Bindia
Gujaratમાં ગુટખા અને પાન મસાલા પર પ્રતિબંધ વધુ એક વર્ષ લંબાવાયો, 13 સપ્ટેમ્બરથી નવો આદેશ અમલમાં
Gujarat Gutkha Ban 2026: Gujarat સરકારે રાજ્યમાં તમાકુ અથવા નિકોટીન ધરાવતા ગુટખા અને પાન મસાલાના ઉત્પાદન, સંગ્રહ, વિતરણ અને વેચાણ પરનો પ્રતિબંધ વધુ એક વર્ષ માટે લંબાવ્યો છે. કમિશનર ઓફ ફૂડ સેફ્ટી દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલી યાદી મુજબ આ પ્રતિબંધ 13 સપ્ટેમ્બર 2026થી 12 સપ્ટેમ્બર 2027 સુધી અમલમાં રહેશે. Gujaratમાં વર્ષ 2012થી ગુટખા અને નિકોટીનયુક્ત પાન મસાલા સામે પ્રતિબંધનો અમલ કરવામાં આવી રહ્યો છે.
રાજ્ય સરકારનો આ નિર્ણય મુખ્યત્વે નાગરિકોના સ્વાસ્થ્યની સુરક્ષા અને તમાકુના સેવનથી થતા ગંભીર રોગોના જોખમને ઘટાડવાના હેતુથી લેવામાં આવ્યો છે. ખાસ કરીને મોઢાના કેન્સર સહિતના ગંભીર રોગો સાથે તમાકુ અને નિકોટીનના સેવનનો સંબંધ હોવાને કારણે સરકાર દ્વારા આવા ઉત્પાદનો સામે કડક વલણ અપનાવવામાં આવી રહ્યું છે.
-> 13 સપ્ટેમ્બરથી વધુ એક વર્ષ માટે પ્રતિબંધ : Gujaratમાં ગુટખા અને પાન મસાલા પરનો પ્રતિબંધ અગાઉથી અમલમાં છે, પરંતુ હવે તેની અવધિ વધુ એક વર્ષ માટે લંબાવવામાં આવી છે. નવા આદેશ મુજબ 13 સપ્ટેમ્બર 2026થી 12 સપ્ટેમ્બર 2027 સુધી રાજ્યભરમાં તમાકુ અથવા નિકોટીન ધરાવતા ગુટખા અને પાન મસાલાના ઉત્પાદન, સંગ્રહ, વિતરણ અને વેચાણ પર પ્રતિબંધ રહેશે.આ નિર્ણયનો સીધો અર્થ એ છે કે રાજ્યમાં આવા પ્રતિબંધિત ઉત્પાદનોનું ઉત્પાદન કરવું, ગોડાઉનમાં રાખવું, સપ્લાય કરવું અથવા વેચાણ કરવું કાયદેસર રીતે માન્ય રહેશે નહીં. જો કોઈ વ્યક્તિ અથવા સંસ્થા આ આદેશનું ઉલ્લંઘન કરતી ઝડપાશે તો તેની સામે સંબંધિત કાયદા અને નિયમો હેઠળ કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.
-> વર્ષ 2012થી ગુજરાતમાં પ્રતિબંધ : Gujaratમાં તમાકુ અને નિકોટીનયુક્ત ગુટખા તથા પાન મસાલા સામેનો પ્રતિબંધ વર્ષ 2012થી અમલમાં છે. ત્યારથી રાજ્ય સરકાર દ્વારા સમયાંતરે પ્રતિબંધની મુદત વધારવામાં આવી છે.સરકારનું કહેવું છે કે નાગરિકોના સ્વાસ્થ્યને ધ્યાનમાં રાખીને આ પ્રકારના પ્રતિબંધો જરૂરી છે. વિવિધ બિન-સરકારી સંસ્થાઓ એટલે કે NGOs દ્વારા પણ તમાકુયુક્ત ઉત્પાદનો સામે વધુ કડક કાર્યવાહી અને પ્રતિબંધ ચાલુ રાખવા માટે રજૂઆતો કરવામાં આવી હતી. આ રજૂઆતો અને જાહેર આરોગ્યને ધ્યાનમાં રાખીને હવે પ્રતિબંધને વધુ એક વર્ષ માટે લંબાવવામાં આવ્યો છે.
ગુટખા અને તમાકુયુક્ત પાન મસાલામાં તમાકુ અને નિકોટીન જેવા ઘટકો હોય છે. આવા ઉત્પાદનોનું લાંબા સમય સુધી સેવન કરવાથી આરોગ્ય પર ગંભીર અસર થઈ શકે છે. કમિશનર ઓફ ફૂડ સેફ્ટીની યાદીમાં ટાટા મેમોરિયલ હોસ્પિટલ, ટાટા ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ફન્ડામેન્ટલ રિસર્ચ અને ‘હેમર’ના સંશોધનોનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે.આ સંશોધનોના આધારે ગુટખા અને પાન મસાલાનું સેવન કેન્સરકારક હોવાનું જણાવવામાં આવ્યું છે અને ખાસ કરીને મોઢાના કેન્સરનું જોખમ વધી શકે છે. તમાકુના સેવનથી માત્ર મોઢા પૂરતું જ નુકસાન મર્યાદિત રહેતું નથી, પરંતુ લાંબા ગાળે શરીરના અન્ય અંગો અને સમગ્ર આરોગ્ય પર પણ ગંભીર અસર થઈ શકે છે.આ કારણોસર જાહેર આરોગ્યની દૃષ્ટિએ તમાકુયુક્ત ઉત્પાદનોનું સેવન ઘટાડવું અને લોકોમાં જાગૃતિ ફેલાવવી મહત્વપૂર્ણ બની છે.
-> સ્મોકલેસ તમાકુ પણ ચિંતાનો વિષય : તમાકુ અંગેના આંકડા પણ ચિંતાજનક હોવાનું યાદીમાં જણાવવામાં આવ્યું છે. **Global Adult Tobacco Survey (GATS)**ના અહેવાલનો ઉલ્લેખ કરતાં જણાવાયું છે કે ભારતમાં આશરે 35 ટકા પુખ્ત વયના લોકો તમાકુનું સેવન કરે છે. તેમાંથી આશરે 21 ટકા લોકો ધુમાડા વગરના એટલે કે સ્મોકલેસ તમાકુનો ઉપયોગ કરતા હોવાનું જણાવાયું છે.ગુટખા અને તમાકુયુક્ત પાન મસાલા સ્મોકલેસ તમાકુની કેટેગરીમાં આવતા ઉત્પાદનો સાથે જોડાયેલા છે. તેમાં ધુમાડો ન હોવાથી કેટલાક લોકો તેને સિગારેટ કરતાં ઓછું નુકસાનકારક માની લે છે, પરંતુ તમાકુ અને નિકોટીન ધરાવતા આવા ઉત્પાદનો પણ આરોગ્ય માટે ગંભીર જોખમ ઊભું કરી શકે છે.આથી સરકાર દ્વારા માત્ર ધૂમ્રપાન સામે જ નહીં, પરંતુ સ્મોકલેસ તમાકુના ઉપયોગ સામે પણ કડક પગલાં લેવામાં આવી રહ્યા છે.
-> માત્ર ગુટખા પર જ નહીં, મિશ્રણથી બનતા ઉત્પાદન પર પણ પ્રતિબંધ : નવા આદેશની એક મહત્વપૂર્ણ બાબત એ છે કે પ્રતિબંધ માત્ર બજારમાં ગુટખા અથવા પાન મસાલા નામથી વેચાતા તૈયાર ઉત્પાદન સુધી મર્યાદિત નથી.જો અલગ-અલગ રીતે વેચાતા એવા ઘટકો હોય કે જેને એકસાથે મિશ્રિત કરવાથી અંતિમ ઉત્પાદન તરીકે ગુટખા અથવા પાન મસાલા તૈયાર થઈ શકે, તો આવા ઘટકોના મિશ્રણથી પ્રતિબંધિત ઉત્પાદન બનાવવાની પ્રવૃત્તિ સામે પણ કાર્યવાહી થઈ શકે છે.આ જોગવાઈનો હેતુ પ્રતિબંધિત તૈયાર ઉત્પાદનના બદલે તેના અલગ-અલગ ઘટકો વેચીને કાયદાની જોગવાઈને ટાળવાના પ્રયાસોને રોકવાનો છે. એટલે વેપારીઓ અને વિતરકોએ પણ આ આદેશનું પાલન કરવું પડશે.
-> ઉત્પાદનથી લઈને વેચાણ સુધી કડક કાર્યવાહી : સરકાર દ્વારા પ્રતિબંધ લંબાવવામાં આવતા હવે સંબંધિત વિભાગો દ્વારા તેની અમલવારી પર નજર રાખવામાં આવશે. પ્રતિબંધિત ગુટખા અથવા પાન મસાલાનું ઉત્પાદન કરતા એકમો, ગોડાઉન, સપ્લાય ચેન અને વેચાણ કરતા વેપારીઓ સામે કાર્યવાહી થઈ શકે છે.જો તપાસ દરમિયાન પ્રતિબંધિત ઉત્પાદન મળી આવે તો તેને જપ્ત કરવાની સાથે જવાબદાર વ્યક્તિ સામે કાયદેસરની કાર્યવાહી થઈ શકે છે. રાજ્યમાં આવા ઉત્પાદનોની હેરાફેરી રોકવા માટે ખાદ્ય સુરક્ષા વિભાગ તથા અન્ય સંબંધિત તંત્ર દ્વારા તપાસ અને ચેકિંગ હાથ ધરવામાં આવી શકે છે.
આ નિર્ણય બાદ પાનના ગલ્લા, દુકાનદારો, હોલસેલ વેપારીઓ અને વિતરકો માટે પણ આદેશનું પાલન કરવું મહત્વપૂર્ણ રહેશે. પ્રતિબંધિત ગુટખા અથવા નિકોટીનયુક્ત પાન મસાલાનો સંગ્રહ કે વેચાણ કરવાથી કાયદાકીય મુશ્કેલી ઊભી થઈ શકે છે.ખાસ કરીને પ્રતિબંધિત ઉત્પાદનને અન્ય નામ અથવા અલગ પેકિંગમાં વેચવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવે તો પણ જો તેમાં તમાકુ અથવા નિકોટીનનો ઉપયોગ થતો હોવાનું સાબિત થાય તો સંબંધિત કાર્યવાહી થઈ શકે છે.
-> યુવાનોમાં તમાકુનું સેવન ઘટાડવાનો પ્રયાસ : સરકારના આવા પગલાંનો એક મહત્વપૂર્ણ હેતુ યુવાનોમાં તમાકુના સેવનને રોકવાનો પણ છે. ગુટખા અને પાન મસાલા જેવા ઉત્પાદનો સરળતાથી ઉપલબ્ધ રહે તો યુવાનોમાં તેના ઉપયોગની શરૂઆત થવાની શક્યતા વધી શકે છે.તમાકુમાં રહેલું નિકોટીન વ્યસન ઊભું કરી શકે છે. એકવાર વ્યક્તિને તેની આદત પડી જાય પછી તેને છોડવી મુશ્કેલ બની શકે છે. તેથી શરૂઆતથી જ આવા ઉત્પાદનોની ઉપલબ્ધતા ઘટાડવી અને લોકોમાં તેના નુકસાન અંગે જાગૃતિ ફેલાવવી જાહેર આરોગ્ય માટે મહત્વપૂર્ણ છે.
Gujarat સરકાર દ્વારા પ્રતિબંધને વધુ એક વર્ષ લંબાવવાના નિર્ણયમાં વિવિધ બિન-સરકારી સંસ્થાઓની રજૂઆતોને પણ ધ્યાનમાં લેવામાં આવી છે. આરોગ્ય ક્ષેત્રમાં કામ કરતી સંસ્થાઓ લાંબા સમયથી તમાકુ વિરોધી અભિયાન અને જાહેર જાગૃતિ પર ભાર મૂકી રહી છે.સરકાર અને સ્વૈચ્છિક સંસ્થાઓના સંયુક્ત પ્રયાસોથી લોકોમાં તમાકુના નુકસાન અંગે વધુ જાગૃતિ લાવી શકાય છે. પ્રતિબંધ સાથે તમાકુ છોડવા માટેના માર્ગદર્શન અને જનજાગૃતિ કાર્યક્રમો પણ મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે.
-> પ્રતિબંધનો નવો સમયગાળો : નવા આદેશ મુજબ Gujaratમાં ગુટખા અને પાન મસાલા પરનો પ્રતિબંધ નીચે મુજબ રહેશે:
પ્રતિબંધ શરૂ: 13 સપ્ટેમ્બર 2026
પ્રતિબંધની અવધિ: 1 વર્ષ
પ્રતિબંધ પૂર્ણ: 12 સપ્ટેમ્બર 2027
લાગુ ક્ષેત્ર: સમગ્ર Gujarat
પ્રતિબંધિત પ્રવૃત્તિઓ: ઉત્પાદન, સંગ્રહ, વિતરણ અને વેચાણ
લક્ષ્ય ઉત્પાદનો: તમાકુ અથવા નિકોટીન ધરાવતા ગુટખા અને પાન મસાલા
-> લોકોના સ્વાસ્થ્યને પ્રાથમિકતા :
Gujarat સરકાર દ્વારા પ્રતિબંધને વધુ એક વર્ષ લંબાવવાનો નિર્ણય દર્શાવે છે કે રાજ્યમાં તમાકુ અને નિકોટીનયુક્ત ઉત્પાદનો સામેની નીતિમાં કોઈ ઢીલ આપવામાં આવી નથી. વર્ષ 2012થી ચાલી રહેલો પ્રતિબંધ સતત લંબાવવામાં આવી રહ્યો છે અને હવે 2027 સુધી તેનો અમલ ચાલુ રહેશે.ગુટખા અને પાન મસાલાના સેવનથી કેન્સર સહિતના ગંભીર રોગોનું જોખમ વધી શકે છે તે અંગેની માહિતી લોકોને વધુમાં વધુ પહોંચાડવી પણ જરૂરી છે. માત્ર કાયદાકીય પ્રતિબંધથી સમસ્યાનો સંપૂર્ણ ઉકેલ આવતો નથી, પરંતુ તેની સાથે સામાજિક જાગૃતિ, આરોગ્ય શિક્ષણ અને તમાકુ છોડવા માટેની સહાય પણ મહત્વપૂર્ણ છે.
Gujaratમાં ગુટખા અને નિકોટીનયુક્ત પાન મસાલા પરનો પ્રતિબંધ હવે વધુ એક વર્ષ માટે લંબાવવામાં આવ્યો છે. 13 સપ્ટેમ્બર 2026થી 12 સપ્ટેમ્બર 2027 સુધી રાજ્યભરમાં આવા ઉત્પાદનોના ઉત્પાદન, સંગ્રહ, વિતરણ અને વેચાણ પર પ્રતિબંધ રહેશે. સરકારનો આ નિર્ણય મુખ્યત્વે નાગરિકોના સ્વાસ્થ્યની સુરક્ષા અને તમાકુના સેવનથી થતા ગંભીર રોગોના જોખમને ઘટાડવાના હેતુથી લેવામાં આવ્યો છે.વર્ષ 2012થી Gujaratમાં ચાલી રહેલી આ પ્રતિબંધની નીતિ હવે વધુ એક વર્ષ ચાલુ રહેશે. પ્રતિબંધનો ભંગ કરનારાઓ સામે કાયદેસરની કાર્યવાહી કરવામાં આવશે, ત્યારે હવે ખાદ્ય સુરક્ષા તંત્ર અને સંબંધિત વિભાગોની અમલવારી પર પણ નજર રહેશે.
- us on WHATSAPP :- https://whatsapp.com/channel/0029Va4r…
- WEBSITE : https://bindia.co/
- INSTAFollow GRAM : https:// bindia.in
- FACEBOOK : https://www.facebook.com/buletinindialive
- X : https://x.com/bindia276
