Bindia
વેનેઝુએલાની વિપક્ષી નેતા મારિયા કોરિના મચાડોને 2025 માટેનો નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર આપવામાં આવ્યો છે. આ જાહેરાતે સમગ્ર વિશ્વમાં ચર્ચા જગાવી છે. ખાસ કરીને એ પરિસ્થિતિમાં જ્યારે અમેરિકા પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ લાંબા સમયથી આ પુરસ્કાર માટે લોબીંગ કરતા રહ્યા છે.
ટ્રમ્પે દાવો કર્યો હતો કે તેમણે પોતે “સાત યુદ્ધો રોક્યા છે,” જેમાં ગાઝા સીઝફાયર સહિત અનેક આંતરરાષ્ટ્રીય સંઘર્ષોનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. તેમ છતાં, નોબેલ સમિતિએ મચાડોની બહાદુર શાંતિમય લડતને પસંદ કરી, જે વેનેઝુએલાની લોકશાહી માટેના સંઘર્ષનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.
ટ્રમ્પને શાંતિ પુરસ્કાર કેમ મળ્યો નહીં?
સમાચાર સંલગ્ન સંમેલનમાં નોબેલ શાંતિ સમિતિના અધ્યક્ષ જોર્ગન વાટને ફ્રિડનેસને સીધો પ્રશ્ન પૂછાયો: “ટ્રમ્પને પુરસ્કાર કેમ મળ્યો નહીં?” તેમણે સંક્ષિપ્ત અને સ્પષ્ટ જવાબ આપ્યો. “નિર્ણય હંમેશા કાર્યના આધારે લેવાય છે.”
ફ્રિડનેસે જણાવ્યું કે સમિતિ દર વર્ષે હજારો પત્રો, અભિપ્રાયો અને રાજકીય લોબીંગ જોઈ શકે છે, પણ પુરસ્કાર કેવળ “શાંતિ માટેના સાહસ અને અખંડિતતા” પર જ આધાર રાખે છે. 2025ના નોબેલ માટે 338 ઉમેદવારો (244 વ્યક્તિઓ અને 94 સંસ્થાઓ) વચ્ચે પસંદગી કરવામાં આવી હતી, જેનો આધાર 2024માં થયેલા કાર્યો પર હતો. ટ્રમ્પના તાજેતરના દાવાઓ એ સમયગાળામાં ના આવતા, તેઓ પસંદગીમાંથી બહાર રહ્યા.
મચાડોની લડતને આંતરરાષ્ટ્રીય માન્યતા
મારિયા કોરિના મચાડો, 58 વર્ષીય ઔદ્યોગિક એન્જિનિયર અને “વેન્ટે વેનેઝુએલા” પાર્ટીની નેતા છે. તેઓએ વેનેઝુએલાની તાકીદભરી રાજકીય પરિસ્થિતિમાં પણ દેશ છોડ્યો નહીં અને લોકશાહીની લડત શાંતિપૂર્ણ રીતે આગળ ધપાવી. તેઓને 2024ની વિવાદિત રાષ્ટ્રપતિ ચૂંટણીમાં વિપક્ષના ઉમેદવાર તરીકે જાહેર કરવામાં આવ્યા હતા, પરંતુ રાષ્ટ્રપતિ નિકોલસ માદુરોની સરકાર દ્વારા તેમને ચૂંટણી માટે અયોગ્ય ઠેરવવામાં આવ્યા. તેમ છતાં, તેમણે વિભાજિત વિપક્ષને એકજૂટ કરીને લોકોમાં આશા જાગી. નોબેલ સમિતિએ જણાવ્યું કે,”મચાડો એ ત્રણે નોબેલ શાંતિ પુરસ્કારના માપદંડોને પૂર્ણ કરે છે – શાંતિના સમર્થનમાં મહત્ત્વપૂર્ણ યોગદાન, લોકો વચ્ચે સ્નેહ વધારવાનો પ્રયાસ અને શસ્ત્રસજ્જતા ઘટાડવા માટે કાર્ય.”
વિશ્વભરની પ્રતિક્રિયા અને મચાડોનો લોકશાહી સંઘર્ષ
મચાડો આ પુરસ્કાર મેળવનારી લેટિન અમેરિકાની છઠ્ઠી અને કુલ 20મી મહિલા બની છે. તેમની પસંદગીએ વેનેઝુએલાના વિપક્ષને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે મજબૂતી આપી છે. યૂનાઈટેડ નેશન્સના માનવ અધિકાર કાર્યાલયે અભિનંદન પાઠવ્યું છે, જ્યારે વિશ્લેષકો માને છે કે આ પસંદગી લોકશાહી માટેના વૈશ્વિક સંઘર્ષને મજબૂતી આપે છે. મચાડો અગાઉ 2002માં “સુમાતે” નામના સંસ્થાનાં સ્થાપક રહી ચુકી છે, જે વેનેઝુએલાની ચૂંટણીઓ પર નજર રાખે છે.
અંતે શું કહ્યું…
આ નોબેલ માત્ર મચાડોની વ્યક્તિગત સિદ્ધિ નથી, પરંતુ વેનેઝુએલાના લોકોને શાંતિપૂર્ણ પરિવર્તનની આશા અપાવતો અને દમનકારી શાસન સામેની લોકશાહી લડતનો પ્રતીક છે.
ડિસેમ્બર 2025માં ઓસ્લોમાં યોજાનાર પુરસ્કાર સમારંભમાં મચાડોની હાજરી અંગે અનિશ્ચિતતા છે, પરંતુ તેમના શાંતિમય સંઘર્ષે સમગ્ર વિશ્વનું ધ્યાન ખેંચ્યું છે અને એ સિદ્ધ કરે છે કે સાચા પ્રયત્નોની અંતે કદર થતી જ હોય છે.
