Bindia
ગુજરાતમાં ચોમાસાની સિઝન દરમિયાન છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી વરસાદની ગતિ ધીમી પડી છે. રાજ્યના કેટલાક વિસ્તારોમાં હળવાથી મધ્યમ વરસાદી ઝાપટાં જોવા મળી રહ્યા છે, પરંતુ સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છમાં વરસાદની અછત હજુ પણ ચિંતાનો વિષય બની છે. ઉપલબ્ધ આંકડાઓ અનુસાર રાજ્યમાં સિઝન દરમિયાન સરેરાશ વરસાદ સામાન્ય કરતાં આશરે 7 ટકા ઓછો છે. બીજી તરફ, ગુજરાત રીજનમાં સામાન્ય કરતાં વધુ વરસાદ નોંધાયો છે, જ્યારે સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છમાં વરસાદની મોટી ઘટ જોવા મળી રહી છે.
સૌરાષ્ટ્ર-કચ્છમાં વરસાદની અછતનો સીધો પ્રભાવ ખેતી અને પશુપાલન પર પડી શકે છે. ખાસ કરીને ખરીફ પાક માટે વરસાદના અંતિમ તબક્કાની સ્થિતિ ખૂબ મહત્વપૂર્ણ છે. જો આગામી દિવસોમાં પૂરતો વરસાદ નહીં પડે તો જમીનમાં ભેજની અછત સર્જાઈ શકે છે અને પાણીના સ્ત્રોતો પર પણ દબાણ વધવાની શક્યતા છે.
સૌરાષ્ટ્ર-કચ્છમાં 30 ટકા સુધીની ઘટ
રાજ્યના વરસાદના આંકડામાં પ્રાદેશિક તફાવત સ્પષ્ટ જોવા મળી રહ્યો છે. ગુજરાત રીજનમાં ચોમાસા દરમિયાન સામાન્ય કરતાં વધુ વરસાદ નોંધાયો છે, જ્યારે સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છમાં આશરે 30 ટકા જેટલી વરસાદી ઘટની સ્થિતિ હોવાનું અહેવાલોમાં જણાવાયું છે.
આ સ્થિતિથી સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છના ખેડૂતોની ચિંતા વધી છે. આ વિસ્તારોમાં વરસાદ ખેંચાય તો ખેતી માટે સિંચાઈના પાણીની જરૂરિયાત વધી શકે છે. સાથે જ તળાવો, ચેકડેમ અને અન્ય સ્થાનિક જળાશયોમાં પાણીના જથ્થા પર પણ અસર થવાની શક્યતા રહે છે.
તાજેતરના અહેવાલો મુજબ સૌરાષ્ટ્ર-કચ્છના કેટલાક જિલ્લાઓમાં વરસાદની સ્થિતિ વધુ ચિંતાજનક છે. એક અહેવાલ અનુસાર આ વિસ્તારમાં 10 જિલ્લાઓમાં વરસાદ સામાન્યની સરખામણીએ 50 ટકાથી પણ ઓછો નોંધાયો છે.
દક્ષિણ ગુજરાતમાં વરસાદની સ્થિતિ સારી
ગુજરાતના તમામ વિસ્તારોમાં વરસાદની સ્થિતિ એકસરખી નથી. દક્ષિણ ગુજરાતના કેટલાક વિસ્તારોમાં ચોમાસું પ્રમાણમાં સારું રહ્યું છે. IMDના 26 ઓગસ્ટના જિલ્લા-વાર આંકડાઓમાં નવસારીમાં સિઝનનો વરસાદ સામાન્ય કરતાં 53 ટકા વધુ અને ખેડામાં 35 ટકા વધુ નોંધાયો છે. મહીસાગરમાં પણ સામાન્ય કરતાં 7 ટકા વધુ વરસાદ નોંધાયો છે.
આ આંકડા દર્શાવે છે કે રાજ્યમાં વરસાદનું વિતરણ અસમાન છે. એક તરફ દક્ષિણ અને મધ્ય ગુજરાતના કેટલાક વિસ્તારોમાં પાણીની સ્થિતિ સારી છે, તો બીજી તરફ સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છના અનેક વિસ્તારો વરસાદની અછતનો સામનો કરી રહ્યા છે.
કયા વિસ્તારોમાં વધુ ચિંતા?
સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છના જે વિસ્તારોમાં સિઝન દરમિયાન પૂરતો વરસાદ થયો નથી ત્યાં આગામી દિવસોમાં પાણીની સ્થિતિ વધુ મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે. ખાસ કરીને કચ્છ, ઉત્તર સૌરાષ્ટ્ર અને સૌરાષ્ટ્રના ઓછા વરસાદવાળા વિસ્તારોમાં ખેડૂતો વરસાદની રાહ જોઈ રહ્યા છે.
જમીનમાં પૂરતો ભેજ ન રહે તો કપાસ, મગફળી, બાજરી, તલ સહિતના ખરીફ પાકોને નુકસાન થવાની શક્યતા રહે છે. પાકના વિકાસના તબક્કા દરમિયાન વરસાદ ખેંચાય તો ખેડૂતોને વધારાની સિંચાઈ કરવાની ફરજ પડી શકે છે, જેનાથી ખેતીનો ખર્ચ વધી શકે છે.
પશુપાલન પર પણ તેની અસર થઈ શકે છે. ઘાસચારા અને પાણીની ઉપલબ્ધતા ઘટે તો પશુપાલકો માટે મુશ્કેલી ઊભી થઈ શકે છે.
આગામી દિવસોમાં ભારે વરસાદની શક્યતા કેટલી?
હવામાન વિભાગની ઉપલબ્ધ ચેતવણી મુજબ 26થી 28 ઓગસ્ટ દરમિયાન ગુજરાત રીજન તેમજ સૌરાષ્ટ્ર-કચ્છ માટે કોઈ ભારે વરસાદની સત્તાવાર ચેતવણી દર્શાવવામાં આવી નથી.
જોકે, IMDના દેશવ્યાપી તાજા અનુમાનમાં 25થી 31 ઓગસ્ટ દરમિયાન ગુજરાત સહિત અનેક વિસ્તારોમાં વરસાદી પ્રવૃત્તિ રહેવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. એટલે સૌરાષ્ટ્ર-કચ્છમાં દરેક જગ્યાએ ભારે વરસાદ પડશે તેવી અપેક્ષા રાખી શકાય નહીં, પરંતુ છૂટોછવાયો અથવા હળવો વરસાદ થઈ શકે છે.
અમદાવાદ-ગાંધીનગરમાં ગરમી અને વાદળછાયું વાતાવરણ
અમદાવાદ અને ગાંધીનગર સહિતના મધ્ય ગુજરાતના વિસ્તારોમાં વરસાદની સરખામણીએ ગરમીનો અનુભવ વધુ થઈ શકે છે. વાદળછાયું વાતાવરણ રહેવા છતાં જો નોંધપાત્ર વરસાદ ન પડે તો દિવસના તાપમાનમાં મોટો ઘટાડો થવાની શક્યતા ઓછી રહે છે.
રાજ્યમાં હાલની હવામાન સ્થિતિ જોતા ખેડૂતો માટે આગામી થોડા દિવસ મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે. વરસાદની ઘટ ધરાવતા વિસ્તારોમાં વધુ વરસાદ થાય તો પાક અને જળાશયો બંને માટે રાહત મળી શકે છે.
વરસાદ ખેંચાય તો પાણીની સમસ્યા વધશે?
સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છમાં 30 ટકા જેટલી વરસાદી ઘટ લાંબા સમય સુધી યથાવત્ રહે તો પાણીના સંગ્રહ અને ખેતી બંને માટે પડકાર ઊભો થઈ શકે છે. ખાસ કરીને જ્યાં સ્થાનિક જળાશયો વરસાદ પર આધારિત છે ત્યાં આગામી રવિ સિઝન માટે પાણી ઉપલબ્ધ રહેશે કે નહીં તે પણ મહત્વનો પ્રશ્ન બની શકે છે.
આ પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને ખેડૂતોને સ્થાનિક કૃષિ અને હવામાન વિભાગની સલાહ અનુસાર સિંચાઈ અને પાક વ્યવસ્થાપનના નિર્ણયો લેવા જરૂરી બનશે. વરસાદની અછત ધરાવતા વિસ્તારોમાં પાણીનો સાવચેતીપૂર્વક ઉપયોગ કરવો પણ મહત્વપૂર્ણ રહેશે.
હાલમાં રાજ્યમાં વરસાદનું વિતરણ અસમાન છે અને સમગ્ર ગુજરાતને એક જ માપદંડથી જોવું યોગ્ય નથી. દક્ષિણ ગુજરાતના કેટલાક જિલ્લાઓમાં વરસાદ સામાન્ય કરતાં વધુ છે, જ્યારે સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છમાં ઘટ નોંધાઈ રહી છે.
આગામી દિવસોમાં વરસાદી સિસ્ટમની સ્થિતિ અને વાદળોની ગતિવિધિ પર ખેડૂતો તથા તંત્રની નજર રહેશે. જો સૌરાષ્ટ્ર-કચ્છમાં સારો વરસાદ થાય તો વરસાદની ઘટમાં ઘટાડો થઈ શકે છે, પરંતુ જો વરસાદ વધુ ખેંચાય તો ખેતી, પશુપાલન અને સ્થાનિક પાણીના સ્ત્રોતો પર દબાણ વધવાની શક્યતા છે.
અત્યારે ખેડૂતો માટે સૌથી મોટી આશા આગામી વરસાદ પર ટકેલી છે. રાજ્યના એક ભાગમાં સારો વરસાદ હોવા છતાં સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છની વરસાદી ઘટ ચિંતાનો વિષય બની છે. આગામી દિવસોમાં કેટલો વરસાદ પડે છે તેના આધારે જ પાક અને પાણીની સ્થિતિ અંગે વધુ સ્પષ્ટ ચિત્ર સામે આવશે.
- us on WHATSAPP :- https://whatsapp.com/channel/0029Va4r…
- WEBSITE : https://bindia.co/
- INSTAFollow GRAM : https:// bindia.in
- FACEBOOK : https://www.facebook.com/buletinindialive
- X : https://x.com/bindia276
