અમદાવાદમાં હાઈ-પ્રોફાઈલ સાયબર ઠગાઈ: ‘નકલી RBI નોટિસ’ના નામે વેપારીના રૂ. 1.5 કરોડ સેરવ્યા!

અમદાવાદ:

શહેરના બોડકદેવ વિસ્તારમાં રહેતા અને રિયલ એસ્ટેટના વ્યવસાય સાથે સંકળાયેલા એક વેપારી સાથે અત્યંત ચોંકાવનારી સાયબર છેતરપિંડીનો કિસ્સો સામે આવ્યો છે. ઠગોએ એવી માસ્ટર પ્લાનિંગ સાથે ઠગાઈ કરી કે વેપારીનો એકાઉન્ટન્ટ પણ છેતરાઈ ગયો અને રૂ. 1.5 કરોડ જેવી માતબર રકમ હેકર્સના ખાતામાં ટ્રાન્સફર કરી દેવામાં આવી.

ઘટનાનો ઘટનાક્રમ: કેવી રીતે ફસાયા?

તારીખ ૨૩ જૂનના રોજ વેપારીને એક અજાણ્યા નંબર પરથી વોટ્સએપ મેસેજ આવ્યો હતો. આ મેસેજમાં RBI (રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા) ની નોટિસ જેવી દેખાતી એક ZIP ફાઇલ મોકલવામાં આવી હતી. મેસેજમાં દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે, આ ફાઇલમાં શંકાસ્પદ બેંકિંગ ટ્રાન્ઝેક્શન અને રિસ્ક કંટ્રોલ અંગેની મહત્વની સૂચનાઓ છે. પ્રોફાઇલ પિક્ચરમાં RBIનો લોગો હોવાથી મેસેજ પર શંકા કરવાનું કોઈ કારણ નહોતું.

ઠગાઈની ‘માસ્ટર પ્લાન’: એકાઉન્ટન્ટ સાથે મિલીભગતનો ભ્રમ

સિસ્ટમ હેક: વેપારીએ આ ફાઇલ પોતાના એકાઉન્ટન્ટને ચકાસવા માટે મોકલી હતી. એકાઉન્ટન્ટે જ્યારે ઓફિસના કોમ્પ્યુટરમાં વોટ્સએપ વેબ દ્વારા આ ZIP ફાઇલ ખોલી, ત્યારે જ આખા સિસ્ટમનો કંટ્રોલ હેકર્સ પાસે જતો રહ્યો હતો.
ક્લોન્ડ વોટ્સએપ એકાઉન્ટ: હેકર્સે વેપારીનો ફોટો અને ઓળખનો ઉપયોગ કરીને એક નકલી (ક્લોન્ડ) વોટ્સએપ એકાઉન્ટ બનાવી દીધું.
વિશ્વાસમાં લઈને ટ્રાન્ઝેક્શન: હેકર્સે એકાઉન્ટન્ટ સાથે વેપારી બનીને વાતચીત કરી. તેઓએ એકાઉન્ટન્ટને એવો વિશ્વાસ અપાવ્યો કે વેપારી અત્યારે કોઈ મોટી મીટિંગમાં છે અને ફોન ઉપાડી શકશે નહીં. ત્યારબાદ ‘અર્જન્ટ બિઝનેસ ટ્રાન્ઝેક્શન’ના નામે બેંક ડિટેલ્સ મોકલીને RTGS દ્વારા રૂ. 1.5 કરોડ ટ્રાન્સફર કરાવી લીધા.

જ્યારે સત્ય સામે આવ્યું

જ્યારે વેપારીને બેંકમાંથી ટ્રાન્ઝેક્શનનો મેસેજ મળ્યો, ત્યારે તેઓ ચોંકી ગયા. તેઓએ તરત જ એકાઉન્ટન્ટને ફોન કર્યો અને સમગ્ર ભાંડો ફૂટ્યો. ત્યાં સુધીમાં તો રકમ ઠગના ખાતામાં જતી રહી હતી. વેપારીએ તરત જ સાયબર ક્રાઈમ હેલ્પલાઈન પર જાણ કરી અને મંગળવારે પોલીસ ફરિયાદ નોંધાવી હતી.

સાયબર એક્સપર્ટ્સની સલાહ: આવી ભૂલ ન કરો!

સાયબર એક્સપર્ટ્સના મતે, આ એક અત્યંત અત્યાધુનિક પ્રકારની ‘સિંગલ-ક્લિક’ સાયબર એટેક છે. નાગરિકો માટે સલાહ છે કે:

૧. કોઈપણ સરકારી કે બેંકિંગ દસ્તાવેજ વોટ્સએપ પર આવે તો તેની સત્તાવાર વેબસાઈટ પર જઈને જ ખરાઈ કરવી.

૨. અજાણી ZIP કે EXE ફાઈલ ક્યારેય ઓફિસ કે પર્સનલ કોમ્પ્યુટરમાં ખોલવી નહીં.

૩. વ્યવસાયિક વ્યવહારમાં મોટી રકમ ટ્રાન્સફર કરતા પહેલા હંમેશા રૂબરૂ કે સીધા ફોન કોલ દ્વારા પુષ્ટિ કરવી.

અમદાવાદ સાયબર ક્રાઈમ પોલીસ હવે આ કેસમાં ટેકનિકલ ફૂટપ્રિન્ટ્સના આધારે તપાસ કરી રહી છે. આ ઘટનાએ ઉદ્યોગપતિઓ અને વેપારીઓ માટે એક મોટી ચેતવણી આપી છે કે ડિજિટલ યુગમાં સાવધાની જ સુરક્ષા છે.