જગન્નાથ મંદિરનું સૌથી મોટું રહસ્ય: એવો પ્રસાદ જે માણસો કે પૂજારી ક્યારેય ગ્રહણ નથી કરતા!

ઓડિશાના પુરી સ્થિત જગન્નાથ ધામ તેના ચમત્કારો માટે વિશ્વભરમાં પ્રખ્યાત છે. અહીં બનતા ‘મહાપ્રસાદ’ની સુગંધ અને સ્વાદ અનોખો છે, પરંતુ શું તમે જાણો છો કે અહીં એક એવો પ્રસાદ કે અર્પણ પણ છે, જેને કોઈ મનુષ્ય કે પૂજારી ક્યારેય ખાતા નથી? આ કોઈ અંધશ્રદ્ધા નથી, પરંતુ જગન્નાથજીની અનંત ભક્તિ અને પરંપરાનો એક ભાગ છે.

શું છે આ રહસ્યમય પ્રસાદ?

મંદિરના મુખ્ય ગર્ભગૃહમાં ભગવાનને અર્પણ કરવામાં આવતી કેટલીક એવી સામગ્રી છે, જેને ભગવાનના ‘નિવેદ્ય’ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. માન્યતા મુજબ, આ નિવેદ્ય માત્ર ભગવાનનો હિસ્સો છે. આ પ્રસાદમાં એવી વસ્તુઓનો પણ સમાવેશ થાય છે જેનું નિર્માણ કે અર્પણ એવા સ્થાને થાય છે જ્યાં સામાન્ય માણસની પહોંચ અશક્ય છે.

કેમ કોઈ તેને ગ્રહણ કરતું નથી?

દૈવી તૃપ્તિ: પુરીના મંદિરમાં એવી પરંપરા છે કે જ્યારે ભગવાનને વિશેષ ભોગ અર્પણ કરવામાં આવે છે, ત્યારે તે પ્રસાદના એક ભાગને ‘ભગવાનનો નિજ હિસ્સો’ માનવામાં આવે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે તે પ્રસાદ ભગવાનના હોઠોના સ્પર્શ અને દૈવી ઉર્જાથી ભરેલો હોય છે.
નિષેધનું કારણ: પૂજારીઓ અને ભક્તોનું માનવું છે કે જે વસ્તુ સાક્ષાત્ જગતના નાથ માટે બની હોય, તેને મનુષ્યનું શરીર કે જીભ ગ્રહણ કરવા માટે યોગ્ય નથી. આ પરંપરા નમ્રતા અને સંપૂર્ણ સમર્પણનું પ્રતીક છે.
અદ્રશ્ય શક્તિઓ: કેટલાક સ્ત્રોતો મુજબ, આ પ્રસાદને મંદિરના ગુપ્ત સ્થળોએ વિસર્જિત કરવામાં આવે છે, જેથી અદ્રશ્ય આત્માઓ અને દેવતાઓ તેને ગ્રહણ કરી શકે. તેને ક્યારેય જમીન પર ફેંકવામાં નથી આવતો, પરંતુ પવિત્ર જળ કે અગ્નિમાં વિલીન કરી દેવામાં આવે છે.

મંદિરના રસોડાનું રહસ્ય

તમે જાણતા હશો કે જગન્નાથ મંદિરનું રસોડું વિશ્વનું સૌથી મોટું રસોડું છે, જ્યાં ૭ માટીના પાત્રો એકબીજાની ઉપર મૂકીને રાંધવામાં આવે છે, જેમાં સૌથી ઉપરના પાત્રમાં રહેલો પ્રસાદ પહેલા બને છે. આ પ્રસાદના ભોગ સમયે જે ગુપ્ત વિધિ થાય છે, તેમાં વપરાતી કેટલીક સામગ્રીનું રહસ્ય માત્ર મુખ્ય પૂજારીઓ જ જાણે છે અને તે ક્યારેય બહાર આવતું નથી.