દિવાળી પછી Petrol-Diesel મોંઘાં થશે? 7 રાજ્યોની ચૂંટણી પહેલાં ભાવવધારાની શક્યતા... Volatile

દિવાળી પછી Petrol-Diesel મોંઘાં થશે? 7 રાજ્યોની ચૂંટણી પહેલાં ભાવવધારાની શક્યતા… Volatile

દિવાળી પછી મોંઘવારીનો બોમ્બ ફૂટશે? Petrol-Dieselના ભાવ વધી શકે, 7 રાજ્યોની ચૂંટણી પહેલાં સરકાર નિર્ણય લઈ શકે છે

Petrol-Diesel દિવાળી બાદ સામાન્ય જનતાના ખિસ્સા પર મોંઘવારીનો વધુ એક બોજ પડી શકે છે. પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં વધારો થવાની શક્યતા અંગે ચર્ચા શરૂ થઈ છે. ઓક્સફોર્ડ ઇકોનોમિક્સના અંદાજ મુજબ, નવેમ્બર 2026માં કેન્દ્ર સરકાર Petrol-Dieselના ભાવમાં મર્યાદિત વધારો કરી શકે છે. જોકે, આ અંગે સરકાર તરફથી કોઈ સત્તાવાર જાહેરાત થઈ નથી. જો ભાવ વધે તો તેની અસર પરિવહન ખર્ચથી લઈને રોજિંદી ચીજવસ્તુઓના ભાવ સુધી જોવા મળી શકે છે.

-> નવેમ્બરમાં ભાવવધારાની શક્યતા કેમ? : બ્લૂમબર્ગના અહેવાલને ટાંકીને પ્રકાશિત થયેલા સમાચાર મુજબ, ઓક્સફોર્ડ ઇકોનોમિક્સનાં લીડ ઇકોનોમિસ્ટ એલેક્ઝાન્ડ્રા હર્મન પ્રસાદે નવેમ્બર મહિનાને પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવમાં વધારો કરવા માટેની સંભવિત સમયમર્યાદા તરીકે ગણાવ્યો છે. તેમના અંદાજ પ્રમાણે, આગામી વર્ષે યોજાનારી વિધાનસભા ચૂંટણીઓ પહેલાં ઇંધણના ભાવમાં ફેરફાર કરવાની તક મર્યાદિત હોઈ શકે છે. આ આગાહીનો અર્થ એવો નથી કે સરકાર ભાવ વધારવાનો નિર્ણય લઈ ચૂકી છે. આર્થિક વિશ્લેષણના આધારે વ્યક્ત કરવામાં આવેલી સંભાવના છે. અંતિમ નિર્ણય સરકાર અને સંબંધિત ઇંધણ કંપનીઓની નીતિ તથા બજારની પરિસ્થિતિ પર આધારિત રહેશે.

2027ની શરૂઆતમાં દેશનાં સાત રાજ્યોમાં વિધાનસભાની ચૂંટણીઓ યોજાવાની છે. આ રાજ્યોમાં ઉત્તર પ્રદેશ, પંજાબ, ઉત્તરાખંડ, ગોવા, મણિપુર, હિમાચલ પ્રદેશ અને ગુજરાતનો સમાવેશ થાય છે.

ઓક્સફોર્ડ ઇકોનોમિક્સના વિશ્લેષણમાં ચૂંટણી પ્રચાર તેજ થાય તે પહેલાં નવેમ્બર મહિનામાં ઇંધણના ભાવમાં વધારો થવાની શક્યતા પર ધ્યાન દોરવામાં આવ્યું છે. ચૂંટણી પહેલાં ભાવવધારો થાય તો તેની રાજકીય અસર પણ ચર્ચાનો વિષય બની શકે છે. જોકે, સરકાર ચૂંટણીને ધ્યાનમાં રાખીને જ નિર્ણય લેશે એવો નિશ્ચિત નિષ્કર્ષ કાઢી શકાય નહીં. આ મુદ્દે હાલ ઉપલબ્ધ માહિતી એક અર્થશાસ્ત્રીય અંદાજ પર આધારિત છે.

->Petrol-Diesel કેટલું મોંઘું થઈ શકે? : અહેવાલ મુજબ, જો ભાવવધારો કરવામાં આવે તો તેની તીવ્રતા મે મહિનામાં થયેલા કુલ 7.5 ટકાના ઇંધણ ભાવવધારાની સરખામણીમાં લગભગ અડધી હોઈ શકે છે. આ અંદાજને આધારે આશરે 3.75 ટકાના વધારાની ચર્ચા થઈ રહી છે. જોકે, આ કોઈ સત્તાવાર દરવધારાનો આંકડો નથી અને પ્રતિ લિટર કેટલા રૂપિયા વધશે તે અંગે પણ ચોક્કસ જાહેરાત કરવામાં આવી નથી.

ભાવવધારાની વાસ્તવિક અસર Petrol-Dieselના હાલના સ્થાનિક ભાવ, રાજ્યના કરવેરા અને લાગુ કરવામાં આવતી નવી કિંમત પર આધારિત રહેશે. તેથી હાલમાં જ Petrol-Dieselના ભાવ ચોક્કસ કેટલા વધશે તે કહેવું વહેલું ગણાશે.Petrol-Dieselના ભાવમાં વધારો થાય તો તેની અસર માત્ર વાહનચાલકો પૂરતી સીમિત રહેતી નથી. માલસામાનની હેરફેર, ટ્રક પરિવહન, બસ સેવા અને અન્ય લોજિસ્ટિક્સ ખર્ચમાં વધારો થઈ શકે છે. પરિણામે શાકભાજી, અનાજ, દૂધ, કરિયાણું અને અન્ય આવશ્યક ચીજવસ્તુઓના ભાવ પર દબાણ ઊભું થઈ શકે છે.

દૈનિક વાહનનો ઉપયોગ કરતા નોકરીયાત લોકો અને નાના વેપારીઓનું માસિક બજેટ પણ પ્રભાવિત થઈ શકે છે. ટ્રાન્સપોર્ટ પર આધારિત વ્યવસાયોમાં ખર્ચ વધે તો કેટલીક કંપનીઓ તે વધારાનો બોજ ગ્રાહકો સુધી પહોંચાડી શકે છે. જોકે, દરેક વસ્તુના ભાવ તરત જ વધશે એવું જરૂરી નથી; તેની અસર બજારની સ્થિતિ અને પરિવહન ખર્ચના પ્રમાણ પર આધારિત રહેશે.

-> ઓક્સફોર્ડ ઇકોનોમિક્સનો મોંઘવારી અંગેનો અંદાજ : ઓક્સફોર્ડ ઇકોનોમિક્સના અંદાજ મુજબ, જો નવેમ્બરમાં Petrol-Dieselના ભાવમાં વધારો થાય તો ભારતમાં છૂટક મોંઘવારીનો દર ઑક્ટોબરથી ડિસેમ્બર 2026ના ત્રિમાસિક ગાળામાં 6.2 ટકા અને જાન્યુઆરીથી માર્ચ 2027 દરમિયાન 6.5 ટકા સુધી પહોંચી શકે છે. આ સ્તર ભારતીય રિઝર્વ બેન્કના 2થી 6 ટકાના મોંઘવારી લક્ષ્યાંક કરતાં ઊંચું રહેશે.

અહેવાલમાં એવો પણ અંદાજ વ્યક્ત કરવામાં આવ્યો છે કે જો નવેમ્બરમાં ઇંધણના ભાવમાં વધારો ન થાય, તો આગામી ત્રિમાસિક ગાળાઓ માટે મોંઘવારીના અંદાજમાં 10થી 30 બેસિસ પોઇન્ટ જેટલો ઘટાડો થઈ શકે છે. તેમ છતાં મોંઘવારીનું દબાણ યથાવત્ રહેવાની શક્યતા દર્શાવવામાં આવી છે.

આ આંકડા આગાહીઓ છે, ભવિષ્યમાં મોંઘવારી ચોક્કસ આ જ સ્તરે પહોંચશે તેની ખાતરી નથી. ક્રૂડ ઓઇલના આંતરરાષ્ટ્રીય ભાવ, રૂપિયાની સ્થિતિ, સપ્લાય ખર્ચ અને સરકારી નીતિ જેવા પરિબળો પણ મોંઘવારીને અસર કરી શકે છે.

મોંઘવારી લાંબા સમય સુધી ઊંચી રહે તો ભારતીય રિઝર્વ બેન્ક વ્યાજદર અંગે કડક વલણ અપનાવે તેવી શક્યતા પર પણ ચર્ચા થઈ રહી છે. રેપો રેટમાં વધારો થાય તો બેન્કોના ધિરાણના દરો પર અસર પડી શકે છે. તેના કારણે હોમ લોન, કાર લોન અને અન્ય લોનના હપ્તા વધવાની શક્યતા રહે છે. જોકે, રેપો રેટમાં આગામી સમયમાં વધારો થશે કે નહીં તે અંગે કોઈ નિશ્ચિત નિર્ણય માનવો યોગ્ય નથી; તે RBIની નીતિ સમીક્ષા અને આર્થિક પરિસ્થિતિ પર નિર્ભર રહેશે.

-> હાલ સરકારની સત્તાવાર જાહેરાતની રાહ : હાલ Petrol-Dieselના ભાવ વધવા અંગે ઓક્સફોર્ડ ઇકોનોમિક્સનો અંદાજ ચર્ચામાં છે, પરંતુ ભાવવધારાનો સત્તાવાર નિર્ણય જાહેર થયો હોવાની પુષ્ટિ નથી. તેથી વાહનચાલકો અને સામાન્ય ગ્રાહકોએ અફવાઓના આધારે નિર્ણય લેવાને બદલે સરકાર તથા ઇંધણ કંપનીઓની સત્તાવાર જાહેરાત પર નજર રાખવી જોઈએ.જો નવેમ્બરમાં ભાવવધારો કરવામાં આવે તો તેની અસર પરિવહન ખર્ચ અને મોંઘવારી પર પડી શકે છે. બીજી તરફ, ભાવવધારો નહીં થાય તો ગ્રાહકોને તાત્કાલિક રાહત મળી શકે છે. હવે સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ છે કે દિવાળી બાદ ઇંધણના ભાવમાં ખરેખર વધારો થાય છે કે નહીં. તેનો જવાબ આગામી સત્તાવાર નિર્ણય બાદ જ સ્પષ્ટ થશે.