Gujarat Sub Registrar Bharti Update 2026: કઈ કઈ મિલકતોનું રજિસ્ટ્રેશન છે ફરજિયાત? Revolutionary Innovation..

રાજ્યમાં સબ-રજિસ્ટ્રારની ખાલી જગ્યાઓ ભરાશે, નોંધણી પ્રક્રિયા વધુ ઝડપી બનાવવાનો સરકારનો પ્રયાસ

Gujarat ગ્રેડ-1ની 205 અને ગ્રેડ-2ની 344 જગ્યાઓ મંજૂર; હાલ ગ્રેડ-1ની 149 અને ગ્રેડ-2ની 254 જગ્યાઓ ભરાયેલી, બાકી જગ્યાઓ ભરવાની કામગીરી પ્રગતિમાં

Gujarat :ગાંધીનગર: રાજ્યમાં જમીન-મકાન સહિતની સ્થાવર મિલકતોની નોંધણી પ્રક્રિયા સાથે સીધી રીતે સંકળાયેલા સબ-રજિસ્ટ્રાર કચેરીઓમાં માનવબળની સ્થિતિને લઈને સરકારે મહત્વપૂર્ણ માહિતી વિધાનસભા ગૃહમાં રજૂ કરી છે. મહેસૂલ વિભાગ તરફથી જવાબ આપતાં મંત્રી ઋષિકેશ પટેલે જણાવ્યું હતું કે રાજ્યમાં સબ-રજિસ્ટ્રાર ગ્રેડ-1ની કુલ 205 અને ગ્રેડ-2ની કુલ 344 જગ્યાઓ મંજૂર કરવામાં આવી છે. તેમાંથી હાલ ગ્રેડ-1ની 149 તથા ગ્રેડ-2ની 254 જગ્યાઓ ભરાયેલી છે, Gujarat જ્યારે બાકીની ખાલી જગ્યાઓ ભરવાની કામગીરી પ્રગતિમાં છે.

સરકારના જણાવ્યા મુજબ, સબ-રજિસ્ટ્રારની તમામ મંજૂર જગ્યાઓ ભરાઈ જશે ત્યારબાદ રાજ્યમાં મિલકત નોંધણી સંબંધિત કામગીરી વધુ ઝડપી અને સરળ બની શકે છે. Gujarat સબ-રજિસ્ટ્રાર કચેરીઓમાં રોજબરોજ મોટી સંખ્યામાં નાગરિકો મિલકતના વિવિધ દસ્તાવેજોની નોંધણી માટે આવતા હોય છે. આવી સ્થિતિમાં પૂરતું માનવબળ ઉપલબ્ધ રહે તે નોંધણી પ્રક્રિયાની ગતિ જાળવવા માટે મહત્વપૂર્ણ બની રહે છે.

-> ગ્રેડ-1ની 56 અને ગ્રેડ-2ની 90 જગ્યાઓ હજુ ખાલી :- વિધાનસભામાં રજૂ થયેલી વિગતો પ્રમાણે, ગ્રેડ-1ની કુલ 205 મંજૂર જગ્યાઓમાંથી 149 જગ્યાઓ ભરાયેલી છે. એટલે ગ્રેડ-1ની 56 જગ્યાઓ હજુ ભરવાની બાકી છે. બીજી તરફ ગ્રેડ-2ની કુલ 344 મંજૂર જગ્યાઓમાંથી 254 જગ્યાઓ ભરાયેલી છે, જ્યારે 90 જગ્યાઓ ખાલી છે. આમ બંને ગ્રેડને મળીને કુલ 146 જગ્યાઓ હાલમાં ખાલી છે અને તેને ભરવાની પ્રક્રિયા આગળ વધી રહી છે. Gujarat આ જગ્યાઓ ભરાયા બાદ સબ-રજિસ્ટ્રાર કચેરીઓમાં કામગીરીનું ભારણ વહેંચવામાં મદદ મળશે અને મિલકત સંબંધિત દસ્તાવેજોની નોંધણી માટે આવતા નાગરિકોને વધુ સુગમ સેવા મળી શકે તેવી સરકારની અપેક્ષા છે.

-> કયા દસ્તાવેજોની ફરજિયાત નોંધણી થાય છે? :- મંત્રી ઋષિકેશ પટેલે સબ-રજિસ્ટ્રાર દ્વારા કરવામાં આવતી ફરજિયાત નોંધણી અંગે પૂછાયેલા પેટા પ્રશ્નના જવાબમાં નોંધણી હેઠળ આવતા વિવિધ દસ્તાવેજોની વિગત પણ આપી હતી. સ્થાવર મિલકત સંબંધિત અનેક પ્રકારના વ્યવહારોમાં કાયદા મુજબ નોંધણી કરવાની જોગવાઈ છે.

Gujarat

તેમાં સ્થાવર મિલકતના બક્ષિસનામા, મિલકતની તબદીલી માટેના કરાર તેમજ સ્થાવર મિલકત પર અથવા તેમાં રૂ.100 કે તેથી વધુ કિંમતનો કોઈ નિશ્ચિત અથવા અનિશ્ચિત હક, ઇલાકો એટલે કે ટાઇટલ અથવા હિત ઉત્પન્ન, જાહેર, નામફેર, મર્યાદિત કે નષ્ટ કરતા બિન-વસિયતી લેખોનો સમાવેશ થાય છે. આ પ્રકારના દસ્તાવેજોની નોંધણી મિલકતના હક અને માલિકી સંબંધિત બાબતોમાં કાયદેસર રેકોર્ડ ઊભો કરવા માટે મહત્વપૂર્ણ બને છે. Gujarat મિલકતના વ્યવહારોમાં દસ્તાવેજી પારદર્શિતા જળવાય અને ભવિષ્યમાં હક અંગેના વિવાદોમાં સત્તાવાર નોંધ ઉપલબ્ધ રહે તે દૃષ્ટિએ નોંધણી પ્રક્રિયાનું વિશેષ મહત્વ છે.

-> લાંબા ગાળાના પટ્ટા અને કોર્ટના હુકમનામા પણ નોંધણી હેઠળ :- Gujarat સરકારે સ્પષ્ટતા કરી છે કે એક વર્ષથી વધુ મુદતના અથવા વર્ષોવર્ષના, તેમજ વાર્ષિક ભાડું નક્કી કરતા સ્થાવર મિલકતના પટ્ટા પણ નોંધણી હેઠળ આવે છે. આ ઉપરાંત કોર્ટનું હુકમનામું, કોર્ટનો હુકમ અથવા ચુકાદો જો સ્થાવર મિલકત ઉપર અથવા તેમાં રૂ.100 કે તેથી વધુ કિંમતનો હક, ટાઇટલ અથવા હિત ઉત્પન્ન, જાહેર, નામફેર, મર્યાદિત કે નષ્ટ કરતો હોય તો સંબંધિત દસ્તાવેજોની પણ નોંધણી કરવામાં આવે છે. આ જોગવાઈઓનો હેતુ મિલકત સંબંધિત હકો અને વ્યવહારોને સત્તાવાર નોંધણી વ્યવસ્થામાં લાવવાનો છે, જેથી મિલકત અંગેના વ્યવહારોનો દસ્તાવેજી રેકોર્ડ ઉપલબ્ધ રહે.

-> તમામ પ્રકારના ગીરોખતની પણ નોંધણી :- સ્થાવર મિલકતના ગીરો સંબંધિત દસ્તાવેજો પણ નોંધણી પ્રક્રિયામાં મહત્વપૂર્ણ સ્થાન ધરાવે છે. મંત્રીએ આપેલી માહિતી મુજબ સાદો ગીરો, શરતી વેચાણથી ગીરો, ભોગ્ય ગીરો, અંગ્રેજી ગીરો, હકપત્રક અનામત મૂકીને કરવામાં આવતા ગીરો સહિત વિવિધ પ્રકારના ગીરોખતના લેખોની નોંધણી કરવામાં આવે છે. મિલકતને ગીરો મૂકીને નાણાકીય વ્યવહાર કરતા લોકો માટે આવા દસ્તાવેજોની કાયદેસર નોંધણી મહત્વપૂર્ણ બને છે. Gujarat મિલકતના હક અને જવાબદારી અંગે સ્પષ્ટતા રહે તે માટે નોંધણી પ્રક્રિયા મહત્વની કડી છે.

-> વિકાસ કરાર અને ભાગીદારી સંબંધિત દસ્તાવેજોનો પણ સમાવેશ :- મિલકતના વિકાસ સાથે જોડાયેલા દસ્તાવેજો પણ નોંધણી હેઠળ આવે છે. તેમાં વિકાસ કરાર તેમજ કોઈ સ્થાવર મિલકતના બાંધકામ, વિકાસ, તબદીલી અથવા નામફેર માટે પ્રમોટર કે ડેવલપરને અધિકૃત કરતા વિવિધ પ્રકારના લેખોનો સમાવેશ થાય છે. ભાગીદારીમાં પણ જ્યારે કોઈ ભાગીદાર અથવા ભાગીદારો સ્થાવર મિલકતના સ્વરૂપમાં પોતાનો હિસ્સો લાવે ત્યારે ભાગીદારીની રચના સંબંધિત કરાર મહત્વનો બને છે. Gujarat ભાગીદારીના વિસર્જન દરમિયાન પણ મિલકતના હિસ્સા અંગેના ચોક્કસ દસ્તાવેજોની નોંધણી કરવાની જોગવાઈ છે. એટલે કે, મિલકત સાથે જોડાયેલા ભાગીદારી વ્યવહારોને પણ નોંધણી વ્યવસ્થામાં આવરી લેવામાં આવ્યા છે.

Rushikesh Patel (ઋષિકેશ પટેલ)

-> પાવર ઓફ એટોર્નીથી વેચાણ લેખ સુધી અનેક દસ્તાવેજો નોંધણી હેઠળ :- સ્થાવર મિલકતના વહીવટ, સંચાલન અથવા કોઈપણ રીતે ટ્રાન્સફર કે વેચાણ કરવા માટે આપવામાં આવતા પાવર ઓફ એટોર્ની એટલે કે મુખત્યારનામા પણ સંબંધિત નોંધણી વ્યવસ્થાનો ભાગ છે. આ ઉપરાંત સક્ષમ સત્તાધિકારી અથવા સત્તામંડળ દ્વારા કેન્દ્રીય અથવા રાજ્ય કાયદા હેઠળ આપવામાં આવતા વેચાણ પ્રમાણપત્રની પણ નોંધણી થાય છે. Gujarat સ્થાવર મિલકતના વેચાણ લેખ, વિનિમય લેખ તેમજ મિલકત ઉપર હક, ટાઇટલ અથવા હિત ઉત્પન્ન કરવા, જાહેર કરવા, નામફેર કરવા, મર્યાદિત કરવા કે નષ્ટ કરવા માટે અવેજ મળ્યાની અથવા ચૂકવણી થયાની પહોંચ આપતા બિન-વસિયતી લેખોનો પણ તેમાં સમાવેશ થાય છે.

-> ઝડપી સેવા માટે માનવબળ વધારવાનો પ્રયાસ :- રાજ્યમાં મિલકત નોંધણી પ્રક્રિયા સામાન્ય નાગરિકના જીવન સાથે સીધી રીતે જોડાયેલી છે. જમીન, મકાન, ફ્લેટ અથવા અન્ય સ્થાવર મિલકતની ખરીદી-વેચાણથી લઈને ગીરો, બક્ષિસ, વિનિમય અને વિકાસ કરાર સુધીની વિવિધ પ્રક્રિયામાં સબ-રજિસ્ટ્રાર કચેરીની ભૂમિકા મહત્વપૂર્ણ છે. આવી સ્થિતિમાં કચેરીઓમાં પૂરતો સ્ટાફ હોય અને કામગીરી સમયસર થાય તે જરૂરી છે.

સરકાર દ્વારા ખાલી જગ્યાઓ ભરવાની ચાલી રહેલી કામગીરી આ દિશામાં મહત્વનું પગલું બની શકે છે. તમામ મંજૂર જગ્યાઓ ભરાયા બાદ નોંધણી કચેરીઓ પરનું માનવબળ સંબંધિત ભારણ ઘટે અને નાગરિકોને વધુ ઝડપી, સરળ તથા સુવ્યવસ્થિત સેવા મળે તેવી અપેક્ષા છે. આ ઉપરાંત નોંધણી પ્રક્રિયામાં વધતી ડિજિટલ સુવિધાઓ સાથે પૂરતું માનવબળ જોડાય તો દસ્તાવેજોની પ્રક્રિયા, તપાસ અને નોંધણીની કામગીરીને વધુ કાર્યક્ષમ બનાવવાની દિશામાં પણ મદદ મળી શકે છે. હવે નજર બાકી રહેલી ગ્રેડ-1 અને ગ્રેડ-2ની જગ્યાઓ ક્યારે ભરાય છે અને તેના પરિણામે રાજ્યની સબ-રજિસ્ટ્રાર કચેરીઓમાં નાગરિકોને કેટલી ઝડપી સેવા મળે છે તેના પર રહેશે.