અમેરિકાની બાઇડન સરકારે જતા-જતા મોદી સરકારને આપી બે મોટી ભેટ

અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ જો બિડેનના કાર્યકાળના છેલ્લા દિવસોમાં, તેમની સરકારે ભારતને બે મોટી ભેટ આપી છે. આ ભેટો ભારત-અમેરિકા સંબંધોને વધુ ગાઢ બનાવશે અને બંને દેશો વચ્ચેના ટેકનોલોજીકલ અને સુરક્ષા સહયોગને નવી ઊંચાઈઓ પર લઈ જશે.અમેરિકાએ ભારતની કેટલાક મુખ્ય પરમાણુ સંસ્થાઓને તેના પરમાણુ નિયંત્રણ કાયદામાંથી બાકાત રાખી છે. યુએસ બ્યુરો ઓફ ઇન્ડસ્ટ્રી એન્ડ સિક્યુરિટી (BIS) એ ભાભા એટોમિક રિસર્ચ સેન્ટર (BARC),
ઇન્દિરા ગાંધી સેન્ટર ફોર એટોમિક રિસર્ચ (IGCAR) અને ઇન્ડિયન રેર અર્થ્સ લિમિટેડ (IREL) ને તેની ‘એન્ટિટી લિસ્ટ’માંથી દૂર કરી છે.

-> ‘એન્ટિટી લિસ્ટ’ શું છે? :- ‘એન્ટિટી લિસ્ટ’નો ઉપયોગ અમેરિકા દ્વારા એવા સંગઠનો પર વેપાર પ્રતિબંધો લાદવા માટે કરવામાં આવે છે જે અમેરિકાની રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અથવા વિદેશ નીતિ માટે ખતરો ઉભો કરી શકે છે. આ યાદીમાંથી બાકાત રહેવાનો અર્થ એ છે કે આ ભારતીય સંસ્થાઓ હવે કોઈપણ ખાસ પ્રતિબંધો વિના અમેરિકન ટેકનોલોજી અને સાધનોનો ઉપયોગ કરી શકશે.

-> AI ચિપ્સની ઍક્સેસ સરળ બની :- બીજી એક મોટી ભેટ તરીકે, અમેરિકાએ ભારતને કોઈપણ પ્રતિબંધ વિના અદ્યતન AI ચિપ્સનો લાભ લેવાની મંજૂરી આપી છે. આ પગલાથી ભારત 18 દેશોની યાદીમાં ઉમેરાય છે જે આ ખાસ તકનીકી સુવિધાઓનો આનંદ માણે છે.

-> ચીન પર નજર :- અમેરિકાએ ભારતને આ છૂટછાટો આપી છે, ત્યારે ચીનના 11 સંગઠનોને ‘એન્ટિટી લિસ્ટ’માં ઉમેરવામાં આવ્યા છે. આ પગલું અમેરિકાની નીતિનો એક ભાગ છે જે ચીન અને અન્ય વિરોધીઓની અદ્યતન સેમિકન્ડક્ટર અને AI ટેકનોલોજીની પહોંચને મર્યાદિત કરવાનો પ્રયાસ કરે છે.

-> પ્રધાનમંત્રી મોદીની મુલાકાત અંગે સર્વસંમતિ હતી :- યુએસ રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર જેક સુલિવાને દિલ્હી આઈઆઈટીમાં જણાવ્યું હતું કે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની છેલ્લી યુએસ મુલાકાત દરમિયાન, એનએસએ અજિત ડોભાલ અને વિદેશ પ્રધાન એસ જયશંકર સાથેની મુલાકાતમાં, તેમના પરનો પ્રતિબંધ હટાવવાના મુદ્દા પર ચર્ચા થઈ હતી. તેમણે કહ્યું કે અમેરિકાએ લગભગ 20 વર્ષ પહેલાં નાગરિક પરમાણુ સહયોગના પ્રોજેક્ટ પર કામ શરૂ કર્યું હતું, પરંતુ હવે તેને સંપૂર્ણ રીતે સાકાર કરવાનો સમય આવી ગયો છે.

-> ભારત-અમેરિકાના સંબંધોમાં નવી મજબૂતી :- આ પગલું ભારત અને અમેરિકા વચ્ચેની વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીને વધુ મજબૂત બનાવશે, ખાસ કરીને ટેકનોલોજી અને સુરક્ષા ક્ષેત્રોમાં. અમેરિકાનું આ પગલું વૈશ્વિક શક્તિ સંતુલનમાં ભારતની વધતી ભૂમિકાને પણ પ્રતિબિંબિત કરે છે. આ છૂટછાટો ભારતને તેની સંરક્ષણ, ઉર્જા અને તકનીકી ક્ષમતાઓમાં મોટા પ્રમાણમાં સુધારો કરવાની તક પૂરી પાડશે, જે બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધોને નવી ઊંચાઈએ લઈ જશે.