Bindia
Ahmedabadના પ્રખ્યાત ‘જેલ ભજીયા હાઉસ’ને મળ્યો નવો હેરિટેજ લૂક
ત્રણ માળના અદ્યતન ભવનમાં રેસ્ટોરન્ટ, બેન્ક્વેટ હોલ અને મ્યુઝિયમ; કેદીઓ દ્વારા તૈયાર થતી ‘ગાંધી થાળી’ બનશે ખાસ આકર્ષણ
Ahmedabad: Ahmedabadના ફૂડ કલ્ચરમાં આગવું સ્થાન ધરાવતા અને સાબરમતી મધ્યસ્થ જેલના કેદીઓ દ્વારા સંચાલિત પ્રખ્યાત **‘જેલ ભજીયા હાઉસ’**નો હવે કાયાકલ્પ કરવામાં આવ્યો છે. આર.ટી.ઓ. સર્કલ નજીક, ગાંધી આશ્રમ મેમોરિયલ પ્રોજેક્ટ તરફ જતા માર્ગ પર આવેલા આ ફૂડ આઉટલેટને હવે નવા હેરિટેજ લૂક સાથે વિકસાવવામાં આવી રહ્યું છે. અઢી કરોડથી વધુના ખર્ચે અહીં ત્રણ માળનું અદ્યતન ભવન તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે, જેમાં ફૂડ કાઉન્ટરથી લઈને રેસ્ટોરન્ટ, બેન્ક્વેટ હોલ અને સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામ સાથે જોડાયેલું વિશેષ મ્યુઝિયમ તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે.
આ પ્રકલ્પ માત્ર એક ફૂડ આઉટલેટના આધુનિકીકરણ પૂરતો મર્યાદિત નથી. તેની પાછળ કેદીઓમાં રહેલા કૌશલ્યને ઓળખી તેને પ્રોત્સાહન આપવું, તેમને વ્યવસાયલક્ષી તાલીમ આપવી તથા જેલમાંથી બહાર આવ્યા બાદ સમાજમાં સન્માનપૂર્વક પુનઃસ્થાપિત થવામાં મદદરૂપ બને તેવો સકારાત્મક અભિગમ રહેલો છે. સમગ્ર પ્રોજેક્ટ રાજ્યના જેલ ડીજીપી ડૉ. કે. એલ. એન. રાવના માર્ગદર્શન હેઠળ પૂર્ણ થવાના આરે છે.
ભજિયાથી શરૂ થતી મુલાકાત હવે ઇતિહાસ સુધી પહોંચશે
‘જેલ ભજીયા હાઉસ’નું નામ અમદાવાદીઓ માટે નવું નથી. વર્ષોથી અહીં મળતા ભજિયા અને અન્ય ફરસાણને કારણે આ સ્થળે લોકોની અવરજવર રહેતી આવી છે. હવે નવા ભવનના નિર્માણ બાદ મુલાકાતીઓ માટે વધુ સુવિધાઓ ઉપલબ્ધ થવાની છે.
ત્રણ માળના આ ભવનના ગ્રાઉન્ડ ફ્લોર પર પરંપરાગત ભજિયા અને વિવિધ ફરસાણના વેચાણ માટે કાઉન્ટર તથા સેલરૂમ તૈયાર કરવામાં આવ્યા છે. અહીં આવતા ગ્રાહકોને ગરમા-ગરમ ભજિયા અને ફરસાણ મળી રહે તે માટે વ્યવસ્થિત માળખું ઊભું કરવામાં આવ્યું છે. સાથે જ સ્થળ પર જ નાસ્તો કરવા ઇચ્છતા મુલાકાતીઓ માટે બેઠક વ્યવસ્થાની પણ સુવિધા કરવામાં આવી છે.
આથી અગાઉ માત્ર ભજિયા લેવા આવતા ગ્રાહકો હવે વધુ સમય અહીં રોકાઈને ફૂડ અને હેરિટેજ બંનેનો અનુભવ મેળવી શકશે.
પ્રથમ માળે મળશે ‘ગાંધી થાળી’
નવા ભવનનું એક મહત્વનું આકર્ષણ પ્રથમ માળે તૈયાર કરવામાં આવેલું ડાઇનિંગ એરિયા છે. અહીં જેલના કેદીઓ દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવતી વિશેષ ‘ગાંધી થાળી’ પીરસવામાં આવશે.
‘ગાંધી થાળી’ને સાત્વિક અને પૌષ્ટિક ભોજન તરીકે રજૂ કરવાની તૈયારી છે. કેદીઓ દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવતા આ ભોજનને કારણે આ રેસ્ટોરન્ટને માત્ર સ્વાદના સ્થળ તરીકે નહીં પરંતુ કેદીઓના કૌશલ્ય અને પુનર્વસનની પ્રક્રિયા સાથે જોડાયેલા એક વિશિષ્ટ અનુભવ તરીકે પણ ઓળખ મળી શકે છે.
મુલાકાતીઓ માટે આ થાળી ખાસ આકર્ષણ બની શકે છે, કારણ કે અહીં ભોજન સાથે જેલની અંદર કેદીઓ કેવી રીતે વિવિધ કૌશલ્યો શીખે છે અને તેનો ઉપયોગ કરે છે તેની ઝાંખી પણ મળી શકશે.
બીજા માળે સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામની યાદો
આ ભવનનો સૌથી ઐતિહાસિક અને રસપ્રદ ભાગ બીજા માળે તૈયાર કરવામાં આવેલું વિશેષ મ્યુઝિયમ છે. સાબરમતી જેલનો ઇતિહાસ અને સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામ સાથે તેનો સંબંધ દર્શાવવાનો પ્રયાસ અહીં કરવામાં આવ્યો છે.
આઝાદીની ચળવળ દરમિયાન સાબરમતી મધ્યસ્થ જેલમાં કેદ રહેલા વિવિધ સ્વાતંત્ર્ય સેનાનીઓના જીવન અને જેલમાં વિતાવેલા સમયની ઝાંખી મ્યુઝિયમમાં રજૂ કરવામાં આવી છે. તેમાં મહાત્મા ગાંધીજી, સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ, મહાદેવભાઈ દેસાઈ, ઝવેરચંદ મેઘાણી અને લોકમાન્ય તિલક જેવા મહાનુભાવોની જેલ સાથે જોડાયેલી સ્મૃતિઓ અને ઐતિહાસિક સમયને રજૂ કરતી ફોટો ગેલેરી તૈયાર કરવામાં આવી છે.
મ્યુઝિયમનો હેતુ માત્ર ફોટા પ્રદર્શિત કરવાનો નથી, પરંતુ નવી પેઢીને સાબરમતી જેલ અને ભારતના સ્વાતંત્ર્ય આંદોલન વચ્ચેના ઐતિહાસિક સંબંધથી પરિચિત કરાવવાનો પણ છે. ગાંધી આશ્રમ મેમોરિયલ પ્રોજેક્ટ તરફ જતા માર્ગ પર આ મ્યુઝિયમનું સ્થાન હોવાથી Ahmedabad આવતા પ્રવાસીઓ માટે પણ આ સ્થળ એક વધારાના આકર્ષણ તરીકે ઊભરી શકે છે.
‘જેલર અને કેદી’ની અનોખી થીમ
નવનિર્મિત ભવનમાં મુલાકાતીઓને અલગ પ્રકારનો અનુભવ મળે તે માટે ‘જેલર અને કેદી’ની યુનિક થીમ તૈયાર કરવામાં આવી છે. જેલનું વાતાવરણ, તેની કાર્યપ્રણાલી અને હેરિટેજ તત્વોને આધુનિક ડિઝાઇન સાથે જોડવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો છે.
આ થીમના કારણે અહીં આવતા લોકોને સામાન્ય રેસ્ટોરન્ટ કરતાં અલગ અનુભવ મળશે. એક તરફ તેઓ કેદીઓ દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવતું ભોજન માણશે, તો બીજી તરફ જેલ સાથે જોડાયેલા ઐતિહાસિક પાસાઓને પણ નજીકથી જાણી શકશે.
અર્થાત્, એક જ સ્થળે ફૂડ, હેરિટેજ, ઇતિહાસ અને કેદીઓના પુનર્વસનનો સંદેશ જોવા મળશે.
કેદીઓના કૌશલ્યને રોજગાર સાથે જોડવાનો પ્રયાસ
આ પ્રોજેક્ટનું સૌથી મહત્વપૂર્ણ પાસું કેદીઓના સુધારણા અને પુનર્વસન સાથે જોડાયેલું છે. જેલમાં રહેલા કેદીઓ પાસે વિવિધ પ્રકારની કુશળતા હોય છે. યોગ્ય તાલીમ અને તક મળે તો આ કૌશલ્યને ઉત્પાદક પ્રવૃત્તિમાં ફેરવી શકાય છે.
‘જેલ ભજીયા હાઉસ’ જેવા પ્રકલ્પો દ્વારા કેદીઓને રસોઈ, ફૂડ સર્વિસ, વ્યવસ્થાપન અને ગ્રાહક સેવા જેવી બાબતોનો વ્યવહારુ અનુભવ મળી શકે છે. આ અનુભવ ભવિષ્યમાં જેલમાંથી મુક્ત થયા બાદ તેમના માટે રોજગાર અથવા સ્વરોજગારના માર્ગો ખોલવામાં મદદરૂપ બની શકે છે.
આ અભિગમનો મુખ્ય હેતુ કેદીને માત્ર સજા ભોગવનાર વ્યક્તિ તરીકે નહીં, પરંતુ સુધારણા અને પુનઃસ્થાપન માટેની તક ધરાવતા વ્યક્તિ તરીકે જોવાનો છે. Ahmedabad સમાજમાં ફરીથી સન્માનપૂર્વક સ્થાન મેળવવા માટે કૌશલ્ય વિકાસ મહત્વની ભૂમિકા ભજવી શકે છે.
Ahmedabadના ફૂડ કલ્ચરમાં વધુ આગવી ઓળખ
Ahmedabadમાં ફૂડ લવર્સ માટે ‘જેલ ભજીયા હાઉસ’ પહેલેથી જ જાણીતું નામ બની ચૂક્યું છે. Ahmedabad હવે હેરિટેજ લૂક અને નવી સુવિધાઓ સાથે તેનું આકર્ષણ વધુ વધવાની શક્યતા છે. ખાસ કરીને ગાંધી આશ્રમ મેમોરિયલ પ્રોજેક્ટ તરફ જતા માર્ગ પર તેનું સ્થાન હોવાથી સ્થાનિક ગ્રાહકો ઉપરાંત બહારથી આવતા પ્રવાસીઓ માટે પણ આ સ્થળ રસનું કેન્દ્ર બની શકે છે.
નવા ભવનમાં ફૂડ કાઉન્ટર, બેઠક વ્યવસ્થા, ડાઇનિંગ એરિયા અને મ્યુઝિયમ જેવી અલગ-અલગ સુવિધાઓ એકબીજા સાથે જોડવામાં આવી છે. જેના કારણે મુલાકાતીને માત્ર નાસ્તો કરવા કે ભોજન લેવા માટે નહીં, પરંતુ સમગ્ર સ્થળને અનુભવવા માટે વધુ કારણ મળશે.
ફૂડ સાથે સામાજિક સંદેશ પણ
‘જેલ ભજીયા હાઉસ’ના નવા સ્વરૂપને જોતા સ્પષ્ટ થાય છે કે આ પ્રોજેક્ટનો હેતુ માત્ર વ્યવસાયિક પ્રવૃત્તિ વધારવાનો નથી. કેદીઓના કૌશલ્યને પ્રોત્સાહન, સુધારણા, પુનર્વસન અને સમાજમાં સકારાત્મક સ્વીકાર—આ તમામ બાબતોને એક જ પ્લેટફોર્મ પર લાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો છે.
એક તરફ મુલાકાતીઓને પરંપરાગત ભજિયા અને ફરસાણનો સ્વાદ મળશે, બીજી તરફ ‘ગાંધી થાળી’ના માધ્યમથી કેદીઓની મહેનત અને કૌશલ્યનો પરિચય થશે. સાથે જ મ્યુઝિયમ મારફતે સાબરમતી જેલના ઐતિહાસિક વારસાની ઝાંખી મળશે.
આ રીતે Ahmedabadનું જાણીતું ‘જેલ ભજીયા હાઉસ’ હવે માત્ર ભજિયા ખાવાનું સ્થળ નહીં રહે, પરંતુ ખાણીપીણી સાથે ઇતિહાસ અને સામાજિક પુનર્વસનનો સંદેશ આપતું એક અનોખું સ્થળ બનવાની દિશામાં આગળ વધી રહ્યું છે. નવા હેરિટેજ લૂક સાથે તૈયાર થઈ રહેલું આ ભવન Ahmedabadના સ્થાનિક ફૂડ કલ્ચર અને સાબરમતી જેલના ઐતિહાસિક વારસાને એકસાથે જોડવાનું મહત્વપૂર્ણ માધ્યમ બની શકે છે.
- us on WHATSAPP :- https://whatsapp.com/channel/0029Va4r…
- WEBSITE : https://bindia.co/
- INSTAFollow GRAM : https:// bindia.in
- FACEBOOK : https://www.facebook.com/buletinindialive
- X : https://x.com/bindia276
