Bindia
નેપાળ પૂર બાદ 30 ગુજરાતીઓ ગુમ, 29 પરિવારજનોના DNA સેમ્પલ એકત્રિત: ઓળખ માટે ગુજરાત સરકારની કવાયત તેજ
DNA : નેપાળમાં 26 ઓગસ્ટ, 2026ના રોજ ભોટ કોશી નદી વિસ્તારમાં આવેલા અચાનક અને વિનાશક પૂરને પગલે ગુજરાતના અનેક લોકો ગુમ અથવા સંપર્કવિહોણા બન્યા છે. આ લોકોની શોધખોળ અને ઓળખ માટે ગુજરાત સરકારે કામગીરી વધુ તેજ કરી છે. રાજ્ય સરકારની તાજેતરની માહિતી અનુસાર, કુલ 30 ગુજરાતીઓ નેપાળમાં પૂર બાદ ગુમ અથવા સંપર્કવિહોણા હોવાની માહિતી છે. આ પૈકી 29 ગુમ વ્યક્તિઓના નજીકના પરિવારજનોના DNA સેમ્પલ એકત્રિત કરવાની પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરવામાં આવી છે, જ્યારે બાકી રહેલા એક કેસમાં પણ જરૂરી કાર્યવાહી ચાલી રહી છે.
આ DNA સેમ્પલનું પ્રોફાઇલિંગ કરવામાં આવી રહ્યું છે. નેપાળમાં પૂરના કારણે મળી આવેલા મૃતદેહો અથવા માનવ અવશેષોની ઓળખ કરવામાં આ DNA પ્રોફાઇલ મહત્વની ભૂમિકા ભજવશે. DNA મેચિંગ દ્વારા ગુમ થયેલા વ્યક્તિના પરિવારજનોને સત્તાવાર ઓળખ અંગે માહિતી આપવામાં મદદ મળશે.
ગુજરાત સરકાર પરિવારજનોની પડખે
મુખ્યમંત્રી શ્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલના માર્ગદર્શન હેઠળ ગુજરાત સરકાર નેપાળમાં ગુમ થયેલા ગુજરાતના વતનીઓ તેમજ વિદેશમાં વસતા બિન-નિવાસી ગુજરાતીઓ (NRG)ના પરિવારજનો સાથે સતત સંપર્કમાં છે. સરકાર દ્વારા પરિવારોને જરૂરી સહાય, માર્ગદર્શન અને ઓળખ પ્રક્રિયા અંગે માહિતી આપવામાં આવી રહી છે.
સામાન્ય વહીવટ વિભાગના NRI ડિવિઝન હેઠળ કાર્યરત ગુજરાત સ્ટેટ નોન-રેસિડન્ટ ગુજરાતીઝ ફાઉન્ડેશન (NRGF) દ્વારા DNA સેમ્પલ એકત્ર કરવાની સમગ્ર કામગીરીનું સંકલન કરવામાં આવી રહ્યું છે. NRGF પરિવારજનોનો વ્યક્તિગત સંપર્ક કરીને તેમને DNA સેમ્પલ આપવા માટેની પ્રક્રિયા અને ઉપલબ્ધ સરકારી સુવિધાઓ અંગે માર્ગદર્શન આપી રહ્યું છે.
ગુજરાતમાં 6 ફોરેન્સિક લેબોરેટરીમાં DNA પ્રોફાઇલિંગ
ભારત સરકારની માર્ગદર્શિકા અનુસાર ગુમ થયેલા લોકોની ઓળખ માટે નજીકના એટલે કે પ્રથમ-સ્તરના પરિવારજનોના DNA સેમ્પલ એકત્ર કરવામાં આવી રહ્યા છે. આ માટે દેશભરમાં કેટલીક ફોરેન્સિક લેબોરેટરીને નિયુક્ત કરવામાં આવી છે.
ગુજરાતમાં ગાંધીનગર, અમદાવાદ, સુરત, વડોદરા, જૂનાગઢ અને રાજકોટ ખાતે આવેલી છ નિયુક્ત ફોરેન્સિક લેબોરેટરી મારફતે DNA પ્રોફાઇલિંગની કામગીરી કરવામાં આવી રહી છે. આ વ્યવસ્થાના કારણે ગુજરાતના પરિવારજનોને પોતાના રાજ્યમાં જ અધિકૃત સુવિધા મળી રહી છે.કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી શ્રી અમિત શાહના નિર્દેશ અનુસાર આ હેતુ માટે નિયુક્ત લેબોરેટરીઓ DNA પ્રોફાઇલિંગની સેવા નિઃશુલ્ક પૂરી પાડશે. આથી ગુમ થયેલા લોકોના પરિવારજનો પર આ પ્રક્રિયાનો વધારાનો આર્થિક બોજ નહીં રહે.
NFSU અને વિદેશ મંત્રાલય વચ્ચે સંકલન
ગાંધીનગર સ્થિત નેશનલ ફોરેન્સિક સાયન્સિસ યુનિવર્સિટી (NFSU) પણ આ ઓળખ પ્રક્રિયામાં મહત્વપૂર્ણ કામગીરી કરી રહી છે. NFSU વિદેશ મંત્રાલય (MEA) સાથે સંકલનમાં રહીને ભારતમાં એકત્રિત કરવામાં આવેલા DNA સેમ્પલના પ્રોફાઇલિંગ તેમજ નેપાળમાં ચાલી રહેલી ઓળખ પ્રક્રિયા સાથે તેના સંકલન માટે કામગીરી કરી રહી છે.
પ્રોફાઇલિંગના અહેવાલો સંબંધિત લેબોરેટરીઓ દ્વારા નેપાળ સરકાર દ્વારા જાહેર કરાયેલા સત્તાવાર સંપર્ક માધ્યમો મારફતે મોકલવામાં આવી રહ્યા છે. આ માહિતી નેપાળમાં મળેલા મૃતદેહો અને માનવ અવશેષોની ઓળખ પ્રક્રિયા સાથે મેચ કરવામાં ઉપયોગી બનશે.
વિદેશમાં રહેતા પરિવારજનો માટે પણ કાર્યવાહી
નેપાળમાં ગુમ થયેલા કેટલાક લોકોના પરિવારજનો ભારતની બહાર વસે છે. આવા પરિવારો માટે પણ NRGF દ્વારા ખાસ સંકલન કરવામાં આવી રહ્યું છે.ન્યૂઝીલેન્ડ, અમેરિકા, કેનેડા અને કેટલાક આફ્રિકન દેશોમાં રહેતા પરિવારજનોના કિસ્સામાં સ્થાનિક સત્તાવાળાઓ સાથે સંપર્ક કરીને સેમ્પલ અને ઓળખ પ્રક્રિયા અંગે માહિતી મેળવવામાં આવી રહી છે.
કેટલાક કિસ્સાઓમાં વિદેશમાં રહેતા પરિવારજનોના સેમ્પલ સંબંધિત દેશોના સ્થાનિક અધિકારીઓ દ્વારા અગાઉથી જ લેવામાં આવ્યા છે. હવે આ સેમ્પલ તથા ઓળખ પ્રક્રિયાની વિગતો નેપાળમાં ચાલી રહેલી કામગીરી સાથે જોડવામાં આવી રહી છે.
SEOC, જિલ્લા તંત્ર અને NRGFની સંકલિત કામગીરી
નેપાળ પૂર બાદ ગુમ થયેલા ગુજરાતીઓ અંગેની માહિતી એકત્ર કરવા માટે સ્ટેટ ઇમરજન્સી ઓપરેશન્સ સેન્ટર (SEOC), જિલ્લા વહીવટીતંત્ર અને NRGF દ્વારા સંકલિત રીતે કામગીરી કરવામાં આવી રહી છે.આ સંસ્થાઓ દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવેલી ગુમ થયેલા અને સંપર્કવિહોણા લોકોની યાદી નેપાળ સરકારને પણ આપવામાં આવી છે. રાજ્યના વિવિધ જિલ્લાઓમાંથી લોકો ગુમ થયાની માહિતી સામે આવી છે.
અમદાવાદ, આણંદ, બનાસકાંઠા, ખેડા, ગાંધીનગર, સુરત, વલસાડ અને રાજકોટ સહિતના વિસ્તારોના લોકો નેપાળમાં ગુમ અથવા સંપર્કવિહોણા હોવાના અહેવાલો છે. આ પૈકી કેટલાક લોકો વિવિધ ટ્રાવેલ એજન્સીઓ તથા અલગ-અલગ માર્ગો મારફતે કૈલાશ માનસરોવર યાત્રા માટે નેપાળ ગયા હોવાનું જણાવાયું છે.
ભયાનક પૂરથી વ્યાપક નુકસાન
26 ઓગસ્ટે ભોટ કોશી નદી વિસ્તારમાં આવેલા અચાનક પૂરે ભારે વિનાશ સર્જ્યો હતો. આ કુદરતી આફતમાં સેંકડો લોકોનાં મોત થયા હતા, હજારો લોકો વિસ્થાપિત થયા હતા અને મોટા પ્રમાણમાં સંપત્તિને નુકસાન થયું હતું.પૂર બાદ અનેક વિસ્તારોમાં મૃતદેહો અને માનવ અવશેષો મળી આવ્યા હતા. જોકે તેમની ઓળખ કરવી મુશ્કેલ બની રહી હતી. આવી સ્થિતિમાં DNA પ્રોફાઇલિંગ એક વૈજ્ઞાનિક અને મહત્વપૂર્ણ ઓળખ પદ્ધતિ બની છે.
DNA મેચિંગથી પરિવારજનોને મળશે સત્તાવાર માહિતી
DNA આધારિત ઓળખ પ્રક્રિયામાં ગુમ થયેલી વ્યક્તિના પરિવારજનોના DNA પ્રોફાઇલને મળી આવેલા મૃતદેહ અથવા માનવ અવશેષોના DNA સાથે મેચ કરવામાં આવે છે. મેચિંગ મળ્યા બાદ વ્યક્તિની ઓળખ અંગે વધુ સત્તાવાર પ્રક્રિયા હાથ ધરવામાં આવે છે.ગુજરાત સરકાર દ્વારા 29 પરિવારજનોના DNA સેમ્પલ એકત્રિત થઈ ચૂક્યા હોવાથી હવે આ સેમ્પલના પ્રોફાઇલિંગ અને નેપાળમાં ચાલી રહેલી ઓળખ પ્રક્રિયા વચ્ચેનું સંકલન મહત્વપૂર્ણ બનશે.
આ સમગ્ર કામગીરીનો મુખ્ય હેતુ માત્ર ગુમ થયેલા ગુજરાતીઓની ઓળખ કરવાનો નથી, પરંતુ ચિંતામાં રહેલા પરિવારજનોને તેમના સ્વજન અંગે વિશ્વસનીય અને સત્તાવાર માહિતી ઉપલબ્ધ કરાવવાનો પણ છે. સરકાર અને સંબંધિત એજન્સીઓ દ્વારા ભારત તથા વિદેશમાં રહેતા પરિવારજનો સાથે સતત સંપર્ક જાળવીને પ્રક્રિયા આગળ વધારવામાં આવી રહી છે.
- us on WHATSAPP :- https://whatsapp.com/channel/0029Va4r…
- WEBSITE : https://bindia.co/
- INSTAFollow GRAM : https:// bindia.in
- FACEBOOK : https://www.facebook.com/buletinindialive
- X : https://x.com/bindia276
