Ahmedabad-મુંબઈ બુલેટ ટ્રેન પ્રોજેક્ટ: સાબરમતી નદી પર 12 માળ ઊંચા બ્રિજનું બાંધકામ પૂર્ણ, બેલેન્સ્ડ કેન્ટિલીવર મેથડથી બન્યો પુલ
Ahmedabad: Ahmedabad-મુંબઈ બુલેટ ટ્રેન પ્રોજેક્ટમાં વધુ એક મહત્વપૂર્ણ એન્જિનિયરિંગ સિદ્ધિ હાંસલ કરવામાં આવી છે. Ahmedabadમાં સાબરમતી નદી પર બનાવવામાં આવેલા આશરે 480 મીટર લાંબા અને 36 મીટર ઊંચા બ્રિજનું બાંધકામ પૂર્ણ થઈ ગયું છે. આ પુલની ઊંચાઈ આશરે 12 માળની બિલ્ડિંગ જેટલી છે. નેશનલ હાઈ સ્પીડ રેલ કોર્પોરેશન લિમિટેડ (NHSRCL) દ્વારા બુલેટ ટ્રેન કોરિડોર માટે આ બ્રિજનું નિર્માણ કરવામાં આવ્યું છે.

-> સાબરમતી નદી પર 480 મીટર લાંબો બ્રિજ : સાબરમતી નદી પરનો આ બ્રિજ બુલેટ ટ્રેનના Ahmedabad અને સાબરમતી સ્ટેશન વચ્ચેના મહત્વપૂર્ણ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનો ભાગ છે. બ્રિજની કુલ લંબાઈ 480 મીટર છે અને તેની ઊંચાઈ લગભગ 36 મીટર એટલે કે 118 ફૂટ જેટલી છે. આ ઊંચાઈને કારણે પુલ 12 માળની ઈમારત જેટલો ઊંચો દેખાય છે.આ બ્રિજ પશ્ચિમ રેલવેની Ahmedabad-દિલ્હી મુખ્ય રેલવે લાઇનની બાજુમાં બનાવવામાં આવ્યો છે. NHSRCLની અગાઉની માહિતી મુજબ બ્રિજ સાબરમતી બુલેટ ટ્રેન સ્ટેશનથી આશરે 1 કિલોમીટર અને અમદાવાદ બુલેટ ટ્રેન સ્ટેશનથી આશરે 4 કિલોમીટર દૂર આવેલો છે.
બ્રિજને સપોર્ટ આપવા માટે કુલ 8 વિશાળ ગોળાકાર પિયર્સ બનાવવામાં આવ્યા છે. આ પિયર્સનો વ્યાસ આશરે 6થી 6.5 મીટર છે. તેમાંથી ચાર પિયર્સ નદીના પટમાં, બે નદીના કિનારે અને બે પિયર્સ નદીના કિનારાની બહાર બનાવવામાં આવ્યા છે.પિયર્સની ઊંચાઈ આશરે 31થી 34 મીટર વચ્ચે છે. નદીના પ્રવાહમાં ઓછામાં ઓછો અવરોધ થાય અને પુલનું સ્ટ્રક્ચર મજબૂત રહે તે રીતે પિયર્સનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે. લાંબા સ્પાન રાખવાથી નદીના પટમાં પિયર્સની સંખ્યા ઘટાડવામાં પણ મદદ મળી છે.
-> 5 સ્પાન 76 મીટરના, 2 સ્પાન 50 મીટરના : આ બ્રિજની સૌથી ખાસ બાબતોમાં તેની સ્પાન ડિઝાઇનનો સમાવેશ થાય છે. બ્રિજમાં 76 મીટરના 5 સ્પાન અને 50 મીટરના 2 સ્પાન છે. દરેક સ્પાનને 23 સેગમેન્ટમાં તૈયાર કરવામાં આવ્યો હતો.આ પ્રકારની ડિઝાઇનનો મુખ્ય હેતુ નદીના પટમાં વધુ પિયર્સ ઊભા કરવાની જરૂરિયાત ઘટાડવાનો છે. સામાન્ય રીતે નદી પર પુલ બનાવતી વખતે પાણીની વચ્ચે અનેક સપોર્ટ ઊભા કરવા પડે છે, પરંતુ અહીં લાંબા સ્પાનના કારણે પિયર્સની સંખ્યા ઓછી રાખવામાં આવી છે.
સાબરમતી બ્રિજની સૌથી મહત્વપૂર્ણ વિશેષતા તેની Balanced Cantilever Methodથી કરવામાં આવેલી કામગીરી છે. લાંબા સ્પાન ધરાવતા અને નદી જેવા જળમાર્ગો પરના પુલના નિર્માણ માટે આ ટેકનિક ઉપયોગી માનવામાં આવે છે.આ પદ્ધતિમાં પુલના સમગ્ર ડેકની નીચે પરંપરાગત રીતે મોટું સ્કેફોલ્ડિંગ અથવા ટેમ્પરરી સપોર્ટ ઊભું કરવાની જરૂર પડતી નથી. પિયર્સ પરથી સેગમેન્ટને એક પછી એક આગળ વધારવામાં આવે છે. પિયરના બંને તરફ સેગમેન્ટ્સનું સંતુલન જાળવીને સુપરસ્ટ્રક્ચર તૈયાર કરવામાં આવે છે.સેગમેન્ટ્સને પોસ્ટ-ટેન્શનિંગ દ્વારા એકબીજા સાથે મજબૂત રીતે જોડવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયા દરમિયાન ડાબી અને જમણી બાજુનું વજન અને સ્ટ્રક્ચરલ બેલેન્સ જાળવવામાં આવે છે. પરિણામે ધીમે ધીમે સમગ્ર બ્રિજ ડેક તૈયાર થાય છે.

-> નદીના પાણીના પ્રવાહનું પણ રાખવામાં આવ્યું ધ્યાન : બ્રિજના નિર્માણ દરમિયાન સાબરમતી નદીના પાણીના કુદરતી પ્રવાહને જાળવી રાખવા માટે પણ ખાસ વ્યવસ્થા કરવામાં આવી હતી. NHSRCLના જણાવ્યા મુજબ કામ દરમિયાન પાણીનો પ્રવાહ સતત ચાલુ રહે તે માટે ટેમ્પરરી એમ્બેન્કમેન્ટ સાથે હ્યુમ પાઇપ કલ્વર્ટ અને કુદરતી ડિસ્ચાર્જ ચેનલની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી હતી.આ પ્રકારની વ્યવસ્થા ખાસ કરીને નદીના પટમાં મોટા પાયે બાંધકામ દરમિયાન મહત્વપૂર્ણ બની જાય છે. કારણ કે પાણીના પ્રવાહમાં મોટો અવરોધ ઊભો થાય નહીં અને બાંધકામની કામગીરીને કારણે નદીની ગતિશીલતા પર શક્ય તેટલી ઓછી અસર પડે તે જરૂરી હોય છે.
Ahmedabad-મુંબઈ હાઈ સ્પીડ રેલ કોરિડોરની કુલ લંબાઈ 508 કિલોમીટર છે અને તેમાં ગુજરાત, મહારાષ્ટ્ર તથા દાદરા અને નગર હવેલીનો વિસ્તાર સામેલ છે. આ કોરિડોર પર Ahmedabad સાબરમતી, આનંદ, વડોદરા, ભરૂચ, સુરત, બિલિમોરા અને વાપી સહિતના સ્ટેશનો ગુજરાતમાં છે, જ્યારે મહારાષ્ટ્રમાં બોઈસર, વિરાર, થાણે અને મુંબઈના BKC ખાતે સ્ટેશનનું આયોજન છે.સાબરમતી નદી પરનો આ બ્રિજ પ્રોજેક્ટમાં મહત્વપૂર્ણ માળખાકીય કડી છે. ગુજરાતમાં બુલેટ ટ્રેન કોરિડોર માટે અનેક નદીઓ પર બ્રિજનું નિર્માણ થઈ રહ્યું છે અને સાબરમતી બ્રિજનું પૂર્ણ થવું પ્રોજેક્ટની પ્રગતિમાં નોંધપાત્ર પગલું માનવામાં આવે છે. તાજેતરના અહેવાલો અનુસાર ગુજરાતમાં હાઈ સ્પીડ રેલ કોરિડોર માટે નિર્ધારિત નદીના પુલોમાંથી મોટા ભાગના પુલનું કામ આગળ વધી ચૂક્યું છે.
-> આધુનિક એન્જિનિયરિંગનું ઉદાહરણ : સાબરમતી બ્રિજ માત્ર બુલેટ ટ્રેનના ટ્રેક માટેનું માળખું નથી, પરંતુ ભારતમાં લાંબા સ્પાનના પુલના આધુનિક નિર્માણની ક્ષમતાનું પણ ઉદાહરણ છે. 36 મીટરની ઊંચાઈ, 480 મીટરની લંબાઈ, લાંબા સ્પાન અને Balanced Cantilever Method જેવી ટેકનિકના ઉપયોગથી આ બ્રિજનું બાંધકામ કરવામાં આવ્યું છે.Ahmedabadમાં સાબરમતી નદી પર બુલેટ ટ્રેન માટે બનેલો આ 12 માળ જેટલો ઊંચો પુલ હવે પ્રોજેક્ટના આગામી તબક્કા માટે મહત્વપૂર્ણ આધાર બની રહ્યો છે. બુલેટ ટ્રેન કોરિડોરનું બાંધકામ જેમ જેમ આગળ વધી રહ્યું છે તેમ તેમ આવા મોટા પુલ, વાયાડક્ટ અને અન્ય માળખાકીય કામો પ્રોજેક્ટને આકાર આપી રહ્યા છે.
- on WHATSAPP :- https://whatsapp.com/channel/0029Va4r…
- WEBSITE : https://bindia.co/
- INSTAGRAM : https://www.instagram.com/bindiaa.in
- FACEBOOK : hus ttps://www.facebook.com/buletinindialive
- X : https://x.com/bindia276





