Bindia
ગુજરાતમાં Grain ખરીદીમાં AIનો પ્રવેશ: 10 કેન્દ્રો પર 6,191 સેમ્પલનું ચેકિંગ, ગુણવત્તા પર ખાસ ભાર
અમદાવાદ: ગુજરાતમાં Grain ની ખરીદી અને વિતરણ વ્યવસ્થામાં ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ વધારવાની દિશામાં મહત્વપૂર્ણ પહેલ કરવામાં આવી છે. મિનિમમ સપોર્ટ પ્રાઈસ (MSP) યોજના હેઠળ ડાંગરની ખરીદીમાં AI-Based Grain Analyzerનો પાયલોટ પ્રોજેક્ટ અમલમાં મૂકવામાં આવ્યો છે. આ પહેલનો મુખ્ય હેતુ Grainની ગુણવત્તા ચકાસણીમાં વધુ પારદર્શકતા, ચોકસાઈ અને વિશ્વસનીયતા લાવવાનો છે.
->AI ટેકનોલોજીથી Grainની ગુણવત્તાની તપાસ
ગુજરાતમાં MSP યોજના હેઠળ ઘઉં, ડાંગર, મકાઈ, જુવાર, બાજરી અને રાગી જેવા વિવિધ પાકોની ખરીદી કરવામાં આવે છે. અત્યાર સુધી ખરીદી પ્રક્રિયામાં ગ્રેડિંગ અને સેમ્પલિંગ માટે વિવિધ પદ્ધતિઓનો ઉપયોગ થતો આવ્યો છે. હવે AI ટેકનોલોજીના ઉપયોગથી આ પ્રક્રિયાને વધુ આધુનિક બનાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે. અન્ન અને નાગરિક પુરવઠા મંત્રી રમણભાઈ સોલંકીના માર્ગદર્શનમાં ખરીદી પ્રક્રિયામાં પારદર્શકતા વધારવાના હેતુથી Upjao Agrotech Pvt. Ltd., ગાંધીનગર દ્વારા આ પાયલોટ પ્રોજેક્ટ હાથ ધરવામાં આવ્યો હતો.
AI-Based Grain Analyzer દ્વારા ડાંગરના સેમ્પલમાં રહેલી વિવિધ ખામીઓ અને ગુણવત્તાના માપદંડોની ચકાસણી કરવામાં આવે છે. ખાસ કરીને Foreign Matter, Damaged/Discoloured Grains, Immature/Shrunken Grains, Admixture અને Moisture જેવા માપદંડોનું વિશ્લેષણ કરવામાં આવે છે.
->Grain: 10 કેન્દ્રો પર 13,334 નોંધણી
આ પાયલોટ પ્રોજેક્ટ હેઠળ ચાર જિલ્લાનાં 10 ખરીદ કેન્દ્રો પર કુલ 13,334 નોંધણી થઈ હોવાનું જણાવાયું છે.મહિસાગર જિલ્લામાં લુણાવાડા ખાતે 2,278 અને સંતરામપુર ખાતે 1,246 નોંધણી થઈ હતી. આણંદ જિલ્લાના ખંભાત ખાતે 2,663 અને બોરસદ ખાતે 884 નોંધણી થઈ હતી.અમદાવાદ જિલ્લામાં ધોળકા ખાતે 1,000, બાવળા ખાતે 909, વિરમગામ ખાતે 1,078 અને સાણંદ ખાતે 1,288 નોંધણી થઈ હતી. જ્યારે પંચમહાલ જિલ્લાના ગોધરા ખાતે 986 અને શહેરા ખાતે 1,002 નોંધણી નોંધાઈ હતી.
આ આંકડાઓ દર્શાવે છે કે પાયલોટ પ્રોજેક્ટ હેઠળ મોટી સંખ્યામાં ખેડૂતો અને Grain ના સેમ્પલને પ્રક્રિયામાં આવરી લેવામાં આવ્યા હતા.
->Grain:6,191 સેમ્પલનું AIથી પૃથ્થકરણ
10 ખરીદ કેન્દ્રો પર AI Grain Analyzer દ્વારા કુલ 6,191 સેમ્પલનું પૃથ્થકરણ કરવામાં આવ્યું હતું. તેમાં 3,379 સેમ્પલ એટલે કે 54.6 ટકા Grade-A (GA) તરીકે મળ્યા હતા, જ્યારે 2,812 સેમ્પલ એટલે કે 45.4 ટકા Common (CM) કેટેગરીમાં આવ્યા હતા.
આ પ્રક્રિયા દરમિયાન કુલ 341 સેમ્પલ રિજેક્ટ થયા હતા. કેન્દ્રવાર જોવામાં આવે તો ધોળકા ખાતે સૌથી વધુ 24 ટકા રિજેક્શન નોંધાયું હતું, જ્યારે વિરમગામ ખાતે 0 ટકા રિજેક્શન નોંધાયું હોવાનું જણાવાયું છે. AI મશીન દ્વારા સેમ્પલની ગુણવત્તા સંબંધિત વિવિધ બાબતોનું ઝડપી અને ચોક્કસ વિશ્લેષણ કરી શકાય છે. જોકે આ મશીનના સંચાલન માટે સતત વીજળી અને દરેક કેન્દ્ર પર એક વ્યક્તિની જરૂરિયાત રહે છે.
->FSSAI કરતાં પણ કડક ગુણવત્તાના ધોરણો
ગુજરાત રાજ્ય નાગરિક પુરવઠા નિગમ દ્વારા વિવિધ પ્રકારની જણસીઓની ખરીદી અને વિતરણ કરવામાં આવે છે. તેમાં **ઘઉં, ચોખા, ડાંગર, બાજરી, જુવાર, રાગી, તુવેરદાળ, ચણા, સિંગતેલ, ડબલ ફોર્ટિફાઈડ મીઠું અને વ્હાઈટ સુગર (M-30)**નો સમાવેશ થાય છે. ઘઉં અને ચોખાની ખરીદી FCIના ધારાધોરણો મુજબ કરવામાં આવે છે, જ્યારે MSP હેઠળના અનાજની ખરીદી કેન્દ્ર સરકારની Uniform Specification મુજબ કરવામાં આવે છે.
તુવેરદાળ, ચણા, ખાદ્યતેલ અને સુગર માટે IS Standardsનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. જ્યારે ડબલ ફોર્ટિફાઈડ સોલ્ટ માટે પણ ગુણવત્તા જાળવવા માટે નિગમ દ્વારા પોતાના કડક ધોરણો રાખવામાં આવ્યા છે.
->100 ટકા ક્રોસ વેરિફિકેશનની વ્યવસ્થા
અનાજની ગુણવત્તા જાળવવા માટે માત્ર ખરીદી સમયે જ નહીં પરંતુ સપ્લાય અને ગોડાઉન સ્તરે પણ ચકાસણીની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે.
તુવેરદાળ અને ચણાના સપ્લાય દરમિયાન ટ્રકને Single Used Wire Sealથી સીલ કરવામાં આવે છે અને ત્યારબાદ તેને ગોડાઉન ખાતે મોકલવામાં આવે છે. ગોડાઉન મેનેજર દ્વારા સેમ્પલ લેવામાં આવે છે અને નિગમની વડી કચેરીની Quality Control (QC) શાખા મારફતે FRL ખાતે 100 ટકા ક્રોસ વેરિફિકેશન કરવામાં આવે છે. પૃથ્થકરણ માટે IS:4333 (P-I & P-II) 2018 અને IS:2813:2015 જેવી પદ્ધતિઓનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયાનો હેતુ અનાજ અને અન્ય ખાદ્ય સામગ્રીની ગુણવત્તામાં કોઈ બાંધછોડ ન થાય તે સુનિશ્ચિત કરવાનો છે.
->લાભાર્થીઓ સુધી પહોંચશે ગુણવત્તાયુક્ત અનાજ
AI આધારિત ગુણવત્તા ચકાસણી અને 100 ટકા ક્રોસ વેરિફિકેશન જેવી વ્યવસ્થાથી જાહેર વિતરણ વ્યવસ્થાના લાભાર્થીઓ સુધી સ્વચ્છ, ભેળસેળરહિત અને ગુણવત્તાયુક્ત અનાજ પહોંચાડવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે.ગુણવત્તાની ચકાસણી વધુ પારદર્શક બનવાથી ગ્રાહકોના સ્વાસ્થ્યની સુરક્ષા જાળવવામાં મદદ મળી શકે છે. સાથે જ જાહેર વિતરણ વ્યવસ્થા અંગે લોકોનો વિશ્વાસ પણ વધુ મજબૂત બને તેવી અપેક્ષા છે.
ગુજરાતમાં અનાજ ખરીદી પ્રક્રિયામાં AI ટેકનોલોજીનો આ પાયલોટ પ્રોજેક્ટ ભવિષ્યમાં વધુ કેન્દ્રો સુધી વિસ્તરે છે કે નહીં તેના પર હવે નજર રહેશે. જો આ ટેકનોલોજીથી ગુણવત્તા ચકાસણી વધુ ઝડપી, ચોક્કસ અને પારદર્શક સાબિત થાય તો રાજ્યની અનાજ ખરીદી અને વિતરણ વ્યવસ્થામાં તેનો વ્યાપ વધુ વધારી શકાય છે.આ રીતે AI ટેકનોલોજી, કડક ગુણવત્તા ધોરણો અને 100 ટકા ક્રોસ વેરિફિકેશનના સંયોજનથી ગુજરાતમાં અનાજ ખરીદી અને વિતરણ વ્યવસ્થાને વધુ પારદર્શક અને ગુણવત્તા આધારિત બનાવવાની દિશામાં મહત્વપૂર્ણ પગલું ભરાયું છે.
- us on WHATSAPP :- https://whatsapp.com/channel/0029Va4r…
- WEBSITE : https://bindia.co/
- INSTAFollow GRAM : https:// bindia.in
- FACEBOOK : https://www.facebook.com/buletinindialive
- X : https://x.com/bindia276
