ચીન બ્રહ્મપુત્રા નદી પર બનાવી રહ્યું છે વિશ્વનો સૌથી મોટો બંધ, ભારતની ચિંતા વધી

ચીને ભારતીય સરહદની નજીક તિબેટમાં બ્રહ્મપુત્રા નદી પર વિશ્વના સૌથી મોટા બંધના નિર્માણને મંજૂરી આપી છે, જે 137 બિલિયન યુએસ ડોલરની કિંમતનો વિશ્વનો સૌથી મોટો ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ છે, જેણે તટવર્તી રાજ્યો તેમજ ભારત અને બાંગ્લાદેશમાં ચિંતા વધારી છે. બુધવારે રાજ્ય સંચાલિત ઝિન્હુઆ ન્યૂઝ એજન્સી દ્વારા ટાંકવામાં આવેલા એક સત્તાવાર નિવેદન અનુસાર, ચીનની સરકારે બ્રહ્મપુત્રાના તિબેટીયન નામ યાર્લુંગ ઝંગબો નદીના નીચલા ભાગોમાં હાઇડ્રોપાવર પ્રોજેક્ટના નિર્માણને મંજૂરી આપી છે.

-> આટલો મોટો ડેમ :- મોર્નિંગ પોસ્ટે ગુરુવારે એક અહેવાલ પ્રકાશિત કર્યો હતો, ચીન દ્વારા બનાવવામાં આવી રહેલો આ બંધ હિમાલય ક્ષેત્રમાં એક વિશાળ ખીણ પર બાંધવામાં આવનાર છે, જ્યાં બ્રહ્મપુત્રા નદી અરુણાચલ પ્રદેશ અને પછી બાંગ્લાદેશમાં વહેવા માટે મોટો યુ-ટર્ન લે છે. ડેમમાં કુલ રોકાણ એક ટ્રિલિયન યુઆન (US$137 બિલિયન)ને વટાવી શકે છે, જે હોંગકોંગ અને દક્ષિણ ચીનમાં વિશ્વના સૌથી મોટા ગણાતા ચીનના પોતાના થ્રી ગોર્જ ડેમ સહિત વિશ્વના કોઈપણ એક ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ કરતાં વધુ છે

તેને વામન કરો. ચીને 2015માં તિબેટમાં US$1.5 બિલિયનનું સૌથી મોટું ઝામ હાઇડ્રોપાવર સ્ટેશનનું સંચાલન શરૂ કરી દીધું છે. બ્રહ્મપુત્રા ડેમ 14મી પંચવર્ષીય યોજના (2021-2025)નો ભાગ હતો અને શાસક કમ્યુનિસ્ટ પાર્ટી ઓફ ચાઈના (CPC)ની મુખ્ય નીતિ સંસ્થા પ્લેનમ દ્વારા અપનાવવામાં આવેલા રાષ્ટ્રીય આર્થિક અને સામાજિક વિકાસ અને લાંબા ગાળાના ઉદ્દેશ્યો હતો.

-> ભારતની ચિંતા વધી :- આ ચાઈનીઝ ડેમને લઈને ભારત અને બાંગ્લાદેશની ચિંતા વધી ગઈ છે, કારણ કે આ ડેમ ચીનને પાણીના પ્રવાહને નિયંત્રિત કરવાની શક્તિ આપશે. તેનું કદ એટલું મોટું છે કે તે બેઇજિંગને દુશ્મનાવટ દરમિયાન સરહદી વિસ્તારોમાં મોટા પ્રમાણમાં પાણી છોડવામાં પણ સક્ષમ બનાવી શકે છે. ભારત અરુણાચલ પ્રદેશમાં બ્રહ્મપુત્રા પર ડેમ પણ બનાવી રહ્યું છે. ભારત અને ચીને 2006માં એક્સપર્ટ લેવલ મિકેનિઝમ (ELM) ની સ્થાપના કરી હતી, જે પારસી નદીઓ સાથે સંબંધિત વિવિધ મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરે છે, જેના હેઠળ ચીન પૂરની મોસમ દરમિયાન ભારતને બ્રહ્મપુત્રા નદી અને સતલજ નદી પર હાઇડ્રોલોજિકલ માહિતી પ્રદાન કરે છે.

-> ચીન ક્યાં જમ્બો ડેમ બનાવી રહ્યું છે? :- આ ડેમ મુખ્ય ભૂમિ ચીનના સૌથી વધુ વરસાદી ભાગોમાંના એકમાં બાંધવામાં આવશે, જ્યાં વિપુલ પ્રમાણમાં પાણીનો પ્રવાહ હશે. 2023 સુધીમાં એક અહેવાલ મુજબ, હાઇડ્રોપાવર સ્ટેશનો દર વર્ષે 300 અબજ kWh કરતાં વધુ વીજળી ઉત્પન્ન કરે તેવી અપેક્ષા છે, જે 300 મિલિયનથી વધુ લોકોની વાર્ષિક જરૂરિયાતોને પહોંચી વળવા માટે પૂરતી છે.