Bindia
દક્ષિણ ચીન સમુદ્રમાં ચીનની વધતી આક્રમકતા વચ્ચે અમેરિકા અને એશિયન દેશો વચ્ચે તણાવનો માહોલ ઊભો થયો છે.
મલેશિયામાં યોજાયેલી ASEAN સંરક્ષણ પ્રધાનોની બેઠક દરમિયાન યુએસ સંરક્ષણ સચિવ પીટ હેગસેથે ચીનને કડક ચેતવણી આપી — “એશિયાની સાર્વભૌમત્વને ખતરો સ્વીકારવામાં આવશે નહીં.”
દક્ષિણ ચીન સમુદ્ર પર ચીનની દાદાગીરી
પીટ હેગસેથે બેઠક દરમિયાન જણાવ્યું કે ચીનની “અસ્થિર અને ઉશ્કેરણીજનક પ્રવૃત્તિઓ” એશિયામાં સ્વતંત્ર નૌકામાર્ગોને જોખમમાં મૂકી રહી છે. તેમણે કહ્યું “તમે પ્રકૃતિ અનામત પર લશ્કરી પ્લેટફોર્મ મૂકતા નથી. ચીનની આ નીતિ વિસ્તારના દબાણ અને વિસ્તરણની વ્યૂહરચના છે.” સ્કારબોરો શોલ (Scarborough Shoal) વિષે તેમણે ચીનના દાવાને “છેતરપિંડીભર્યું” ગણાવ્યું. યુએસનું માનવું છે કે ચીન પર્યાવરણીય સંરક્ષણના બહાને ત્યાં લશ્કરી માળખું ઊભું કરી રહ્યું છે.
હુમલાખોર વલણ અને પાણીના તોપો
યુએસના સંરક્ષણ વડાએ ચીન દ્વારા દક્ષિણ ચીન સમુદ્રમાં કરવામાં આવતાં જહાજો પર પાણીના તોપોનો ઉપયોગ ટકરાવના પ્રયત્નો અને આક્રમક પેટ્રોલિંગને “પ્રદેશમાં ઉશ્કેરણી ફેલાવવાની નીતિ” ગણાવી. હેગસેથે સ્પષ્ટ કહ્યું “અમને શાંતિ જોઈતી છે, મુકાબલો નહીં. પરંતુ જો ચીન કોઈ દેશને ડરાવવાનો કે દબાવવાનો પ્રયાસ કરશે, તો તેને રોકવામાં આવશે.”
આંતરરાષ્ટ્રીય ચુકાદાની અવગણના
યુએસએ યાદ અપાવ્યું કે હેગ ટ્રિબ્યુનલ (2016) દ્વારા ચીનના “Nine-Dash Line” દાવાને ફગાવી દેવામાં આવ્યો હતો, પરંતુ ચીન આજે પણ આ ચુકાદાને નકારી રહ્યું છે અને વિવાદિત વિસ્તારોમાં લશ્કરી માળખું મજબૂત કરી રહ્યું છે.
ASEAN માટે અમેરિકાનો સંદેશ
હેગસેથે ASEAN દેશોને કહ્યું “આ સમય નિર્ણાયક છે. ચીનના દબાણ સામે એકતામાં રહો. નૌકામાર્ગો અને સાર્વભૌમત્વની રક્ષા માટે સહકાર જ સૌથી મોટું હથિયાર છે.” અમેરિકાએ બેઠકમાં એક નવી યોજના પણ રજૂ કરી “Shared Maritime Domain Awareness (SMDA)” જે હેઠળ ASEAN દેશો દરિયાઈ પ્રવૃત્તિઓનું રિયલ ટાઇમ મોનિટરિંગ એકબીજા સાથે શેર કરી શકશે. હેગસેથે સ્પષ્ટ કર્યું “જો કોઈપણ દેશ પર હુમલો કરવામાં આવે કે દબાણ કરવામાં આવે, તો તે એકલો નહીં રહે — અમેરિકા તેની બાજુએ રહેશે.”
ચીનનો વળતો પ્રહાર: “ફિલિપાઇન્સ અસ્થિરતાનું કારણ”
ચીનના લશ્કરી પ્રવક્તા ટિયાન જુનલીએ અમેરિકાના નિવેદનને ખારિજ કરતાં કહ્યું “ફિલિપાઇન્સ અને તેના સાથીઓ પ્રદેશમાં અશાંતિ ફેલાવી રહ્યા છે. ચીનની પેટ્રોલિંગ અને બાંધકામ પ્રવૃત્તિઓ સંપૂર્ણપણે કાયદેસર છે.” ચીને અમેરિકાને આરોપ લગાવ્યો કે તે એશિયાઈ દેશોમાં ફૂટ પાડવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે અને પ્રદેશમાં લશ્કરી ઉપસ્થિતિ વધારીને અસ્થિરતા ફેલાવી રહ્યું છે.
વિશ્લેષકોની દૃષ્ટિએ
રક્ષણ વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે ASEAN દેશો બે મોરચા વચ્ચે ફસાયા છે. એક તરફ ચીનનું આર્થિક દબાણ, બીજી તરફ અમેરિકાનો લશ્કરી સહકાર. ઇન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં સત્તાના સંતુલન માટે અમેરિકાની આ પહેલને “વાપસીની શરૂઆત” તરીકે જોવામાં આવી રહી છે.
Follow us On Social Media
YouTube : https://www.youtube.com/@BIndiaDigital
Website : https://bindia.co/
TWITTER : https://x.com/buletin_india
FOLLOW ON WHATSAPP https://whatsapp.com/channel/0029Va4rXSZ5q08d1AuVRO2I
Instagram: bindia.in
