિયામાં સંકલન રહે તેનાથી પીડિતા અને તેના પરિવારને લાંબી રાહ જોવી ન પડે તેવો પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે.

-> ‘કોઈ દયા કે છૂટછાટ નહીં’: હર્ષ સંઘવી :- નાયબ મુખ્યમંત્રી હર્ષ સંઘવીએ જણાવ્યું છે કે Gujaratમાં દીકરીઓ તરફ કુદ્રષ્ટિ કરનારા કોઈપણ નરાધમ માટે દયા કે છૂટછાટ ન હોવી જોઈએ. Gujarat મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલના નેતૃત્વ હેઠળ રાજ્ય સરકારે POCSO કેસો માટે ફાસ્ટ ટ્રેક કોર્ટ્સ અને સુદ્રઢ કાયદાકીય માળખું ઊભું કર્યું હોવાનું તેમણે જણાવ્યું હતું.

તેમણે વધુમાં કહ્યું કે, પોલીસની વૈજ્ઞાનિક તપાસ અને ન્યાયતંત્રના કડક અભિગમને કારણે પીડિતા અને તેના પરિવારને ઝડપી ન્યાય મળવાની દિશામાં પ્રગતિ થઈ રહી છે. સરકારનો સંકલ્પ આવા ગંભીર ગુનાઓમાં કાયદા મુજબ કડક કાર્યવાહી કરવાનો છે. Gujarat આ સમગ્ર વ્યવસ્થાનો મુખ્ય હેતુ માત્ર સજા અપાવવાનો નથી, પરંતુ બાળકો અને દીકરીઓ માટે સુરક્ષિત વાતાવરણ ઊભું કરવો, ગુનાઓની અસરકારક તપાસ કરવી અને પીડિત પરિવારને સમયસર ન્યાય અપાવવાનો છે. POCSO કેસોમાં ઝડપથી ચાર્જશીટ, વૈજ્ઞાનિક પુરાવા, ફાસ્ટ ટ્રેક ટ્રાયલ અને પોલીસ-પ્રોસિક્યુશનના સંકલિત પ્રયાસો આગામી સમયમાં ન્યાય પ્રક્રિયાને વધુ મજબૂત બનાવે તેવી અપેક્ષા છે.