ગરમી અને દુષ્કાળથી જર્મનીની રાઈન નદીમાં પાણી ઘટ્યું, અર્થતંત્ર સામે મોટો ખતરો

યુરોપમાં ચાલી રહેલી તીવ્ર ગરમી અને લાંબા સમયથી પડેલા વરસાદના અભાવે જર્મનીની રાઈન નદીમાં પાણીનું સ્તર ઐતિહાસિક રીતે નીચું પહોંચી ગયું છે. જર્મનીના આંતરિક જળમાર્ગો માટે રાઈન સૌથી મહત્વપૂર્ણ નદીઓમાંની એક છે. અહીં પાણી ઘટતાં માલવાહક જહાજોની અવરજવર પર ગંભીર અસર પડી રહી છે અને કેટલાક વિસ્તારોમાં જહાજોની સફર રોકવી પડી રહી છે. જર્મન ઇનલેન્ડ નેવિગેશન એજન્સી અનુસાર, 14 ઓગસ્ટ સુધીમાં સ્થિતિ વધુ ખરાબ થઈ છે અને જે જહાજો હજુ પણ ચાલી રહ્યાં છે તેમાંથી મોટા ભાગને સંપૂર્ણ ભાર સાથે ચલાવવું શક્ય નથી. પરિણામે રાઈન મારફતે જતો માલ હવે રોડ પરિવહન તરફ વાળવામાં આવી રહ્યો છે.

રાઈન કેમ છે જર્મની માટે આટલી મહત્વની?

રાઈન નદી જર્મનીના ઔદ્યોગિક વિસ્તારોને ઉત્તર યુરોપના મોટા બંદરો સાથે જોડે છે. કોલસો, કાચા તેલ, ખનિજો, રસાયણો અને અન્ય ઔદ્યોગિક માલના પરિવહનમાં આ જળમાર્ગની મહત્વની ભૂમિકા છે. તેથી નદીનું પાણી ઘટે ત્યારે તેની અસર માત્ર શિપિંગ કંપનીઓ સુધી સીમિત રહેતી નથી, પરંતુ ફેક્ટરીઓની સપ્લાય ચેઇન અને ઉત્પાદન ખર્ચ સુધી પહોંચે છે.

પાણીનું સ્તર ઓછું થતાં જહાજો નદીના તળિયે અથડાય નહીં તે માટે ઓછો માલ ભરવો પડે છે. પરિણામે એક જ પ્રમાણનો માલ પહોંચાડવા માટે વધુ જહાજોની જરૂર પડે છે. આનાથી પરિવહનનો ખર્ચ અને સમય બંને વધે છે. જર્મન શિપિંગ ઉદ્યોગે ચેતવણી આપી છે કે રાઈનના કેટલાક મહત્વપૂર્ણ વિસ્તારોમાં પાણી વધુ ઘટશે તો જળમાર્ગનો એક ભાગ વ્યવહારિક રીતે અપ્રવેશ્ય બની શકે છે.

કૌબ સૌથી મોટો ‘ચોકપોઈન્ટ’

રાઈનના મધ્ય ભાગમાં આવેલું કૌબ વિસ્તાર જળમાર્ગ માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે. અહીં નદીનો માર્ગ સાંકડો અને પ્રમાણમાં છીછરો છે. અગાઉ જુલાઈના અંતમાં કૌબ ખાતે પાણીનું સ્તર 30 સેન્ટિમીટરથી પણ નીચે જવાની સ્થિતિ સર્જાઈ હતી. ત્યારે નિષ્ણાતોએ ચેતવણી આપી હતી કે આ સ્તરથી નીચે જતાં અપર રાઈન પર સામાન્ય માલવાહક જહાજોની અવરજવર ગંભીર રીતે મુશ્કેલ બની શકે છે.

હવે ઓગસ્ટમાં સ્થિતિ વધુ ગંભીર બની છે. રિપોર્ટ અનુસાર કૌબ નજીકનું પાણીનું સ્તર 2018ના અગાઉના રેકોર્ડથી પણ નીચે જવાની દિશામાં છે. જર્મન શિપિંગ ઉદ્યોગે એવી આશંકા વ્યક્ત કરી છે કે જો પાણી વધુ ઘટશે તો રાઈનનો ઉત્તર અને દક્ષિણ ભાગ વ્યવહારિક રીતે એકબીજાથી અલગ પડી શકે છે.

માલવાહક જહાજો પર સીધી અસર

રાઈન પર ચાલતા મોટા માલવાહક જહાજો સંપૂર્ણ લોડ સાથે નદીમાં આગળ વધી શકે તેવી સ્થિતિ હવે ઘણા વિસ્તારોમાં નથી. જર્મન જળમાર્ગ અધિકારીઓના જણાવ્યા મુજબ કેટલાક વિસ્તારોમાં જહાજોને તેમની ક્ષમતાના માત્ર એક ભાગ જેટલો માલ લઈ જવો પડે છે.

આનો સીધો અર્થ એ છે કે પરિવહન માટે વધુ ટ્રીપ કરવી પડે છે. બીજી તરફ, ઓછી ક્ષમતાવાળા જહાજો ઉપલબ્ધ ન હોય તો કંપનીઓ પાસે રોડ અને રેલ પરિવહનનો વિકલ્પ રહે છે. પરંતુ આ વિકલ્પો પર પહેલેથી જ ભારે દબાણ હોવાથી ખર્ચ અને ટ્રાફિક બંને વધે છે.

રોડ ટ્રાન્સપોર્ટ પર પણ વધ્યું દબાણ

રાઈનનું જળ પરિવહન ખોરવાતા જર્મનીના કેટલાક રાજ્યોએ માલવાહક ટ્રકોની અવરજવર સરળ બનાવવા માટે રવિવારના ટ્રક પ્રતિબંધમાં અસ્થાયી છૂટ આપી છે. તેનો હેતુ એ છે કે નદી મારફતે મોકલી ન શકાય તેવો માલ રોડ દ્વારા ઝડપથી પહોંચાડી શકાય.

પરંતુ ટ્રકોની સંખ્યા વધવાથી રસ્તાઓ પર ભીડ, ઈંધણ ખર્ચ અને પરિવહન ખર્ચ વધવાની શક્યતા છે. આ સ્થિતિ જર્મન ઉદ્યોગ માટે વધારાનો પડકાર બની રહી છે.

ફેરી અને પ્રવાસન સેવાઓને પણ ફટકો

પાણીનું સ્તર ઘટવાથી માત્ર મોટા માલવાહક જહાજો જ નહીં, પરંતુ પેસેન્જર બોટ, ફેરી અને રિવર ક્રૂઝ સેવાઓને પણ અસર થઈ રહી છે. જર્મનીની કેટલીક રિવર શિપિંગ કંપનીઓએ નીચા પાણીના કારણે રૂટમાં ફેરફાર અથવા કેટલાક સ્ટોપ બંધ કરવાની જાહેરાત કરી છે.

ફેરી સેવા ખોરવાતા નદી પાર કરવા માટે સ્થાનિક લોકોને લાંબા વૈકલ્પિક માર્ગ અપનાવવા પડે છે. કેટલાક વિસ્તારોમાં આના કારણે ટ્રાફિકનું દબાણ પણ વધી રહ્યું છે.

સૂકાયેલા નદી પટમાં દેખાયા જૂના અવશેષ

રાઈનનું પાણી અસામાન્ય રીતે ઘટતાં નદીના પટના એવા ભાગો પણ દેખાવા લાગ્યા છે જે સામાન્ય રીતે પાણીની નીચે રહે છે. કેટલાક સ્થળોએ સૂકાયેલા કિનારા અને રેતીના પટ્ટા જોવા મળી રહ્યા છે. આવા સમયે લોકો નદીના ખુલ્લા પડેલા વિસ્તારોમાં જૂની વસ્તુઓ અને ઐતિહાસિક અવશેષો શોધવા માટે પણ પહોંચી રહ્યા છે.

પરંતુ આ દૃશ્યની પાછળ ગંભીર પર્યાવરણીય સંકેત છુપાયેલો છે. જર્મન અધિકારીઓના જણાવ્યા મુજબ લાંબા સમયની ગરમી, ઓછો વરસાદ અને બરફ ઓગળવાથી મળતા પાણીમાં ઘટાડો—આ તમામ પરિબળો મળીને રાઈનના પાણીના સ્તરને નીચે ધકેલી રહ્યા છે.

જર્મન અર્થતંત્ર માટે મોટો પડકાર

રાઈનનું પાણી વધુ ઘટશે તો તેની અસર જર્મનીના ઔદ્યોગિક ઉત્પાદન પર પડી શકે છે. ખાસ કરીને એવા ઉદ્યોગો કે જેઓ કાચો માલ અને ઈંધણ જળમાર્ગ મારફતે મેળવે છે, તેમને વૈકલ્પિક પરિવહન વ્યવસ્થા કરવી પડશે.

આથી એક તરફ લોજિસ્ટિક્સ ખર્ચ વધશે અને બીજી તરફ સપ્લાયમાં વિલંબ થઈ શકે છે. નિષ્ણાતોએ ચેતવણી આપી છે કે લાંબા સમય સુધી નીચું પાણી રહે તો જર્મનીના આર્થિક વિકાસ પર પણ અસર પડી શકે છે.

રાઈનની હાલની સ્થિતિ બતાવે છે કે ભારે ગરમી અને દુષ્કાળ હવે માત્ર હવામાનની સમસ્યા નથી રહ્યા. યુરોપની સૌથી મહત્વપૂર્ણ પરિવહન વ્યવસ્થાઓમાંથી એક પર તેની સીધી અસર પડી રહી છે અને જર્મની જેવા ઔદ્યોગિક દેશ માટે આ પર્યાવરણ સાથે જોડાયેલું મોટું આર્થિક જોખમ બની રહ્યું છે.

 

• Follow us on WHATSAPP :- https://whatsapp.com/channel/0029Va4r…
• WEBSITE : https://bindia.co/
• INSTAGRAM : https:// bindia.in
• FACEBOOK : https://www.facebook.com/buletinindialive 
• X : https://x.com/bindia276