Bindia
ભાજપના નેતા સુધાંશુ ત્રિવેદીએ X પોસ્ટમાં કહ્યું – “ભૂતકાળમાં, સોમનાથને મોહમ્મદ ગઝની અને ખિલજીએ લૂંટ્યું હતું, પરંતુ સ્વતંત્ર ભારતમાં, પંડિત નેહરુ ભગવાન સોમનાથને સૌથી વધુ નફરત કરતા હતા. આનું સૌથી મોટું ઉદાહરણ એ છે કે 21 એપ્રિલ, 1951 ના રોજ, પંડિત નેહરુએ પાકિસ્તાનના વડા પ્રધાન લિયાકત અલી ખાનને “પ્રિય નવાબઝાદા” તરીકે સંબોધન કરતો પત્ર લખ્યો હતો અને તેમાં તેમણે સોમનાથ દરવાજાઓની વાર્તાને “સંપૂર્ણપણે ખોટી” ગણાવી હતી. પંડિત નેહરુએ એક રીતે લિયાકત અલી ખાન સમક્ષ શરણાગતિ સ્વીકારી અને લખ્યું કે સોમનાથ મંદિરના નિર્માણ જેવું કંઈ થઈ રહ્યું નથી.
પંડિત નેહરુને લિયાકત અલી ખાનનો શો ડર હતો કે તેઓ તેમને સોમનાથ મંદિર વિશે લખી રહ્યા હતા? પાકિસ્તાનના પ્રચારનો સામનો કરવા અથવા ભારતની સભ્યતાની સ્મૃતિનો બચાવ કરવાને બદલે, પંડિત નેહરુએ હિન્દુ ઐતિહાસિક પ્રતીકોને અવગણીને, આંતરિક આત્મવિશ્વાસ કરતાં બાહ્ય તુષ્ટિકરણને પ્રાથમિકતા આપીને પાકિસ્તાનને ખુશ કરવાનું પસંદ કર્યું.
ઉઠાવ્યા હતા સવાલો
જો આ આંધળી તુષ્ટિકરણની રાજનીતિ અને મુઘલ આક્રમણકારોનું મહિમાગાન ન હતું, તો શું હતું? પંડિત જવાહરલાલ નહેરુ ફક્ત સોમનાથ મંદિરનો પુનઃસ્થાપન કરાવવા માંગતા ન હતા. એ વાત જાણીતી છે કે પંડિત નહેરુએ માત્ર કેબિનેટ મંત્રીઓને જ નહીં પરંતુ રાષ્ટ્રપતિ ડૉ. રાજેન્દ્ર પ્રસાદ અને ઉપરાષ્ટ્રપતિ ડૉ. સર્વપલ્લી રાધાકૃષ્ણનને પણ પત્રો લખ્યા હતા, જેમાં સોમનાથ મંદિરના પુનર્નિર્માણની જરૂરિયાત પર સવાલ ઉઠાવ્યા હતા અને તેમને ઉદ્ઘાટન સમારોહમાં હાજરી આપવાથી મનાઈ ફરમાવી હતી. પરંતુ એ પણ સાચું છે કે પંડિત નહેરુએ તમામ ભારતીય મુખ્યમંત્રીઓને બે વાર પત્ર લખીને સોમનાથ મંદિરના નિર્માણ અંગે ફરિયાદ કરી હતી અને દાવો કર્યો હતો કે તેનાથી વિદેશમાં ભારતની છબી ખરાબ થઈ છે.
પંડિત નેહરુએ ભારતના માહિતી અને પ્રસારણ મંત્રી, આર.આર. દિવાકરને પત્ર લખીને સોમનાથ મંદિરના અભિષેક સમારોહનું કવરેજ ઓછું કરવા કહ્યું, તેને એક બનાવટી ઘટના ગણાવી અને એવું પણ કહ્યું કે તે વૈશ્વિક સ્તરે ભારતની છબીને નુકસાન પહોંચાડી રહ્યું છે. તેમણે એમ પણ લખ્યું કે તેઓ રાષ્ટ્રપતિની સમારોહમાં ભાગીદારીથી નાખુશ છે. શા માટે?
પંડિત નેહરુએ ભારતીય દૂતાવાસોને પત્ર લખીને સોમનાથ ટ્રસ્ટને કોઈપણ પ્રકારની સહાયનો સ્પષ્ટપણે ઇનકાર કર્યો હતો, જેમાં પવિત્ર વિધિ માટે નદીમાંથી પાણી આપવાની વિનંતીનો પણ સમાવેશ થતો હતો. ચીનમાં ભારતના રાજદૂત કે.એમ. પાણિકરને લખેલા પત્રમાં, પંડિત નેહરુએ ખુલ્લેઆમ સ્વીકાર્યું હતું કે તેમણે રાષ્ટ્રપતિની સોમનાથ મંદિરની મુલાકાતની અસરને “ઓછી આંકવાનો પ્રયાસ” કર્યો હતો, જે સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે તેમણે ફક્ત તટસ્થ રહેવાને બદલે, મંદિરના ઉદ્ઘાટનની આસપાસની ચર્ચા અને મહત્વને ઓછી આંકવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો.
પાકિસ્તાનમાં ભારતીય રાજદૂતને લખેલા પત્રમાં, પંડિત નેહરુએ સોમનાથ મંદિરના અભિષેક માટે સિંધુ નદીના પાણીના ઉપયોગને ઔપચારિક રીતે નકારી કાઢ્યો, વિદેશ સચિવ દ્વારા જણાવ્યું કે તેમણે વિનંતીને મંજૂરી આપી નથી, અને આદેશ આપ્યો કે ભવિષ્યમાં આવી કોઈપણ વિનંતીઓને પૂર્વ-મંજૂર કરવામાં આવે, જેનાથી ભારત સરકાર સમારોહથી દૂર રહે અને તેનું પ્રતીકાત્મક મહત્વ ઘટે.
पंडित नेहरू ने भारतीय दूतावासों को पत्र लिख कर सोमनाथ ट्रस्ट को किसी भी तरह की सहायता देने से साफ मना किया, जिसमें अभिषेक समारोह के लिए नदी से पानी के अनुरोध भी शामिल थे।
चीन में भारत के राजदूत के एम पनिक्कर को लिखे पत्र में पंडित नेहरू ने खुले तौर पर माना कि उन्होंने राष्ट्रपति… pic.twitter.com/JVEUMP2nXe
— Dr. Sudhanshu Trivedi (@SudhanshuTrived) January 7, 2026
પંડિત નેહરુએ લખ્યા હતા પત્રો
પંડિત નેહરુએ વિદેશ મંત્રાલયના સેક્રેટરી-જનરલ અને વિદેશ સચિવને પણ પત્ર લખ્યો હતો, જેમાં દૂતાવાસોને સોમનાથ ટ્રસ્ટ તરફથી પવિત્ર નદીના પાણીની વિનંતીઓને અવગણવાનો નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો હતો, જે હિન્દુ ધાર્મિક પ્રવૃત્તિઓના પ્રતીકાત્મક અભિવ્યક્તિઓ પ્રત્યે પણ તેમની સ્પષ્ટ અગવડતા દર્શાવે છે. તેમણે સ્વીકાર્યું કે તેમણે રાષ્ટ્રપતિ અને કે.એમ. મુનશી બંને સમક્ષ પોતાનો નારાજગી વ્યક્ત કરી દીધી છે.
પંડિત નેહરુએ તત્કાલીન ગૃહમંત્રી સી. રાજગોપાલાચારીને બે વાર પત્ર લખીને સોમનાથ મંદિરના ઉદ્ઘાટનમાં રાષ્ટ્રપતિની ભાગીદારીનો ખુલ્લેઆમ વિરોધ કર્યો હતો, જેમાં તેમણે જણાવ્યું હતું કે રાષ્ટ્રપતિએ આ કાર્યક્રમમાં ભાગ ન લેવાનું “પસંદ કર્યું હોત”, જે દર્શાવે છે કે તેઓ રાજ્યના વડાને એક મુખ્ય હિન્દુ સભ્યતા કાર્યક્રમથી દૂર રાખવાનો સક્રિય પ્રયાસ કરી રહ્યા હતા, જેને તેઓ રાજકીય રીતે અસુવિધાજનક માનતા હતા.
Follow us On Social Media
YouTube : https://www.youtube.com/@BIndiaDigital
Website : https://bindia.co/
TWITTER : https://x.com/bindia276
FOLLOW ON WHATSAPP https://whatsapp.com/channel/0029Va4rXSZ5q08d1AuVRO2I
Instagram: bindia.in
