Bindia
ફ્લાઇટ મોડી પડતાં ₹400નો રૂબિક્સ ક્યુબ ખરીદ્યો, આજે 18 દેશોમાં વેચાય છે તેની ડિઝાઇન! Ahmedabadના મનીષ રાઠોડે ઘરમાં જ બનાવ્યું પઝલ મ્યુઝિયમ
Ahmedabad: ક્યારેક જીવનમાં એક નાનકડો નિર્ણય પણ આખી જિંદગીની દિશા બદલી નાખે છે. Ahmedabadમાં રહેતા મનીષ રાઠોડ સાથે કંઈક આવું જ બન્યું. વર્ષ 2017માં મુંબઈ એરપોર્ટ પર ફ્લાઇટ મોડી પડતાં સમય પસાર કરવા માટે તેમણે બુકશોપમાંથી ₹400થી ઓછી કિંમતનો એક રૂબિક્સ ક્યુબ ખરીદ્યો હતો. તે સમયે કદાચ તેમને પણ ખ્યાલ નહોતો કે આ નાનકડું રમકડું આગળ જતાં તેમની ઓળખ બની જશે.
આજે મનીષ રાઠોડ માત્ર રૂબિક્સ ક્યુબના સંગ્રાહક જ નથી, પરંતુ જાતે પઝલ ડિઝાઇન બનાવતા સર્જક પણ છે. તેમણે યુટ્યુબ પરથી શીખીને 150થી વધુ ટ્વિસ્ટી પઝલ ડિઝાઇન તૈયાર કરી છે. તેમની એક વિશિષ્ટ ડિઝાઇન ‘મનીષ હેક્સાકોપ્ટર’નું ઉત્પાદન થાય છે અને તે 18થી વધુ દેશોમાં વેચાય છે. પોતાના ઘરના લિવિંગ રૂમમાં તેમણે પઝલનો એવો સંગ્રહ ઊભો કર્યો છે, જે તેમની વર્ષોની મહેનત, જિજ્ઞાસા અને સર્જનાત્મકતાની કહાની કહે છે.
-> ફ્લાઇટની રાહમાં શરૂ થયો અનોખો શોખ : મનીષ રાઠોડે મીડિયા સેલ્સ ક્ષેત્રમાં લગભગ ત્રણ દાયકા સુધી કામ કર્યું હતું. જુલાઈ 2017માં મુંબઈ એરપોર્ટ પર ફ્લાઇટની રાહ જોતી વખતે તેમણે બુકશોપમાં રૂબિક્સ ક્યુબ જોયો અને તેને ખરીદી લીધો. શરૂઆતમાં આ માત્ર સમય પસાર કરવાનો એક રસ્તો હતો, પરંતુ ધીમે ધીમે ક્યુબ ઉકેલવાની પ્રક્રિયા તેમના માટે રસપ્રદ પડકાર બની ગઈ.
રૂબિક્સ ક્યુબને ઉકેલવો શરૂઆતમાં સરળ નહોતો. તેમાં રંગોની ગોઠવણી, દરેક બાજુની સ્થિતિ અને ચોક્કસ ક્રમમાં કરવામાં આવતી હિલચાલ સમજવી પડે છે. મનીષે હાર માનવાને બદલે આ પડકારને સ્વીકાર્યો. તેમણે કોઈ ઔપચારિક તાલીમ લીધા વિના યુટ્યુબના વીડિયો અને ઑનલાઇન માર્ગદર્શિકાની મદદથી ક્યુબ ઉકેલવાનું શીખ્યું.સામાન્ય ક્યુબ ઉકેલવામાં નિપુણતા મળ્યા બાદ તેમને વધુ મુશ્કેલ પઝલમાં રસ જાગ્યો. ત્યારબાદ તેમણે દુનિયાના અલગ-અલગ ભાગોમાં બનતા અનોખા આકારના પઝલ વિશે માહિતી મેળવવાનું અને તેનો સંગ્રહ કરવાનું શરૂ કર્યું.
-> Ahmedabad : સંગ્રહમાંથી શરૂ થઈ પોતાની ડિઝાઇન બનાવવાની સફર : મનીષ માટે રૂબિક્સ ક્યુબનો શોખ માત્ર પઝલ ઉકેલવા પૂરતો રહ્યો નહોતો. તેમને એવો સવાલ થવા લાગ્યો કે નવી રચના ધરાવતા ક્યુબ પોતે કેમ ન બનાવે? આ વિચારથી તેઓ સંગ્રાહકમાંથી પઝલ ડિઝાઇનર બનવાની દિશામાં આગળ વધ્યા.વર્ષ 2020માં તેમણે હાથથી ડિઝાઇન કરેલા અને 3D પ્રિન્ટિંગથી તૈયાર થતા પઝલ વિશે જાણ્યું. પરંતુ તેમની સામે એક મોટો પડકાર હતો: તેમને કમ્પ્યુટર-એડેડ ડિઝાઇનિંગ એટલે કે CADનું જ્ઞાન નહોતું. તેમણે ફરી યુટ્યુબનો સહારો લીધો અને SolidWorks જેવા ડિઝાઇન સોફ્ટવેરને જાતે શીખવાનું શરૂ કર્યું.ઑક્ટોબર 2021માં તેમણે પોતાનું પ્રથમ 3D પ્રિન્ટર મેળવ્યું.
ત્યારબાદ ડિઝાઇનને ડિજિટલ સ્વરૂપ આપવી, તેના ભાગો તૈયાર કરવા, તેમને જોડવા અને ક્યુબ સરળતાથી ફરી શકે તેની ચકાસણી કરવી—આ બધું તેમના સર્જનાત્મક કામનો ભાગ બન્યું. મનીષે ડિઝાઇનિંગમાં ઔપચારિક ઇજનેરી શિક્ષણ લીધું ન હોવા છતાં સતત પ્રયોગો અને સ્વઅભ્યાસ દ્વારા આ ક્ષેત્રમાં પોતાની ઓળખ ઊભી કરી.
-> Ahmedabad : 150થી વધુ ડિઝાઇન, 99ને આંતરરાષ્ટ્રીય મ્યુઝિયમમાં સ્થાન : મનીષે અત્યાર સુધીમાં 150થી વધુ ટ્વિસ્ટી પઝલ ડિઝાઇન બનાવી હોવાનું તેમની સત્તાવાર વેબસાઇટ પર જણાવાયું છે. તેમાંની 99 ડિઝાઇનને ‘ટ્વિસ્ટી પઝલ મ્યુઝિયમ’માં સ્થાન મળ્યું છે. આ મ્યુઝિયમ પઝલના શોખીનો અને ડિઝાઇનરો માટેનું ઑનલાઇન સંગ્રહસ્થાન છે, જ્યાં દુનિયાભરના વિશિષ્ટ અને જટિલ પઝલ રજૂ થાય છે. મનીષની ડિઝાઇનમાં આકાર બદલતા ક્યુબ, અલગ-અલગ દિશામાં ફરતા ભાગો અને સામાન્ય રૂબિક્સ ક્યુબથી અલગ યાંત્રિક રચનાઓનો સમાવેશ થાય છે.
આવા પઝલમાં માત્ર રંગો ભેગા કરવાના નથી હોતા; તેના આકાર અને હિલચાલમાં થતા ફેરફારોને સમજવા પણ પડે છે.દરેક ડિઝાઇન સ્વીકારાય જ એવું નથી. કેટલીક ડિઝાઇન પહેલેથી જાણીતી રચના જેવી હોય તો તેને મ્યુઝિયમમાં સ્થાન ન મળે. મનીષે આવા નકારાત્મક પ્રતિસાદને પણ શીખવાની તક તરીકે લીધો અને વધુ નવીન રચનાઓ તૈયાર કરવાનો પ્રયાસ ચાલુ રાખ્યો.
મનીષની આ સફરનો મોટો વળાંક ત્યારે આવ્યો, જ્યારે તેમની પોતાની ડિઝાઇનનું વ્યાવસાયિક ઉત્પાદન શરૂ થયું. વર્ષ 2025માં તેમની ડિઝાઇન ‘મનીષ હેક્સાકોપ્ટર’નું લાઇસન્સ હેઠળ મોટા પાયે ઉત્પાદન શરૂ થયું. આ પઝલ હવે 18થી વધુ દેશોમાં વેચાય છે. જૂન 2026માં તેમની બીજી ડિઝાઇન ‘મનીષ ક્યુબો-કોપ્ટર પ્લસ’ પણ કેલ્વિન્સ પઝલ્સ દ્વારા મોટા પાયે ઉત્પાદિત થવા લાગી અને વૈશ્વિક બજારમાં ઉપલબ્ધ થઈ. આ સિદ્ધિનું મહત્વ એટલા માટે પણ છે કે મનીષે પોતાની ડિઝાઇન બનાવવાની શરૂઆત કોઈ મોટી કંપની કે ડિઝાઇનિંગ ટીમના સહારે નહીં, પરંતુ પોતાના ઘરેથી કરી હતી. 3D પ્રિન્ટિંગ, સતત પ્રયોગો અને પોતાની રચનાને વધુ સારી બનાવવાના પ્રયાસોથી તેમણે શોખને આંતરરાષ્ટ્રીય બજાર સુધી પહોંચાડ્યો.
-> Ahmedabad : ઘરના લિવિંગ રૂમમાં જ પઝલનું મ્યુઝિયમ : મનીષના ઘરમાં રૂબિક્સ ક્યુબ અને અલગ-અલગ ટ્વિસ્ટી પઝલનો સંગ્રહ છે. 2024ના ‘ધ ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસ’ના અહેવાલમાં તેમના સંગ્રહમાં 400 જેટલા ક્યુબ અને પઝલ હોવાનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો હતો. આ સંગ્રહમાં વિશ્વના અલગ-અલગ પ્રકારના ક્યુબ ઉપરાંત મનીષે જાતે તૈયાર કરેલી ડિઝાઇન પણ સામેલ છે. તેમના માટે આ સંગ્રહ માત્ર શણગાર નથી. દરેક પઝલ તેની રચના, યાંત્રિક ગોઠવણી અને તેને ઉકેલવા માટે જરૂરી વિચારશક્તિના કારણે ખાસ છે. સામાન્ય રંગીન ક્યુબથી લઈને આકાર બદલતા જટિલ પઝલ સુધીનો આ સંગ્રહ મુલાકાતીઓને પઝલની વિશાળ દુનિયાનો પરિચય કરાવે છે.
મનીષે પોતાની શરૂઆત યુટ્યુબના વીડિયો જોઈને કરી હતી. આજે તેમની ‘Manqube’ ઓળખ હેઠળની ચેનલ પર પઝલ ઉકેલવાની રીતો, નવી ડિઝાઇન અને પઝલ સંબંધિત માર્ગદર્શન રજૂ કરવામાં આવે છે. તેમની સત્તાવાર વેબસાઇટ અનુસાર, ચેનલના વીડિયોને કુલ મળીને 14 લાખથી વધુ વ્યૂઝ મળ્યા છે. તેમની સફર એ પણ દર્શાવે છે કે ઑનલાઇન ઉપલબ્ધ જ્ઞાનનો યોગ્ય ઉપયોગ કરીને નવી કુશળતા વિકસાવી શકાય છે. જોકે, મનીષ માટે સફળતાનો રસ્તો સતત પ્રયોગો, ભૂલોમાંથી શીખવું અને દરેક ડિઝાઇનને સુધારતા રહેવાનો રહ્યો છે.
-> Ahmedabad : પરિવારનો સહયોગ પણ મહત્વનો : Ahmedabad મનીષની આ સર્જનાત્મક સફરમાં તેમના પરિવારનો સહયોગ પણ મહત્વનો રહ્યો છે. તેમની પત્ની ભાવિની નવી ડિઝાઇન માટે રંગોની પસંદગી કરવામાં મદદ કરે છે. 3D પ્રિન્ટિંગના ભાગો અને પઝલની સામગ્રી ઘરમાં ફેલાયેલી રહેતી હોવા છતાં તેમણે આ શોખને આગળ વધારવામાં મનીષને સાથ આપ્યો છે. મનીષે પોતાની દીકરી રુત્વીનો પણ આભાર માન્યો છે, કારણ કે તેમના જણાવ્યા પ્રમાણે, 2015માં તેણે સૂચવેલું સ્વવિકાસ સંબંધિત પુસ્તક તેમના જીવનમાં બદલાવની શરૂઆત બન્યું હતું.
-> Ahmedabad : ઉંમર નહીં, જિજ્ઞાસા બની સફળતાની ચાવી : મનીષ રાઠોડની કહાનીનો સૌથી પ્રેરણાદાયી ભાગ એ છે કે તેમણે 45 વર્ષની ઉંમરે એક નવો શોખ શરૂ કર્યો અને તેને નવી કારકિર્દીમાં ફેરવ્યો. વર્ષો સુધી મીડિયા સેલ્સમાં કામ કર્યા બાદ તેમણે પોતાને ફરીથી શીખવા માટે તૈયાર કર્યા. યુટ્યુબ પરથી ક્યુબ ઉકેલતા શીખ્યા, પછી ડિઝાઇનિંગ શીખ્યું, 3D પ્રિન્ટરથી પ્રયોગો કર્યા અને અંતે પોતાની રચનાઓ આંતરરાષ્ટ્રીય બજાર સુધી પહોંચાડી.
આજે Ahmedabadમાં તેમના ઘરમાં પઝલનું મ્યુઝિયમ છે, 150થી વધુ ડિઝાઇન તેમની સર્જનાત્મકતાની સાક્ષી છે અને તેમની એક ડિઝાઇન 18થી વધુ દેશોમાં વેચાય છે. એક મોડી પડેલી ફ્લાઇટ દરમિયાન ખરીદેલો ₹400થી ઓછા ભાવનો ક્યુબ જીવન બદલવાની શરૂઆત બની શકે છે—મનીષ રાઠોડની સફર આ વાતનો જીવંત દાખલો છે.
- on WHATSAPP :- https://whatsapp.com/channel/0029Va4r…
- WEBSITE : https://bindia.co/
- INSTAGRAM : https://www.instagram.com/bindiaa.in
- FACEBOOK : hus ttps://www.facebook.com/buletinindialive
- X : https://x.com/bindia276
