Bindia
Donald Trump નો ડ્રીમ પ્રોજેક્ટ ગણાતો ‘ગોલ્ડન ડોમ’ હવે દુનિયાના સૌથી ખર્ચાળ સંરક્ષણ પ્રોજેક્ટ તરીકે સામે આવી રહ્યો છે. તાજેતરના અહેવાલો મુજબ આ મિસાઇલ ડિફેન્સ સિસ્ટમ પાછળ આગામી 20 વર્ષમાં અંદાજે 1.2 ટ્રિલિયન ડોલર એટલે કે લગભગ 100 લાખ કરોડ રૂપિયાનો ખર્ચ થઈ શકે છે. આ પહેલાં ટ્રમ્પે દાવો કર્યો હતો કે આ પ્રોજેક્ટ લગભગ 16.76 લાખ કરોડ રૂપિયામાં પૂર્ણ થઈ જશે, પરંતુ હવે અંદાજિત ખર્ચ અનેકગણો વધી ગયો છે.
શું છે ‘ગોલ્ડન ડોમ’ પ્રોજેક્ટ?
‘ગોલ્ડન ડોમ’ સિસ્ટમ Israel ની પ્રખ્યાત ‘આયરન ડોમ’ મિસાઇલ ડિફેન્સ સિસ્ટમથી પ્રેરિત છે. આ પ્રોજેક્ટનો મુખ્ય હેતુ અમેરિકાને દુશ્મન દેશોના મિસાઇલ હુમલાથી સુરક્ષિત રાખવાનો છે.
આ સિસ્ટમની ખાસ વાત એ છે કે તેમાં:
– જમીન આધારિત મિસાઇલ ડિફેન્સ
– સ્પેસ આધારિત સેન્સર
– સેટેલાઇટ નેટવર્ક
– એડવાન્સ ઇન્ટરસેપ્ટર મિસાઇલ્સ
નો સમાવેશ થશે. સિસ્ટમ મિસાઇલના લોન્ચિંગથી લઈને તેની રી-એન્ટ્રી સુધીના દરેક તબક્કે તેને હવામાં જ નષ્ટ કરવાની ક્ષમતા ધરાવશે.
ખર્ચ કેમ વધી રહ્યો છે?
Congressional Budget Office (CBO)ના વિશ્લેષણ મુજબ આ પ્રોજેક્ટ માટે જરૂરી ટેકનોલોજી અત્યંત જટિલ અને ખર્ચાળ છે.
ખાસ કરીને:
– સ્પેસ-બેઝ્ડ ડિફેન્સ સિસ્ટમ
– હાઈ-ટેક સેટેલાઇટ્સ
– અદ્યતન સેન્સર્સ
– કમાન્ડ અને કંટ્રોલ નેટવર્ક
માટે જ અંદાજે 45 લાખ કરોડ રૂપિયાનો ખર્ચ થઈ શકે છે. ટ્રમ્પનું માનવું છે કે ચીન અને રશિયા જેવા દેશોથી ઉભા થતા ખતરાને ધ્યાનમાં રાખીને અમેરિકા માટે આ પ્રકારની સુરક્ષા વ્યવસ્થા જરૂરી બની ગઈ છે.
અમેરિકામાં રાજકીય વિવાદ શરૂ
પ્રોજેક્ટના વધતા ખર્ચને લઈને અમેરિકાની રાજનીતિમાં પણ ગરમાવો જોવા મળી રહ્યો છે. ડેમોક્રેટિક નેતાઓએ આટલો મોટો ખર્ચ સામાન્ય નાગરિકો પર બોજ સમાન ગણાવ્યો છે. સીનેટર જેફ મર્કલીએ આ પ્રોજેક્ટ પર સવાલ ઉઠાવતા કહ્યું કે આ સંરક્ષણ કંપનીઓને ફાયદો પહોંચાડવાનું સાધન બની શકે છે.
2029 સુધીમાં સિસ્ટમ શરૂ કરવાનો લક્ષ્ય
ટ્રમ્પે સત્તા સંભાળ્યા બાદ એક્ઝિક્યુટિવ ઓર્ડર દ્વારા આ પ્રોજેક્ટને મંજૂરી આપી હતી. તેમનું લક્ષ્ય જાન્યુઆરી 2029 સુધીમાં ‘ગોલ્ડન ડોમ’ સિસ્ટમને સંપૂર્ણ કાર્યરત બનાવવાનું છે. હવે દુનિયાની નજર એ વાત પર છે કે આટલા વિશાળ ખર્ચ બાદ અમેરિકાનું આ હાઈ-ટેક સુરક્ષા કવચ કેટલું અસરકારક સાબિત થાય છે.
