અલ-નીનો સામે ગુજરાત સરકાર એલર્ટ: 300થી વધુ તળાવોમાં ભરાશે નર્મદાનું પાણી, સૌરાષ્ટ્રના ડેમો પણ થશે છલોછલ

રાજ્યમાં અલ-નીનોની સંભવિત અસરને ધ્યાનમાં રાખીને ગુજરાત સરકાર દ્વારા આગોતરા તૈયારીઓ શરૂ કરવામાં આવી છે. મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલે ગાંધીનગર ખાતે ઉચ્ચસ્તરીય બેઠક યોજી રાજ્યની પાણી, કૃષિ અને પશુપાલન સંબંધિત સજ્જતાની સમીક્ષા કરી હતી. બેઠક બાદ રાજ્ય સરકારના પ્રવક્તા મંત્રી જીતુ વાઘાણીએ મહત્વપૂર્ણ નિર્ણયો અંગે માહિતી આપી હતી.

300થી વધુ તળાવોમાં ઠલવાશે નર્મદાનું પાણી
સરકારે રાજ્યમાં પીવાના પાણીની કોઈ અછત ન સર્જાય તે માટે વિશેષ આયોજન હાથ ધર્યું છે. મુખ્યમંત્રીએ જળ સંપત્તિ અને પાણી પુરવઠા વિભાગને નર્મદા નેટવર્ક સાથે સંકલન કરીને આગોતરા કામગીરી કરવા સૂચના આપી છે. સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં ‘સૌની યોજના’ હેઠળ પીવાના પાણીના ડેમોને ઝડપથી ભરવાની કામગીરી હાથ ધરવામાં આવશે. અત્યાર સુધી નર્મદા પાઇપલાઇનથી 3 કિલોમીટરની હદમાં આવેલા તળાવો ભરવામાં આવતા હતા, પરંતુ હવે આ મર્યાદા વધારીને 7 કિલોમીટર સુધી કરવામાં આવી છે. આ નિર્ણયના પરિણામે ઉત્તર ગુજરાતમાં સુજલામ સુફલામ યોજના હેઠળ આશરે 300થી વધુ તળાવો નર્મદાના પાણીથી ભરવામાં આવશે.

ખેડૂતો માટે ખાસ આયોજન
ખરીફ સીઝન 2026ને ધ્યાનમાં રાખીને કૃષિ વિભાગે બિયારણ અને ખાતરની પૂરતી ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરી છે. અલ-નીનોની સંભવિત સ્થિતિમાં ખેડૂતોને માર્ગદર્શન આપવા માટે વૈકલ્પિક પાક આયોજન પણ તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે. ખેડૂતોને ઓછા પાણીમાં તૈયાર થતા પાકો અંગે વૈજ્ઞાનિક સલાહ આપવામાં આવી રહી છે. ઉપરાંત, સેટેલાઇટ ટેક્નોલોજી દ્વારા જમીનમાં ભેજ અને પાકના સ્વાસ્થ્ય પર સતત નજર રાખવામાં આવી રહી છે. રાજ્ય સરકારના AI આધારિત કૃષિ પ્લેટફોર્મ મારફતે 50 લાખથી વધુ ખેડૂતોને સીધા તેમના મોબાઈલ ફોન પર હવામાન અને કૃષિ સંબંધિત માર્ગદર્શનના SMS મોકલવામાં આવી રહ્યા છે.

પશુઓ માટે ઘાસચારાની આગોતરી વ્યવસ્થા
અલ-નીનોના કારણે જો વરસાદમાં ઘટાડો થાય તો પશુઓ માટે ઘાસચારાની તંગી ન સર્જાય તે માટે રાજ્ય સરકારે વિશેષ આયોજન કર્યું છે. વન વિભાગ અને પશુપાલન વિભાગને પૂરતો ઘાસચારો અને બફર સ્ટોક તૈયાર રાખવા સૂચના આપવામાં આવી છે. સરકારી માહિતી મુજબ હાલમાં ગુજરાત પાસે આગામી બે વર્ષ સુધી પૂરતો ઘાસચારાનો બફર સ્ટોક ઉપલબ્ધ છે.

અલ-નીનો હોવા છતાં ગુજરાતમાં સારો વરસાદ નોંધાયો હતો
રાજ્ય સરકારના આંકડા મુજબ વર્ષ 2000થી 2026 દરમિયાન ગુજરાતમાં કુલ 8 અલ-નીનો વર્ષ નોંધાયા છે. જોકે, દરેક અલ-નીનો વર્ષ નબળા વરસાદનું કારણ બન્યું નથી. ખાસ કરીને વર્ષ 2006 અને 2023માં અત્યંત તીવ્ર અલ-નીનોની સ્થિતિ હોવા છતાં ગુજરાતમાં સરેરાશ 117 ટકા વરસાદ નોંધાયો હતો. આથી સરકારનું માનવું છે કે આગોતરા આયોજન અને સંકલિત પ્રયાસોથી સંભવિત પડકારોનો સફળતાપૂર્વક સામનો કરી શકાય છે.

પાણી અને કૃષિ સુરક્ષા પર સરકારનું ખાસ ધ્યાન
મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલે તમામ સંબંધિત વિભાગોને સંકલિત રીતે કામગીરી કરીને નાગરિકો, ખેડૂતો અને પશુપાલકોના હિતોની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા સૂચના આપી છે. આગામી ચોમાસા દરમિયાન પાણીની ઉપલબ્ધતા, ખેતી અને પશુધનની સુરક્ષા રાજ્ય સરકારની પ્રાથમિકતા રહેશે.