Gujaratમાં વીજ સંકટ, ટેક્સટાઇલ ઉદ્યોગને ₹300 કરોડનો ફટકો!...

Gujarat માં 15 વર્ષ બાદ ગંભીર વીજ સંકટ! દક્ષિણ ગુજરાતના ઉદ્યોગોમાં અઠવાડિયામાં એક દિવસ 8 કલાક વીજકાપ, ટેક્સટાઇલ ઉદ્યોગને સપ્તાહે ₹300 કરોડના નુકસાનની આશંકા

સુરત/ગાંધીનગર: દિવાળીના તહેવાર પહેલાં Gujaratના ઔદ્યોગિક ક્ષેત્ર સામે વીજળીની અછતનો ગંભીર પડકાર ઊભો થયો છે. ખાસ કરીને દક્ષિણ ગુજરાતના ટેક્સટાઇલ અને અન્ય ઔદ્યોગિક એકમોને વીજકાપના કારણે ઉત્પાદન, માલની ડિલિવરી અને વેપારી વ્યવહારોમાં મુશ્કેલીનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. દક્ષિણ ગુજરાત વિજ કંપની લિમિટેડ (DGVCL) દ્વારા નિર્ધારિત ઔદ્યોગિક ફીડર પર અઠવાડિયામાં એક દિવસ સાંજે 4થી રાત્રે 12 વાગ્યા સુધી એટલે કે 8 કલાક વીજ પુરવઠો બંધ રાખવાની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે. આ નિર્ણયથી સુરત, નવસારી અને આસપાસના ઔદ્યોગિક વિસ્તારોમાં ચિંતા વધી છે. પાંડેસરા વીવર્સ કો-ઓપરેટિવ હાઉસિંગ સોસાયટીના પ્રમુખ આશિષ ગુજરાતી અનુસાર, ટેક્સટાઇલ ઉદ્યોગને એક અઠવાડિયામાં અંદાજે ₹300 કરોડનું ઉત્પાદન નુકસાન થઈ શકે છે. આ આંકડો ઉદ્યોગ સાથે સંકળાયેલા આગેવાનોનો અંદાજ છે; વાસ્તવિક નુકસાન ઓર્ડર અને કામગીરી પર આધારિત રહેશે.

-> 15 વર્ષ બાદ વીજ સંકટની ગંભીર અસર : Gujaratને પરંપરાગત રીતે વીજળીની પૂરતી ઉપલબ્ધતા ધરાવતા ઔદ્યોગિક રાજ્ય તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. જોકે, હાલ વધતી માગ અને વીજ ઉત્પાદન સંબંધિત અડચણોના કારણે ઉદ્યોગોને વીજળી બચાવવા તેમજ કામગીરીના સમય બદલવા માટે કહેવામાં આવી રહ્યું છે. ધ ન્યૂ ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસના અહેવાલ મુજબ, દક્ષિણ Gujaratમાં લગભગ 15 વર્ષ બાદ આટલું ગંભીર વીજ સંકટ જોવા મળી રહ્યું છે. જ્યારે દક્ષિણ Gujarat ચેમ્બર ઑફ કોમર્સ એન્ડ ઇન્ડસ્ટ્રી (SGCCI)ના પ્રમુખ અશોક જિરાવાલાએ જણાવ્યું હતું કે આટલા વ્યાપક પ્રમાણના નિર્ધારિત વીજકાપનો અનુભવ ઉદ્યોગોને લગભગ 26 વર્ષમાં થયો નથી. આ બંને નિવેદનો જુદા સંદર્ભમાં આપવામાં આવ્યાં છે, પરંતુ બંને ઉદ્યોગોની ચિંતાની ગંભીરતા દર્શાવે છે.

DGVCL દ્વારા નિર્ધારિત ઔદ્યોગિક ફીડર પર વીજળીનો પુરવઠો અઠવાડિયામાં એક દિવસ સાંજે 4 વાગ્યાથી મધરાત સુધી બંધ રાખવાની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે. આનો અર્થ એ નથી કે દક્ષિણ Gujaratનાં તમામ રહેણાક વિસ્તારોમાં પણ એકસાથે 8 કલાક વીજકાપ રહેશે. આ વ્યવસ્થા સંબંધિત ઔદ્યોગિક ફીડર અને નિર્ધારિત સ્ટેગરિંગ દિવસોને લાગુ પડે છે.નવસારી GIDCના 250થી વધુ નાના-મોટા ઔદ્યોગિક એકમો માટે પણ આ સ્થિતિ પડકારરૂપ બની છે. ઉદ્યોગકારોને વહેલી સવારે ઉત્પાદન શરૂ કરવા અથવા રાત્રિની શિફ્ટ ગોઠવીને શક્ય તેટલું કામ વીજકાપ પહેલાં કે પછી પૂર્ણ કરવાની સલાહ આપવામાં આવી છે. જોકે, સતત ચાલતી મશીનરી પર આધારિત ઉદ્યોગો માટે સમય બદલવો સહેલો નથી.

-> ટેક્સટાઇલ ઉદ્યોગને સપ્તાહે ₹300 કરોડનો ફટકો? : સુરતનો ટેક્સટાઇલ ઉદ્યોગ Gujaratના અર્થતંત્રમાં મહત્વનું સ્થાન ધરાવે છે. કાપડ વણાટ, પ્રોસેસિંગ, ડાઇંગ, પ્રિન્ટિંગ અને અન્ય ઉત્પાદન કામગીરી માટે સતત વીજળી જરૂરી છે. એકવાર મશીનરી બંધ થાય તો ઉત્પાદન પ્રક્રિયા અટકી શકે છે અને ફરીથી કામગીરી સામાન્ય સ્થિતિમાં લાવવામાં સમય લાગી શકે છે.

પાંડેસરા વીવર્સ કો-ઓપરેટિવ હાઉસિંગ સોસાયટીના પ્રમુખ આશિષ ગુજરાતીએ જણાવ્યું હતું કે અઠવાડિયામાં એક દિવસ 8 કલાકના વીજકાપને કારણે ટેક્સટાઇલ ઉદ્યોગને સપ્તાહે આશરે ₹300 કરોડનું નુકસાન થઈ શકે છે. આ અંદાજમાં દિવાળીના ઓર્ડર સમયસર પૂર્ણ ન થવાથી થનારા સંભવિત વધારાના નુકસાનનો સમાવેશ નથી. આથી એક બાબત સ્પષ્ટ કરવી જરૂરી છે: ઉપલબ્ધ અહેવાલ મુજબ ₹300 કરોડનું નુકસાન સપ્તાહનું છે, દૈનિક નહીં. જો વીજકાપ લાંબા સમય સુધી ચાલુ રહે તો નુકસાન વધી શકે છે, પરંતુ તેનો ચોક્કસ આંકડો હાલ નક્કી થયો નથી.

-> દિવાળીના ઓર્ડર સમયસર પૂરા કરવાનો પડકાર : દિવાળી પહેલાં કાપડના વેપારમાં સામાન્ય રીતે ઉત્પાદન અને ડિસ્પેચની કામગીરી તેજ બને છે. વેપારીઓને નિર્ધારિત સમયમર્યાદામાં માલ પહોંચાડવાનો હોય છે. આવા સમયે મશીનરી બંધ રહે તો ઉત્પાદન ઘટી શકે છે, પાર્સલ પેકિંગ અને માલ મોકલવામાં વિલંબ થઈ શકે છે, તેમજ વેપારીઓને ચુકવણી મોડેથી મળવાની શક્યતા રહે છે.SGCCIના પ્રમુખ અશોક જિરાવાલાએ રાજ્ય સરકારને પત્ર લખીને વીજકાપના નિર્ણયની અસર અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. દક્ષિણ Gujaratના ઔદ્યોગિક ક્ષેત્રમાં અંદાજે 25 લાખ કામદારોની આજીવિકા જોડાયેલી હોવાનો મુદ્દો પણ ઉઠાવવામાં આવ્યો છે. ઉત્પાદન ઘટે તો તેની અસર ફક્ત કારખાનાના માલિકો સુધી મર્યાદિત નહીં રહે, પરંતુ કામદારો, પરિવહન વ્યવસાય અને માલ સપ્લાયની સમગ્ર સાંકળ પર પડી શકે છે.

-> ઉદ્યોગકારોની માગ: વીજકાપનો સમય બદલો : વીજકાપની અસર ઓછી કરવા માટે SGCCIના પ્રમુખ અશોક જિરાવાલાએ વીજ પુરવઠો બંધ રાખવાનો સમય સાંજે 4થી મધરાતના બદલે રાત્રે 7થી સવારે 7 વાગ્યા સુધી રાખવાની માગ કરી છે. તેમના મતે, દિવસ દરમિયાન સોલાર ઊર્જા વધુ ઉપલબ્ધ હોય છે, તેથી દિવસના કામકાજને ચાલુ રાખવાની તક મળશે અને તૈયાર માલના પેકિંગ, લોડિંગ તથા પરિવહનની કામગીરીમાં પણ સરળતા રહેશે.નવસારી GIDC ઇન્ડસ્ટ્રીઝ એસોસિયેશનના સચિવ બિપિન જમેરિયાએ જણાવ્યું હતું કે ઉદ્યોગકારોને અગાઉથી જાણ કરીને વૈકલ્પિક વ્યવસ્થા કરવા કહેવામાં આવ્યું છે. વીજ કંપનીના અધિકારીઓને વીજકાપ સિવાયના સમયમાં સ્થિર વીજ પુરવઠો જાળવવા પણ વિનંતી કરવામાં આવી છે. જોકે, ઉદ્યોગકારોનું કહેવું છે કે દરેક એકમ માટે શિફ્ટ બદલવી શક્ય નથી, ખાસ કરીને જ્યાં મશીનરી સતત ચાલતી રહેતી હોય.

-> વીજ સંકટ પાછળનાં કારણો શું છે? : વીજળીની અછત પાછળ વધતી માગ, કોલસાનો મર્યાદિત પુરવઠો, આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં કોલસા અને ગેસના ઊંચા ભાવ, પવન ઊર્જાનું અપેક્ષા કરતાં ઓછું ઉત્પાદન અને સાંજના સમયે સોલાર વીજળી ઘટવી જેવા પરિબળો જવાબદાર ગણાવવામાં આવી રહ્યાં છે.

21 ઑક્ટોબર, 2026ના રોઇટર્સના અહેવાલ મુજબ, Gujarat સહિત દેશનાં અનેક રાજ્યોમાં વીજ માગ વધતાં સાંજના સમયે પુરવઠા પર દબાણ વધી રહ્યું છે. દેશમાં કોલસાથી વીજળી ઉત્પન્ન કરતા અનેક પ્લાન્ટમાં કોલસાનો જથ્થો ગંભીર રીતે ઓછો હોવાનું પણ અહેવાલમાં જણાવાયું હતું. ગરમી, ખેતી માટે સિંચાઈ અને ઔદ્યોગિક પ્રવૃત્તિઓના કારણે વીજળીની જરૂરિયાત વધી છે. ગુજરાતમાં 16 ઑક્ટોબર, 2026ના રોજ વીજળીની માગ 29,822 મેગાવોટના રેકોર્ડ સ્તરે પહોંચી હતી. સાંજના સમયે સોલાર ઉત્પાદન ઘટે છે, જ્યારે ઘરેલુ અને ઔદ્યોગિક વીજ માગ ઊંચી રહે છે. આ સ્થિતિમાં પૂરતો પુરવઠો જાળવવો વીજ તંત્ર માટે પડકારરૂપ બન્યો છે.

-> સરકારના પ્રયાસો અને આગળ શું? : વીજ સંકટ હળવું કરવા માટે વધારાનો કોલસો અને વીજળી મેળવવાના પ્રયાસો થઈ રહ્યા છે. ધ ન્યૂ ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસના અહેવાલ મુજબ, બંધ પડેલા 31 વીજ ઉત્પાદન પ્લાન્ટને આગામી 10 દિવસમાં ફરી કાર્યરત કરવા સૂચના અપાઈ હતી. જોકે, આ પગલાંથી ઔદ્યોગિક વીજકાપ ક્યારે હળવો થશે તેની ચોક્કસ સમયમર્યાદા જાહેર થઈ નહોતી. હાલ દક્ષિણ Gujaratના ઉદ્યોગકારો વીજકાપનો સમય બદલવાની અને બાકીના સમયમાં સ્થિર વીજ પુરવઠો આપવાની માગ કરી રહ્યા છે. દિવાળીના ઓર્ડર સમયસર પૂર્ણ કરવા માટે આગામી દિવસોમાં સરકાર અને વીજ કંપનીઓ શું નિર્ણય લે છે તેના પર ઉદ્યોગ જગતની નજર રહેશે.

એકંદરે, Gujaratમાં વીજળીની વધતી માગ અને પુરવઠાની અછતનો ભાર દક્ષિણ ગુજરાતના ઔદ્યોગિક ક્ષેત્ર પર પડી રહ્યો છે. અઠવાડિયામાં એક દિવસ 8 કલાકના વીજકાપથી ટેક્સટાઇલ ઉદ્યોગને સપ્તાહે ₹300 કરોડના નુકસાનની આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. જો ટૂંક સમયમાં ઉકેલ નહીં આવે તો ઉત્પાદન, વેપાર, કામદારોની આવક અને દિવાળીના ઓર્ડર પર વધુ અસર થવાની શક્યતા છે.