પહેલગામ (જમ્મુ અને કાશ્મીર)માં થયેલા જઘન્ય આતંકવાદી હુમલાના માત્ર એક દિવસ બાદ, ભારત સરકારે પાકિસ્તાન વિરુદ્ધ વધુ એક મહત્વપૂર્ણ અને કડક રાજદ્વારી પગલું લીધું છે. નવી દિલ્હી સ્થિત પાકિસ્તાની હાઈ કમિશનમાં ફરજ બજાવતા એક અધિકારીને દેશ વિરુદ્ધ શંકાસ્પદ પ્રવૃત્તિઓમાં સંડોવણીના આક્ષેપો સાથે “પર્સોના નોન ગ્રેટા” જાહેર કરીને તેમને 24 કલાકની અંદર ભારત છોડવાનો આદેશ આપવામાં આવ્યો છે.
શું છે “પર્સોના નોન ગ્રેટા”?
“પર્સોના નોન ગ્રેટા” એ આંતરરાષ્ટ્રીય કાનૂન હેઠળનો એ ઔપચારિક રાજ્યઘોષ છે, જેમાં કોઈ વિદેશી રાજદૂત અથવા રાજદ્વારી અધિકારીને હોસ્ટ દેશ દ્વારા અજંપાનો પાત્ર જાહેર કરીને તેને દેશ છોડવા માટે ફરજબંધ કરવામાં આવે છે. આ પ્રકારની કાર્યવાહી સામાન્ય રીતે ખૂબ ગંભીર મામલાઓમાં લેવામાં આવે છે.
શંકાસ્પદ પ્રવૃત્તિઓનો આરોપ, પણ વિગતો ગુપ્ત
વિદેશ મંત્રાલયના નિવેદનમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે સંબંધિત અધિકારી ભારતમાં તેના સત્તાવાર દરજ્જા અને ફરજીઓથી આગળ વધીને “અસંગત પ્રવૃત્તિઓ”માં સંડોવાયેલો હતો. જોકે, ભારત સરકારે આ પ્રવૃત્તિઓની વિગત જાહેર નથી કરી. આ પગલાં સાથે ભારતે પાકિસ્તાની હાઈ કમિશનના ચાર્જ ડી’અફેર્સને પણ ‘ડિમાર્ચ’ (તીવ્ર રાજદ્વારી વિરોધ) પાઠવ્યો છે.
પહેલગામ હુમલાની અસર: રાજદ્વારી સંબંધોમાં ઠંડી લહેર
પહેલગામ હુમલા બાદ ભારતે ઘણી રાજદ્વારી કાર્યવાહી હાથ ધરી છે:
- પાકિસ્તાની અધિકારીઓની સંખ્યા ઘટાડવી: નવી દિલ્હી સ્થિત પાકિસ્તાની હાઈ કમિશનમાં કાર્યરત અધિકારીઓની સંખ્યા 55માંથી ઘટાડીને 30 કરવાની જાહેરાત.
- સંરક્ષણ સલાહકારોને હાંકી કાઢવા: તમામ પાકિસ્તાની સંરક્ષણ સલાહકારોને ભારત છોડવાનો આદેશ અને સાથે જ ઇસ્લામાબાદ સ્થિત ભારતીય હાઈ કમિશનમાં ફરજ બજાવતા સંરક્ષણ અધિકારીઓને પણ પાછા બોલાવવાનો નિર્ણય.
- રાષ્ટ્રસુરક્ષા પર અપેક્ષિત કડકતા: સરકારના આ પગલાંથી સ્પષ્ટ સંકેત મળે છે કે ભારત આંતરિક સુરક્ષા અને પરરાષ્ટ્ર સંબંધોમાં સંશોધનકારી પ્રવૃત્તિઓને લઘુત્તમ પણ સહન કરશે નહીં.
આ સમગ્ર ઘટનાક્રમ બતાવે છે કે ભારત હવે આતંકવાદ અને તેના સંભવિત સૂત્રધારો સામે, ભલે તે રાજદ્વારી સ્તરે કેમ ન હોય, સંપૂર્ણપણે શૂન્ય સહિષ્ણુતાની નીતિ અપનાવી રહ્યું છે. આ ઘટનાને લઈને પાકિસ્તાન તરફથી શું પ્રતિક્રિયા આવે છે, તે જોવાનું રહ્યું.







