Nepal જળપ્રલય: હાઇડ્રોપાવર ટનલોમાં ફસાયેલા સૈંકડો કર્મચારીઓ માટે જંગી રેસ્ક્યુ ઓપરેશન, ભારત-ચીનની ટીમો મેદાનમાં
Nepalમાં 26 ઓગસ્ટે આવેલા વિનાશકારી પૂર અને ભૂસ્ખલન બાદ પરિસ્થિતિ અત્યંત ગંભીર બની છે. હિમાલય વિસ્તારમાં થયેલી આ કુદરતી આપત્તિએ અનેક ગામો, રસ્તાઓ, પુલો અને હાઇડ્રોપાવર પ્રોજેક્ટ્સને ભારે નુકસાન પહોંચાડ્યું છે. ખાસ કરીને રસુવા અને નુવાકોટ જિલ્લાઓમાં આવેલા હાઇડ્રોપાવર પ્રોજેક્ટ્સની સુરંગોમાં કાદવ અને કાટમાળ ઘૂસી જતા સૈંકડો કર્મચારીઓનો સંપર્ક તૂટી ગયો છે. હાલ નેપાળની સેના, સ્થાનિક બચાવદળો તેમજ ભારત, ચીન અને અન્ય દેશોની વિશેષ ટીમો મળીને મુશ્કેલ રેસ્ક્યુ ઓપરેશન ચલાવી રહી છે.
-> હાઇડ્રોપાવર ટનલ બની સૌથી મોટો પડકાર : પૂર અને ભૂસ્ખલન બાદ રસુવા અને નુવાકોટના અનેક હાઇડ્રોપાવર પ્રોજેક્ટ્સની ટનલોમાં ભારે પ્રમાણમાં માટી, પથ્થરો અને કાટમાળ ભરાઈ ગયો છે. જેના કારણે અંદર રહેલા કર્મચારીઓ સુધી પહોંચવું બચાવ ટીમો માટે સૌથી મોટો પડકાર બની ગયો છે.Nepalના Independent Power Producers’ Association (IPPAN)ના આંકડા અનુસાર શરૂઆતમાં નવ હાઇડ્રોપાવર પ્રોજેક્ટ્સ સાથે સંકળાયેલા 898 કર્મચારીઓનો સંપર્ક થઈ શક્યો નહોતો.
ત્યારબાદ 361 લોકોને બચાવી લેવામાં આવ્યા હતા, જેના પગલે 537 લોકો હજુ પણ ગુમ અથવા બિનસંપર્કમાં હોવાનું જણાવાયું હતું. ત્યારપછી વિવિધ પ્રોજેક્ટ્સમાંથી મળતી માહિતી અનુસાર બિનસંપર્કમાં રહેલા લોકોની સંખ્યા અંગે આંકડામાં ફેરફાર જોવા મળ્યો છે.આથી 898 જિંદગીઓ ટનલમાં ફસાઈ ગઈ છે એવું કહેવા કરતાં શરૂઆતમાં 898 કર્મચારીઓ બિનસંપર્કમાં હતા તે કહેવું વધુ સચોટ છે. હાલ બચાવ કામગીરી સતત ચાલુ હોવાથી આ સંખ્યા બદલાતી રહી છે.
-> સુરંગોમાં ઓક્સિજન પહોંચાડવાનો પ્રયાસ : સુરંગોમાં કાદવ અને કાટમાળના કારણે સીધો પ્રવેશ મુશ્કેલ બન્યો છે. અનેક સ્થળે બચાવ ટીમોએ ટનલનો ઉપરનો ભાગ શોધી કાઢીને ત્યાંથી અંદર પહોંચવાનો પ્રયાસ શરૂ કર્યો છે.Upper Trishuli-3A હાઇડ્રોપાવર પ્રોજેક્ટમાંNepal આર્મીની ટીમોએ ટનલના ઉપરના ભાગને શોધી કાઢ્યા બાદ નાનો ડ્રિલ્ડ ઓપનિંગ બનાવવાની દિશામાં કામગીરી કરી હતી. આ માર્ગ દ્વારા અંદરની સ્થિતિ જાણવા માટે કેમેરા અને ઓક્સિજન પહોંચાડવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો.
રિપોર્ટ અનુસાર રસુવા અને નુવાકોટ વિસ્તારમાં આશરે 12 હાઇડ્રોપાવર પ્રોજેક્ટ્સને પૂરથી અસર થઈ છે. તેમાં કેટલાક પ્રોજેક્ટ નિર્માણ હેઠળ હતા, જ્યારે કેટલાક કાર્યરત અથવા પરીક્ષણના તબક્કામાં હતા. Upper Trishuli-1, Upper Trishuli-3A, Upper Trishuli-3B, Chilime અને અન્ય પ્રોજેક્ટ્સમાં કર્મચારીઓ ગુમ થયા હોવાના અહેવાલો સામે આવ્યા છે.Upper Trishuli-1 પ્રોજેક્ટમાં મોટી સંખ્યામાં લોકો ટનલની અંદર ફસાયા હોવાની આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી હતી. બીજી તરફ Rasuwagadhi Hydropower Project ખાતે 93 લોકો ગુમ હોવાના અહેવાલ બાદ Nepal આર્મી અને ડ્રોન ટીમે ટનલની અંદર સર્ચ ઓપરેશન હાથ ધર્યું હતું. થર્મલ ડ્રોન દ્વારા પણ અંદરની સ્થિતિ તપાસવામાં આવી હતી.
-> ભારત અને ચીનની વિશેષ ટીમો મદદે : આ વિશાળ બચાવ કામગીરીને વધુ ઝડપ આપવા માટે ભારત અને ચીન સહિતના દેશોએ વિશેષ તકનીકી મદદ પૂરી પાડી છે. Nepal ખાસ કરીને ટનલ રેસ્ક્યુમાં નિષ્ણાત ટીમોની મદદ માંગી છે.ભારત તરફથી વિશેષ ટનલ રેસ્ક્યુ ટીમ Nepal પહોંચી છે અને મુશ્કેલ વિસ્તારોમાં સર્ચ અને રેસ્ક્યુ કામગીરીમાં જોડાઈ છે. ચીનની ટીમો પણ આધુનિક સાધનો સાથે બચાવ કામગીરીમાં સહયોગ આપી રહી છે. દક્ષિણ કોરિયાની ટીમો પણ કેટલાક હાઇડ્રોપાવર પ્રોજેક્ટ્સમાં ચાલી રહેલા બચાવ પ્રયાસોમાં સામેલ છે.બચાવ માટે ભારે મશીનરી, એક્સકેવેટર, ડ્રિલિંગ સાધનો, પંપ અને અન્ય ઉપકરણોનો ઉપયોગ થઈ રહ્યો છે. કેટલાક દુર્ગમ વિસ્તારોમાં રસ્તાઓ અને પુલો તૂટી ગયા હોવાથી મશીનરીને હેલિકોપ્ટર મારફતે પહોંચાડવાની ફરજ પડી છે.
આ કુદરતી આપત્તિની વ્યાપકતા માત્ર હાઇડ્રોપાવર પ્રોજેક્ટ્સ સુધી મર્યાદિત નથી. પૂરો અને ભૂસ્ખલનથી Nepal તેમજ સરહદી ચીનના વિસ્તારોમાં ભારે વિનાશ થયો છે.2 સપ્ટેમ્બર 2026ના Reutersના અહેવાલ અનુસાર આપત્તિમાં ઓછામાં ઓછા 1,114 લોકોનાં મોત થયા છે, જ્યારે લગભગ 4,000 લોકો હજુ ગુમ છે. બચાવ કામગીરી દરમિયાન 279 લોકોને બચાવી લેવામાં આવ્યા હોવાના અહેવાલ છે, જ્યારે હાઇડ્રોપાવર પ્લાન્ટ્સ સાથે સંકળાયેલા સૈંકડો લોકો અંગે હજુ ચિંતા યથાવત છે. અને ગુમ થયેલા લોકોની સંખ્યા અંગે અલગ-અલગ સમયે અલગ આંકડા સામે આવી રહ્યા છે, કારણ કે અનેક વિસ્તારો સાથે સંપર્ક તૂટી ગયો છે અને દુર્ગમ વિસ્તારોમાં પહોંચવું મુશ્કેલ છે. તેથી અધિકૃત આંકડામાં સતત ફેરફાર થવાની શક્યતા છે.
ટનલમાં ફસાયેલા કર્મચારીઓના પરિવારજનો માટે દરેક પસાર થતી કલાક ચિંતાજનક બની રહી છે. ઘણા પરિવારો પોતાના સ્વજનો જીવિત હોવાની આશા રાખીને બચાવ ટીમોની કામગીરી પર નજર રાખી રહ્યા છે.બચાવકર્મીઓ માટે પણ સમય સૌથી મોટું પડકાર છે. ટનલમાં કાદવ, પાણી અને કાટમાળની સ્થિતિ, ઓક્સિજનની ઉપલબ્ધતા અને અંદર સુધી પહોંચવાની મુશ્કેલીને કારણે દરેક પગલું અત્યંત સાવધાનીપૂર્વક ભરવું પડે છે. નિષ્ણાતોના મતે, ટનલ રેસ્ક્યુમાં કોઈપણ ખોટું પગલું બચાવકર્મીઓ માટે પણ જોખમ ઊભું કરી શકે છે.
-> કુદરતી આફતથી મોટો પાઠ : Nepalની આ દુર્ઘટનાએ હિમાલય વિસ્તારમાં હાઇડ્રોપાવર અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સની આપત્તિ-તૈયારી અંગે પણ ગંભીર સવાલો ઊભા કર્યા છે. અચાનક પૂર, ભૂસ્ખલન અને ગ્લેશિયલ જોખમો સામે ટનલોમાં કામ કરતા કર્મચારીઓ માટે ઇમરજન્સી એક્ઝિટ, સંચાર વ્યવસ્થા, ઓક્સિજન સિસ્ટમ અને વિશેષ રેસ્ક્યુ સાધનો કેટલા તૈયાર છે તે અંગે હવે વધુ ચર્ચા થઈ રહી છે.હાલ સમગ્ર ધ્યાન એક જ લક્ષ્ય પર છે—ટનલોમાં ફસાયેલા દરેક સંભવિત જીવિત વ્યક્તિ સુધી પહોંચવું. નેપાળની સેના અને સ્થાનિક ટીમો સાથે ભારત, ચીન અને અન્ય દેશોની વિશેષ ટીમો સતત કામગીરી કરી રહી છે. ભારે કાટમાળ અને મુશ્કેલ ભૂગોળ વચ્ચે ચાલી રહેલું આ રેસ્ક્યુ ઓપરેશન નેપાળના સૌથી પડકારજનક બચાવ અભિયાનોમાંનું એક બની ગયું છે
- us on WHATSAPP :- https://whatsapp.com/channel/0029Va4r…
- WEBSITE : https://bindia.co/
- INSTAFollow GRAM : https:// bindia.in
- FACEBOOK : https://www.facebook.com/buletinindialive
- X : https://x.com/bindia276





