Lunar eclipse 2026: કઈ તારીખે અને કેટલા વાગ્યે લાગશે આગામી ચંદ્રગ્રહણ? જાણો ભારત સહિત દુનિયાભરની વિગતો

નવી દિલ્હી : આકાશી ઘટનાઓમાં રસ ધરાવતા લોકો માટે સપ્ટેમ્બર 2026માં એક મહત્વપૂર્ણ ખગોળીય ઘટના જોવા મળશે. 7 સપ્ટેમ્બર 2026ના રોજ આંશિક Lunar Eclipse થવાનું છે, જે ભારતના મોટાભાગના વિસ્તારોમાંથી જોઈ શકાશે. આ ગ્રહણ દરમિયાન પૃથ્વીની છાયા ચંદ્રના મોટા ભાગ પર પડશે, જેના કારણે ચંદ્રનો એક મોટો હિસ્સો અંધકારમય દેખાશે. ઉપલબ્ધ ખગોળીય ગણતરીઓ અનુસાર મહત્તમ સમયે ચંદ્રના આશરે 91.8 ટકા ભાગ પર પૃથ્વીની ગાઢ છાયા જોવા મળશે. આ ઘટના ખાસ એટલા માટે મહત્વપૂર્ણ છે કે 28 ઓગસ્ટ 2026ના ઊંડા આંશિક ચંદ્રગ્રહણની સરખામણીએ સપ્ટેમ્બરનું ગ્રહણ ભારતમાં વધુ સારી રીતે જોઈ શકાશે. 28 ઓગસ્ટનું ગ્રહણ ભારતમાં દેખાયું નહોતું, જ્યારે 7 સપ્ટેમ્બરનું ગ્રહણ ભારતમાંથી રાત્રિના આકાશમાં જોવા મળશે.

7 સપ્ટેમ્બરે થશે Lunar Eclipse

2026નું આગામી ભારતમાં દેખાતું ચંદ્રગ્રહણ સોમવાર, 7 સપ્ટેમ્બર 2026ની રાત્રે શરૂ થશે. ખગોળીય માહિતી અનુસાર સમગ્ર ગ્રહણની પેનમ્બ્રલ અવસ્થા રાત્રે લગભગ 9:20 વાગ્યે શરૂ થશે. ત્યારબાદ રાત્રે 10:42 વાગ્યે આંશિક ચંદ્રગ્રહણ શરૂ થશે. ગ્રહણનો સૌથી મહત્વપૂર્ણ તબક્કો એટલે કે મહત્તમ ગ્રહણ રાત્રે 11:43 વાગ્યે પહોંચશે. ત્યારબાદ 8 સપ્ટેમ્બરની મધરાત બાદ ચંદ્ર ધીમે ધીમે પૃથ્વીની ગાઢ છાયામાંથી બહાર આવશે. આંશિક ગ્રહણ લગભગ 12:44 વાગ્યે સમાપ્ત થશે અને સમગ્ર પેનમ્બ્રલ તબક્કો આશરે રાત્રે 2:06 વાગ્યે પૂરો થશે.

ચંદ્રગ્રહણનો સમય

તબક્કો	ભારતીય સમય
પેનમ્બ્રલ ગ્રહણ શરૂ	રાત્રે 9:20
આંશિક ગ્રહણ શરૂ	રાત્રે 10:42
મહત્તમ ગ્રહણ	રાત્રે 11:43
આંશિક ગ્રહણ પૂર્ણ	12:44 AM, 8 સપ્ટેમ્બર
પેનમ્બ્રલ ગ્રહણ પૂર્ણ	2:06 AM, 8 સપ્ટેમ્બર

આ સમય IST પ્રમાણે છે.

ભારતમાં Lunar Eclipse સંપૂર્ણપણે દેખાશે

સપ્ટેમ્બર 2026નું આંશિક ચંદ્રગ્રહણ ભારત માટે ખાસ છે, કારણ કે તે દેશના મોટા ભાગના વિસ્તારોમાંથી જોવા મળશે. આકાશ સ્વચ્છ હોય તો અમદાવાદ, દિલ્હી, મુંબઈ, જયપુર, ગાંધીનગર, સુરત, રાજકોટ સહિત અનેક શહેરોમાં લોકો આકાશ તરફ જોઈને આ ખગોળીય ઘટના નિહાળી શકશે. ચંદ્રગ્રહણ જોવા માટે કોઈ ખાસ સાધનની ફરજિયાત જરૂરિયાત નથી. Lunar Eclipseને નરી આંખે જોવું સુરક્ષિત છે, કારણ કે તેમાં સૂર્ય તરફ સીધું જોવાનું નથી. જો કોઈ વ્યક્તિ ચંદ્રને વધુ નજીકથી જોવા માંગતી હોય તો બાયનોક્યુલર અથવા ટેલિસ્કોપનો ઉપયોગ કરી શકે છે. જોકે, શહેરોમાં પ્રકાશ પ્રદૂષણ વધુ હોવાથી શક્ય હોય તો ખુલ્લી અને અંધારાવાળી જગ્યાએથી આકાશ નિહાળવું વધુ સારું રહેશે.

Lunar Eclipse થાય છે કેવી રીતે?

ચંદ્રગ્રહણ એક સંપૂર્ણપણે કુદરતી અને ખગોળીય ઘટના છે. જ્યારે સૂર્ય, પૃથ્વી અને ચંદ્ર લગભગ એક સીધી રેખામાં આવે છે, ત્યારે પૃથ્વી સૂર્યપ્રકાશને ચંદ્ર સુધી પહોંચતા અટકાવે છે. પૃથ્વીની પાછળ બે પ્રકારની છાયા બને છે—પેનમ્બ્રા અને ઉમ્બ્રા. પેનમ્બ્રા પૃથ્વીની હળવી બહારની છાયા છે, જ્યારે ઉમ્બ્રા તેની ગાઢ મધ્ય છાયા છે. જ્યારે ચંદ્રનો થોડો ભાગ ઉમ્બ્રામાં પ્રવેશે છે ત્યારે આંશિક ચંદ્રગ્રહણ થાય છે. સપ્ટેમ્બરનું ગ્રહણ પણ આ જ પ્રકારનું છે. મહત્તમ સમયે ચંદ્રનો મોટો ભાગ ઉમ્બ્રામાં હોવાથી આકાશપ્રેમીઓ માટે આ દૃશ્ય ખાસ રસપ્રદ બની શકે છે.

શું ચંદ્ર લાલ દેખાશે?

ચંદ્રગ્રહણ દરમિયાન ચંદ્રનો છાયાવાળો ભાગ ક્યારેક લાલ, તાંબડાં અથવા નારંગી રંગનો દેખાઈ શકે છે. આ ઘટના પૃથ્વીના વાતાવરણમાંથી પસાર થતા સૂર્યપ્રકાશને કારણે થાય છે. પૃથ્વીનું વાતાવરણ સૂર્યપ્રકાશના વાદળી રંગના પ્રકાશને વધુ પ્રમાણમાં વિખેરી નાખે છે અને લાલ રંગના પ્રકાશને પૃથ્વીની છાયામાં વાળી શકે છે. આ જ કારણસર સંપૂર્ણ ચંદ્રગ્રહણ દરમિયાન ચંદ્રને સામાન્ય રીતે “બ્લડ મૂન” કહેવામાં આવે છે. પરંતુ અહીં એક મહત્વપૂર્ણ બાબત છે—7 સપ્ટેમ્બરનું ગ્રહણ આંશિક છે, સંપૂર્ણ નથી. તેથી આખો ચંદ્ર લાલ થઈ જવાની અપેક્ષા રાખવી યોગ્ય નથી. ચંદ્રના છાયામાં આવેલા ભાગમાં ગાઢ લાલાશ અથવા તાંબડું-ભૂરું રંગ જોવા મળી શકે છે.

2026નું આ પહેલાનું Lunar Eclipse કેમ અલગ હતું?

2026માં માર્ચ મહિનામાં પણ સંપૂર્ણ ચંદ્રગ્રહણ થયું હતું. ત્યારબાદ ઓગસ્ટના અંતમાં 96 ટકાથી વધુ ચંદ્ર ડિસ્કને પૃથ્વીની ગાઢ છાયાએ આવરી લેતું ઊંડું આંશિક ગ્રહણ થયું હતું. જોકે ઓગસ્ટનું ગ્રહણ ભારતમાં દેખાયું નહોતું, કારણ કે તેના મહત્તમ તબક્કા દરમિયાન ભારતમાં દિવસ હતો અને ચંદ્ર ક્ષિતિજની નીચે હતો. હવે 7 સપ્ટેમ્બરનું ગ્રહણ ભારત માટે વિશેષ અવસર બની રહ્યું છે, કારણ કે તેનું મુખ્ય દૃશ્ય રાત્રિના સમયે થશે.

ભારતમાં કયા સ્થળેથી જોવું વધુ સારું?

ચંદ્રગ્રહણ જોવા માટે કોઈ ચોક્કસ શહેર પસંદ કરવાની જરૂર નથી. જ્યાંથી ચંદ્ર સ્પષ્ટ દેખાય અને આકાશ વાદળમુક્ત હોય ત્યાંથી ગ્રહણ જોઈ શકાય છે. શહેરોમાં રહેલા લોકો માટે છત, ખુલ્લું મેદાન અથવા પ્રકાશ પ્રદૂષણ ઓછું હોય તેવી જગ્યા વધુ અનુકૂળ રહેશે. ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં આકાશ સામાન્ય રીતે વધુ અંધારું હોવાથી ગ્રહણનું દૃશ્ય વધુ સ્પષ્ટ મળી શકે છે. ગુજરાતમાં પણ ખગોળપ્રેમીઓ અમદાવાદ, ગાંધીનગર, રાજકોટ, સુરત, વડોદરા સહિત વિવિધ સ્થળોએથી આકાશ નિહાળી શકશે, જો હવામાન અને વાદળોની સ્થિતિ અનુકૂળ રહે.

ધાર્મિક માન્યતાઓ અને સુતક અંગે શું?

ભારતમાં Lunar Eclipseને વૈજ્ઞાનિક ઘટના ઉપરાંત ધાર્મિક અને સાંસ્કૃતિક દૃષ્ટિએ પણ મહત્વ આપવામાં આવે છે. કેટલીક પરંપરાઓમાં ચંદ્રગ્રહણ પહેલાં સૂતક કાળ માનવામાં આવે છે. પરંતુ સુતક અને અન્ય ધાર્મિક નિયમો વૈજ્ઞાનિક નિયમો નથી; તે વિવિધ ધાર્મિક પરંપરાઓ અને માન્યતાઓ સાથે જોડાયેલા છે. તેથી લોકો પોતાની ધાર્મિક પરંપરા પ્રમાણે તેનું પાલન કરી શકે છે. વૈજ્ઞાનિક રીતે ચંદ્રગ્રહણ એક સામાન્ય ખગોળીય ઘટના છે અને તેને જોવાથી આંખોને કોઈ નુકસાન થતું નથી.

ખગોળપ્રેમીઓ માટે ખાસ તક

Lunar Eclipse માત્ર સામાન્ય લોકો માટે જ નહીં, પરંતુ ખગોળવિજ્ઞાનના વિદ્યાર્થીઓ અને શોખીન આકાશ નિરીક્ષકો માટે પણ મહત્વપૂર્ણ ઘટના છે. ગ્રહણ દરમિયાન ચંદ્રની સપાટી પર પૃથ્વીની છાયા કેવી રીતે આગળ વધે છે તે નિહાળવું ખૂબ રસપ્રદ હોય છે. મોબાઇલ ફોન અથવા કેમેરાથી પણ ચંદ્રગ્રહણના ફોટોગ્રાફ લઈ શકાય છે. ટેલિફોટો લેન્સ અથવા ટેલિસ્કોપ સાથે મોબાઇલ જોડવાથી વધુ સ્પષ્ટ તસવીરો મેળવી શકાય છે.

7 સપ્ટેમ્બર 2026નું આંશિક Lunar Eclipse ભારત માટે એક મહત્વપૂર્ણ આકાશી ઘટના છે. રાત્રે 9:20 વાગ્યાથી પેનમ્બ્રલ તબક્કો શરૂ થશે, જ્યારે રાત્રે 10:42 વાગ્યે આંશિક ગ્રહણ શરૂ થશે. રાત્રે 11:43 વાગ્યે ગ્રહણ મહત્તમ તબક્કે પહોંચશે, જેમાં ચંદ્રનો આશરે 91.8 ટકા ભાગ પૃથ્વીની ગાઢ છાયામાં હશે. ત્યારબાદ 8 સપ્ટેમ્બરની રાત્રે 12:44 વાગ્યે આંશિક તબક્કો પૂર્ણ થશે અને 2:06 વાગ્યે સમગ્ર ગ્રહણ પ્રક્રિયા પૂરી થશે. આકાશ સ્વચ્છ હોય તો ભારતના લોકો આ દુર્લભ અને સુંદર ખગોળીય ઘટનાનો સીધો આનંદ લઈ શકશે. ખાસ કરીને ખગોળપ્રેમીઓ માટે 7 સપ્ટેમ્બરની રાત આકાશ નિહાળવા માટે યાદગાર બની શકે છે.

• us on WHATSAPP :- https://whatsapp.com/channel/0029Va4r…
• WEBSITE : https://bindia.co/
• INSTAFollow GRAM : https:// bindia.in
• FACEBOOK : https://www.facebook.com/buletinindialive 
• X : https://x.com/bindia276