નવીનીકરણીય ઊર્જા ક્ષેત્રે ગુજરાતની વધુ એક સિદ્ધિ: 16,086 મેગાવોટની સ્થાપિત ક્ષમતા સાથે પવન ઊર્જામાં દેશનું અગ્રણી રાજ્ય

 પવન ઊર્જામાં ગુજરાત ફરી નંબર-1, 16,086 મેગાવોટ ક્ષમતા સાથે દેશમાં ટોચનું સ્થાન

 ગુજરાત પવન ઊર્જા, Wind Energy Gujarat, Renewable Energy Gujarat, 16086 MW Wind Power, ગુજરાત ગ્રીન એનર્જી, ગુજરાત ઊર્જા સમાચાર, Renewable Energy News

ગુજરાતે નવીનીકરણીય ઊર્જાના ક્ષેત્રમાં વધુ એક ઐતિહાસિક સિદ્ધિ હાંસલ કરીને દેશના અગ્રણી રાજ્ય તરીકે પોતાની ઓળખ વધુ મજબૂત બનાવી છે. મિનિસ્ટ્રી ઑફ ન્યૂ એન્ડ રિન્યૂએબલ એનર્જી (MNRE) દ્વારા જાહેર કરાયેલા 30 જૂન, 2026 સુધીના આંકડા અનુસાર, ગુજરાતે **16,086 મેગાવોટ (MW)**ની સ્થાપિત પવન ઊર્જા ક્ષમતા સાથે દેશના તમામ રાજ્યોમાં પ્રથમ સ્થાન મેળવ્યું છે. માત્ર સ્થાપિત ક્ષમતામાં જ નહીં, પરંતુ વીજ ઉત્પાદનમાં પણ ગુજરાતે દેશભરમાં અગ્રેસર રહી નવો કીર્તિમાન સ્થાપ્યો છે.

નાણાકીય વર્ષ 2025-26 દરમિયાન ગુજરાતે પવન ઊર્જા દ્વારા 33,706 મિલિયન યુનિટ (MU) વીજ ઉત્પાદન કર્યું છે. આ ઉત્પાદન દેશના કુલ પવન ઊર્જા ઉત્પાદનના લગભગ એક-તૃતીયાંશ જેટલું હોવાનું માનવામાં આવે છે. આ સિદ્ધિ રાજ્યની ગ્રીન એનર્જી પ્રત્યેની પ્રતિબદ્ધતા, આધુનિક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને અસરકારક નીતિઓનું પરિણામ માનવામાં આવી રહી છે.

પવન ઊર્જામાં ગુજરાતનો દબદબો

ભારતમાં પવન ઊર્જાના વિકાસમાં ગુજરાતની ભૂમિકા વર્ષોથી મહત્વપૂર્ણ રહી છે. લાંબા દરિયાકિનારા, અનુકૂળ પવનની ગતિ અને રોકાણકારોને અનુકૂળ નીતિઓના કારણે રાજ્ય પવન ઊર્જા માટે સૌથી અનુકૂળ સ્થળોમાં ગણાય છે.

તાજેતરના આંકડા મુજબ, ગુજરાતની 16,086 મેગાવોટ સ્થાપિત ક્ષમતા દેશના અન્ય તમામ રાજ્યો કરતાં વધુ છે. આ સિદ્ધિ દર્શાવે છે કે રાજ્ય માત્ર ઔદ્યોગિક વિકાસમાં જ નહીં પરંતુ સ્વચ્છ ઊર્જા ઉત્પાદનના ક્ષેત્રમાં પણ અગ્રેસર છે.

વીજ ઉત્પાદનમાં પણ ગુજરાત નંબર-1

સ્થાપિત ક્ષમતાની સાથે વીજ ઉત્પાદનમાં પણ ગુજરાતે દેશનું નેતૃત્વ જાળવી રાખ્યું છે. વર્ષ 2025-26 દરમિયાન પવન ઊર્જામાંથી 33,706 મિલિયન યુનિટ વીજ ઉત્પાદન કરીને રાજ્યએ ઊર્જા ક્ષેત્રે નવી સિદ્ધિ મેળવી છે.

આ ઉત્પાદનથી રાજ્યની વીજ જરૂરિયાતોને પૂર્ણ કરવામાં મદદ મળી રહી છે તેમજ પરંપરાગત ઇંધણ પરની નિર્ભરતા ઘટાડવામાં પણ મહત્વપૂર્ણ યોગદાન મળી રહ્યું છે.

ભારતના ગ્રીન એનર્જી મિશનમાં ગુજરાતનું યોગદાન

ભારત સરકારે વર્ષ 2030 સુધી દેશની 50 ટકા વીજળી નવીનીકરણીય ઊર્જા સ્ત્રોતોમાંથી મેળવવાનો લક્ષ્યાંક નક્કી કર્યો છે. આ મહત્ત્વાકાંક્ષી લક્ષ્ય હાંસલ કરવામાં ગુજરાતનું યોગદાન નોંધપાત્ર માનવામાં આવે છે.

રાજ્યમાં પવન ઊર્જા ઉપરાંત સૌર ઊર્જા, રૂફટોપ સોલાર અને હાઇબ્રિડ ઊર્જા પ્રોજેક્ટ્સનો પણ ઝડપી વિકાસ થઈ રહ્યો છે. જેના કારણે ગુજરાત ગ્રીન એનર્જી ક્ષેત્રમાં દેશનું સૌથી મજબૂત કેન્દ્ર બની રહ્યું છે.

રોકાણકારો માટે અનુકૂળ નીતિઓ

મુખ્યમંત્રી શ્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલના નેતૃત્વમાં રાજ્ય સરકારે નવીનીકરણીય ઊર્જા ક્ષેત્રમાં રોકાણને પ્રોત્સાહન આપતી અનેક નીતિઓ અમલમાં મૂકી છે.

સરળ મંજૂરી પ્રક્રિયા, આધુનિક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, ગ્રીડ કનેક્ટિવિટી અને ઉદ્યોગલક્ષી વાતાવરણના કારણે દેશ-વિદેશના રોકાણકારો ગુજરાતમાં મોટા પાયે રોકાણ કરી રહ્યા છે.

કેન્દ્ર સરકારની મહત્વપૂર્ણ પહેલ

નવીનીકરણીય ઊર્જાને વેગ આપવા માટે કેન્દ્ર સરકારે અનેક મહત્વપૂર્ણ યોજનાઓ અમલમાં મૂકી છે.

ગ્રીન એનર્જી કોરિડોર યોજના હેઠળ નવી ટ્રાન્સમિશન લાઇનો અને સબસ્ટેશનોના વિકાસથી પવન અને સૌર ઊર્જાના અસરકારક વીજ પરિવહન માટે મજબૂત માળખું તૈયાર થયું છે.

તે ઉપરાંત Inter-State Transmission System (ISTS) ચાર્જમાં આપવામાં આવેલી રાહતના કારણે નવા પ્રોજેક્ટ્સમાં રોકાણ વધ્યું છે.

નવી નીતિઓથી વિકાસને વેગ

કેન્દ્ર સરકારે National Repowering and Life Extension Policy for Wind Power Projects-2023 અમલમાં મૂકી હાલના પવન ઊર્જા પ્રોજેક્ટ્સને આધુનિક બનાવવા માટે પ્રોત્સાહન આપ્યું છે.

સાથે જ Offshore Wind Energy Lease Rules-2023 અને ઓફશોર વિન્ડ પ્રોજેક્ટ્સ માટેની Viability Gap Funding Scheme દ્વારા દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં પવન ઊર્જાના નવા પ્રોજેક્ટ્સ માટે માર્ગ મોકળો થયો છે.

આ નીતિઓનો સૌથી વધુ લાભ મેળવનારા રાજ્યોમાં ગુજરાત અગ્રેસર માનવામાં આવે છે.

ગુજરાત બન્યું ગ્રીન એનર્જી હબ

ગુજરાત માત્ર પવન ઊર્જામાં જ નહીં પરંતુ સૌર ઊર્જા અને રૂફટોપ સોલાર ક્ષેત્રમાં પણ દેશના અગ્રણી રાજ્યોમાં સામેલ છે.

રાજ્યમાં વિકસિત ગ્રીડ સિસ્ટમ, આધુનિક ટ્રાન્સમિશન નેટવર્ક અને ગ્રીન એનર્જી માટે અનુકૂળ વાતાવરણના કારણે મોટા પ્રોજેક્ટ્સ સફળતાપૂર્વક કાર્યરત છે.

વિશેષજ્ઞોના મતે આગામી વર્ષોમાં ગુજરાત ગ્રીન હાઇડ્રોજન, એનર્જી સ્ટોરેજ અને ઓફશોર વિન્ડ પ્રોજેક્ટ્સમાં પણ દેશનું નેતૃત્વ કરી શકે છે.

પર્યાવરણ અને અર્થતંત્રને લાભ

પવન ઊર્જાનો વિકાસ માત્ર વીજ ઉત્પાદન પૂરતો મર્યાદિત નથી. તે કાર્બન ઉત્સર્જન ઘટાડવામાં, પર્યાવરણનું સંરક્ષણ કરવામાં અને ટકાઉ વિકાસને પ્રોત્સાહન આપવામાં પણ મહત્વપૂર્ણ યોગદાન આપે છે.

આ ઉપરાંત મોટા પાયે રોજગારીનું સર્જન, સ્થાનિક ઉદ્યોગોના વિકાસ અને ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં આર્થિક પ્રવૃત્તિ વધારવામાં પણ પવન ઊર્જા પ્રોજેક્ટ્સ મહત્વપૂર્ણ સાબિત થઈ રહ્યા છે.

અન્ય રાજ્યો માટે મોડેલ

નવીનીકરણીય ઊર્જા ક્ષેત્રે ગુજરાતે વિકસાવેલું મોડેલ હવે અન્ય રાજ્યો માટે પણ પ્રેરણારૂપ બન્યું છે. રોકાણકારોને અનુકૂળ નીતિઓ, ઝડપી મંજૂરી પ્રક્રિયા અને આધુનિક ઊર્જા ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરના કારણે રાજ્યએ ગ્રીન એનર્જીમાં સતત નવા કીર્તિમાન સ્થાપ્યા છે.

વિશેષજ્ઞોનું માનવું છે કે જો આ જ ગતિ યથાવત રહેશે તો આગામી વર્ષોમાં ગુજરાત વૈશ્વિક સ્તરે પણ નવીનીકરણીય ઊર્જાના મહત્વપૂર્ણ કેન્દ્ર તરીકે ઉભરી શકે છે.

નિષ્કર્ષ

16,086 મેગાવોટની સ્થાપિત પવન ઊર્જા ક્ષમતા અને 33,706 મિલિયન યુનિટના વાર્ષિક વીજ ઉત્પાદન સાથે ગુજરાતે ફરી એકવાર સાબિત કર્યું છે કે તે નવીનીકરણીય ઊર્જાના ક્ષેત્રમાં દેશનું સૌથી અગ્રણી રાજ્ય છે. કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારની પ્રગતિશીલ નીતિઓ, મજબૂત ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને રોકાણકારોને અનુકૂળ વાતાવરણના કારણે ગુજરાત ગ્રીન એનર્જી ક્ષેત્રે સતત નવી ઊંચાઈઓ સર કરી રહ્યું છે. આ સિદ્ધિ માત્ર રાજ્ય માટે ગૌરવની વાત નથી, પરંતુ ભારતના સ્વચ્છ ઊર્જા અને **’વિકસિત ભારત 2047’**ના વિઝનને સાકાર કરવામાં પણ મહત્વપૂર્ણ યોગદાન આપશે.

• Follow us on WHATSAPP :- https://whatsapp.com/channel/0029Va4r…
• WEBSITE : https://bindia.co/
• INSTAGRAM : https:// bindia.in
• FACEBOOK : https://www.facebook.com/buletinindialive 
• X : https://x.com/bindia276