દરિયામાં મહિનાઓ સુધી ફિટ રહેવા માટે શું ખાય છે ભારતીય નેવીના ઓફિસર્સ?

નૌકાદળના અધિકારીઓનો આહાર: દરિયામાં મહિનાઓ સુધી કામ કરતા જવાનો ખોરાક કેવી રીતે રાખે છે તેમને ફિટ?

ભારતીય નૌકાદળ (Indian Navy) ના અધિકારીઓ અને કર્મચારીઓ દેશની રક્ષા માટે મહિનાઓ સુધી દરિયાઈ સરહદો પર તૈનાત રહે છે. સમુદ્રની વચ્ચે, જમીનથી હજારો કિલોમીટર દૂર આ કઠિન વાતાવરણમાં કામ કરવા માટે તેમને અદમ્ય શારીરિક અને માનસિક ક્ષમતાની જરૂર હોય છે. આટલી લાંબી સફર દરમિયાન તેમનો આહાર એવો હોવો જોઈએ જે તેમને ઉર્જા આપે અને લાંબા સમય સુધી સુરક્ષિત રહી શકે.

દરિયાઈ સફર દરમિયાન નૌકાદળના જવાનો માટેના ૬ મુખ્ય ખોરાક નીચે મુજબ છે:

૧. ફોર્ટિફાઇડ લોટ (Fortified Atta)

નૌકાદળમાં રોટલી મુખ્ય આહાર છે. મહિનાઓ સુધી દરિયામાં રહેવાનું હોવાથી લોટમાં ખાસ પોષક તત્વો ઉમેરવામાં આવે છે જેથી તેમાં જલ્દી જીવાત ન પડે અને તેની પોષણક્ષમતા જળવાઈ રહે. આ તેમને સતત કામ કરવા માટે કાર્બોહાઈડ્રેટ્સ અને એનર્જી પૂરી પાડે છે.

૨. કઠોળ અને પ્રોટીનયુક્ત દાળ

દાળ એ નૌકાદળના જવાનોના આહારનો અભિન્ન ભાગ છે. મગ, ચણા, અને તુવેર જેવી દાળ પ્રોટીનનો શ્રેષ્ઠ સ્ત્રોત છે. દરિયાઈ વાતાવરણમાં માંસપેશીઓની મજબૂતી જાળવી રાખવા અને થાકને દૂર રાખવા માટે પ્રોટીન અત્યંત જરૂરી છે, જે તેમને આ કઠોળમાંથી મળે છે.

૩. ડ્રાય ફ્રૂટ્સ અને નટ્સ (Dry Fruits & Nuts)

સમયની અછત હોય અથવા રાત્રિના સમયે ડ્યુટી હોય ત્યારે ત્વરિત ઉર્જા માટે ડ્રાય ફ્રૂટ્સ શ્રેષ્ઠ છે. બદામ, અખરોટ, અને કિસમિસ જેવા ડ્રાય ફ્રૂટ્સ તેમને કામ કરતી વખતે ત્વરિત એનર્જી બૂસ્ટર તરીકે કામ કરે છે. તે ઓછી જગ્યા રોકે છે અને લાંબા સમય સુધી બગડતા નથી.

૪. ડબ્બાબંધ શાકભાજી અને ફળો (Canned/Preserved Items)

દરિયાની વચ્ચે તાજા શાકભાજી મળવા મુશ્કેલ છે. તેથી, નેવીના જહાજો પર અત્યાધુનિક કોલ્ડ સ્ટોરેજ અને ડબ્બાબંધ શાકભાજીની વ્યવસ્થા હોય છે. આ ખોરાકને એવી રીતે પ્રિઝર્વ કરવામાં આવે છે કે તેના વિટામિન અને મિનરલ્સ નષ્ટ ન થાય.

૫. સૂકા મસાલા અને અથાણાં

ભારતીય જવાનોના ખોરાકમાં સ્વાદ અને પાચન બંનેનું ધ્યાન રાખવામાં આવે છે. સૂકા મસાલા અને અથાણાં ખોરાકને સ્વાદિષ્ટ બનાવે છે એટલું જ નહીં, પણ તે ભૂખ પણ વધારે છે અને પાચનતંત્રને પણ સારું રાખે છે. આ વસ્તુઓ લાંબા સમય સુધી સ્ટોર કરી શકાય છે.

૬. ઓટસ અને મલ્ટી-ગ્રેન સીરિયલ્સ

નાસ્તામાં જવાનોને ઓટસ, કોર્નફ્લેક્સ કે મલ્ટી-ગ્રેન સીરિયલ્સ આપવામાં આવે છે. આ ખોરાક ફાઈબરથી ભરપૂર હોય છે, જે લાંબા સમય સુધી પેટ ભરેલું રાખે છે અને શરીરને જરૂરી એનર્જી આપે છે, જેથી તેઓ સતત એલર્ટ રહી શકે.

કેવી રીતે જળવાય છે ગુણવત્તા?

નૌકાદળના જહાજો પર ‘ગેલલી’ (Galley) એટલે કે રસોડું અત્યંત વ્યવસ્થિત હોય છે. અહીંના શેફ અને અધિકારીઓ જવાનોના સ્વાસ્થ્યનું ખાસ ધ્યાન રાખે છે. દરિયાઈ સફર દરમિયાન ખોરાકમાં સ્વચ્છતા અને પૌષ્ટિક તત્વોનું સંતુલન જાળવવું એ એક મોટી પડકારરૂપ જવાબદારી છે, જેને ભારતીય નૌકાદળના અધિકારીઓ ખૂબ જ કુશળતાથી નિભાવે છે.

નૌકાદળના આ સૈનિકો માત્ર પોતાની શક્તિ અને હિંમતથી જ નહીં, પરંતુ આવા પૌષ્ટિક આહારથી પોતાને ફિટ રાખીને દેશની સુરક્ષા માટે સમર્પિત રહે છે.