દેશમાં રોકાણ માટે સૌથી વિશ્વસનીય સ્થળ બન્યું ગુજરાત: નીતિ આયોગના ‘ઇન્વેસ્ટમેન્ટ ફ્રેન્ડલીનેસ ઇન્ડેક્સ 2026’માં નંબર-1, મહારાષ્ટ્ર અને તમિલનાડુને પણ પાછળ છોડ્યું

ગાંધીનગર, 18 જુલાઈ: ગુજરાતે ફરી એકવાર દેશના ઔદ્યોગિક વિકાસ અને રોકાણના ક્ષેત્રમાં પોતાની આગવી ઓળખ સાબિત કરી છે. **નીતિ આયોગ દ્વારા જાહેર કરાયેલા પ્રથમ ‘ઇન્વેસ્ટમેન્ટ ફ્રેન્ડલીનેસ ઇન્ડેક્સ 2026’**માં ગુજરાતે 56.6ના સર્વોચ્ચ સ્કોર સાથે દેશના મોટા રાજ્યોમાં પ્રથમ સ્થાન મેળવ્યું છે. આ સિદ્ધિ માત્ર રાજ્યની ઉદ્યોગલક્ષી નીતિઓની સફળતા જ દર્શાવતી નથી, પરંતુ રોકાણકારો માટે ગુજરાત સૌથી વિશ્વસનીય અને વ્યવસાયને અનુકૂળ રાજ્ય તરીકે ઉભરી આવ્યું હોવાનું પણ દર્શાવે છે.

આ સૂચકાંકમાં મહારાષ્ટ્ર (53.7) બીજા અને તમિલનાડુ (53.3) ત્રીજા સ્થાને રહ્યા છે. 17 અગ્રણી રાજ્યોના મૂલ્યાંકન બાદ જાહેર થયેલા આ પરિણામે ગુજરાતને દેશના સૌથી વધુ રોકાણ આકર્ષતા રાજ્ય તરીકે નવી ઓળખ અપાવી છે.

નીતિ આયોગના ઇન્ડેક્સમાં ગુજરાતનો દબદબો

‘ઇન્વેસ્ટમેન્ટ ફ્રેન્ડલીનેસ ઇન્ડેક્સ 2026’ રાજ્યોની રોકાણ ક્ષમતા, ઔદ્યોગિક નીતિઓ, ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, નાણાકીય સ્થિતિ, લોજિસ્ટિક્સ, શ્રમ વ્યવસ્થા અને નવીનતા સહિતના 84 સૂચકાંકો અને 8 મુખ્ય સ્તંભોના આધારે તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે.

ગુજરાતે લગભગ દરેક મહત્વપૂર્ણ ક્ષેત્રમાં ઉત્કૃષ્ટ પ્રદર્શન કરીને પ્રથમ સ્થાન મેળવ્યું છે. આ સિદ્ધિ રાજ્ય સરકારની લાંબા ગાળાની ઔદ્યોગિક નીતિઓ અને રોકાણકારોને અનુકૂળ વાતાવરણનું પ્રતિબિંબ માનવામાં આવી રહી છે.

iNDEXTbની સિંગલ-વિન્ડો સિસ્ટમથી રોકાણ સરળ બન્યું

ગુજરાતની સફળતાનું સૌથી મોટું કારણ **iNDEXTb (Industrial Extension Bureau)**ની કાર્યક્ષમ Single Window Clearance System માનવામાં આવે છે.

આ વ્યવસ્થા હેઠળ રોકાણકારોને પ્રોજેક્ટ શરૂ કરવા માટે જરૂરી મંજૂરીઓ, માર્ગદર્શન અને વિવિધ સરકારી પ્રક્રિયાઓ એક જ પ્લેટફોર્મ પર ઉપલબ્ધ થાય છે. જેના કારણે સમય બચતો હોવા ઉપરાંત પ્રક્રિયામાં પારદર્શિતા અને ઝડપ બંને વધે છે.

રાજ્યમાં NOC (No Objection Certificate) મેળવવાની પ્રક્રિયા પણ સરળ અને પારદર્શક હોવાથી દેશ-વિદેશના રોકાણકારો ગુજરાતને પ્રથમ પસંદગી આપી રહ્યા છે.

વિશ્વસ્તરીય ઔદ્યોગિક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર

ગુજરાતમાં છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં વિશ્વસ્તરીય ઔદ્યોગિક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ઉભું કરવામાં આવ્યું છે. ધોલેરા SIR, GIFT City, સાણંદ, દહેજ, ઝઘડિયા અને સાયખા જેવા ઔદ્યોગિક ક્લસ્ટર્સ આજે વૈશ્વિક રોકાણકારોને આધુનિક Plug-and-Play Industrial Ecosystem પૂરો પાડી રહ્યા છે.

આ વિસ્તારોમાં જમીન, રસ્તા, વીજળી, પાણી, લોજિસ્ટિક્સ અને અન્ય મૂળભૂત સુવિધાઓ પહેલેથી જ ઉપલબ્ધ હોવાથી ઉદ્યોગોની સ્થાપના ઝડપથી થઈ શકે છે. જેના કારણે રોકાણકારોનો સમય અને ખર્ચ બંનેમાં ઘટાડો થાય છે.

Vibrant Gujarat Summitએ વધાર્યો વિશ્વાસ

ગુજરાતમાં દર બે વર્ષે યોજાતી Vibrant Gujarat Global Summit રાજ્યને વૈશ્વિક રોકાણના નકશા પર વિશેષ સ્થાન અપાવવામાં મહત્વપૂર્ણ સાબિત થઈ છે.

આ સમિટ દ્વારા વિશ્વભરની અગ્રણી કંપનીઓ, ઉદ્યોગપતિઓ અને રોકાણકારો ગુજરાતમાં રોકાણ કરવા માટે આગળ આવ્યા છે. અનેક બહુરાષ્ટ્રીય કંપનીઓએ રાજ્યમાં નવા પ્રોજેક્ટ્સ શરૂ કરીને હજારો લોકોને રોજગારીની તક પૂરી પાડી છે.

લોજિસ્ટિક્સ અને કનેક્ટિવિટીમાં ગુજરાત આગળ

રોકાણકારો માટે મજબૂત પરિવહન વ્યવસ્થા ખૂબ મહત્વની હોય છે. આ ક્ષેત્રમાં પણ ગુજરાત દેશના અગ્રણી રાજ્યોમાં સામેલ છે.

રાજ્ય પાસે દેશના કુલ સ્ટેટ હાઇવે નેટવર્કનો આશરે 10 ટકા હિસ્સો છે, જ્યારે રાષ્ટ્રીય એક્સપ્રેસવેની સૌથી વધુ લંબાઈ પણ ગુજરાતમાં આવેલી છે. ઉપરાંત દેશના કુલ રેલવે નેટવર્કનો નોંધપાત્ર હિસ્સો રાજ્યમાં હોવાથી માલસામાનના પરિવહનમાં સરળતા રહે છે.

કાર્યક્ષમ બંદરો, ઝડપી લોજિસ્ટિક્સ અને ઓછા ટર્નઅરાઉન્ડ ટાઇમના કારણે ગુજરાતનું સપ્લાય ચેઇન નેટવર્ક વધુ મજબૂત બન્યું છે.

ઉદ્યોગો માટે 29% સસ્તી વીજળી

ગુજરાતની સૌથી મોટી વિશેષતાઓમાંની એક છે સસ્તી અને વિશ્વસનીય વીજ વ્યવસ્થા.

રિપોર્ટ અનુસાર રાજ્યમાં ઔદ્યોગિક ગ્રાહકો માટે વીજળીનો દર રાષ્ટ્રીય સરેરાશ કરતાં લગભગ 29 ટકા ઓછો છે. ઉપરાંત સરેરાશ દરરોજ 23.8 કલાક વીજ પુરવઠો ઉપલબ્ધ રહે છે, જે મોટા ભાગના રાજ્યો કરતાં વધુ સારો માનવામાં આવે છે.

આ કારણે ઉત્પાદન ખર્ચ ઘટે છે અને ઉદ્યોગોને સ્પર્ધાત્મક લાભ મળે છે.

નિકાસમાં ગુજરાતનો સૌથી મોટો ફાળો

ભારતની કુલ મર્ચેન્ડાઇઝ નિકાસમાં ગુજરાતનો આશરે 31 ટકા ફાળો છે, જે રાજ્યની ઔદ્યોગિક ક્ષમતાનું મહત્વ દર્શાવે છે.

નાણાકીય વર્ષ 2019થી 2024 દરમિયાન રાજ્યનો GSDP વૃદ્ધિ દર દેશના ટોચના રાજ્યોમાં રહ્યો છે. રાજ્યનો પ્રતિ વ્યક્તિ GSDP ₹2.64 લાખથી વધુ છે, જે મોટા રાજ્યોની સરેરાશ કરતાં નોંધપાત્ર રીતે ઊંચો છે.

MSME અને સ્ટાર્ટઅપ ઇકોસિસ્ટમ પણ મજબૂત

ગુજરાતમાં માઇક્રો, સ્મોલ અને મીડિયમ એન્ટરપ્રાઇઝિસ (MSME)નું વિશાળ નેટવર્ક વિકસ્યું છે. હજારો નાના અને મધ્યમ ઉદ્યોગો રાજ્યની અર્થવ્યવસ્થાને મજબૂત બનાવવામાં મહત્વપૂર્ણ યોગદાન આપી રહ્યા છે.

સાથે જ સ્ટાર્ટઅપ્સ અને ઇનોવેશનને પ્રોત્સાહન આપવા માટે રાજ્યમાં 614 અટલ ટિંકરિંગ લેબ્સ (ATL) કાર્યરત છે. જેના કારણે યુવાનોમાં નવીનતા, ટેક્નોલોજી અને ઉદ્યોગસાહસિકતાને પ્રોત્સાહન મળી રહ્યું છે.

મજબૂત નાણાકીય વ્યવસ્થાપન

ગુજરાતની રાજકોષીય સ્થિતિ પણ દેશના અન્ય મોટા રાજ્યોની સરખામણીએ વધુ મજબૂત ગણાય છે.

રાજ્યની રાજકોષીય ખાધ માત્ર 2.81 ટકા છે, જ્યારે કુલ દેવાદારી પણ અન્ય મોટા રાજ્યોની સરેરાશ કરતાં ઘણી ઓછી છે. મજબૂત નાણાકીય શિસ્તના કારણે રોકાણકારોમાં લાંબા ગાળાનો વિશ્વાસ વધે છે અને નવા રોકાણ માટે અનુકૂળ વાતાવરણ સર્જાય છે.

નિષ્કર્ષ

નીતિ આયોગના ‘ઇન્વેસ્ટમેન્ટ ફ્રેન્ડલીનેસ ઇન્ડેક્સ 2026’માં પ્રથમ સ્થાન પ્રાપ્ત કરીને ગુજરાતે ફરી એકવાર સાબિત કર્યું છે કે તે માત્ર ઔદ્યોગિક વિકાસનું કેન્દ્ર જ નહીં પરંતુ દેશનું સૌથી વિશ્વસનીય રોકાણ સ્થળ પણ છે.

મજબૂત ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, સિંગલ-વિન્ડો ક્લિયરન્સ, વિશ્વસ્તરીય ઔદ્યોગિક ક્લસ્ટર્સ, સસ્તી વીજળી, ઉત્તમ લોજિસ્ટિક્સ, નાણાકીય શિસ્ત અને ઉદ્યોગલક્ષી નીતિઓના કારણે ગુજરાત દેશ-વિદેશના રોકાણકારો માટે પ્રથમ પસંદગી બની રહ્યું છે.

આ સિદ્ધિ માત્ર રાજ્ય માટે ગૌરવની વાત નથી, પરંતુ **‘વિકસિત ભારત @2047’**ના વિઝનને સાકાર કરવામાં ગુજરાતની મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકાને પણ વધુ મજબૂત બનાવે છે. આગામી વર્ષોમાં પણ રાજ્યમાં મોટા પાયે રોકાણ, નવા ઉદ્યોગો અને રોજગારીની તકો વધવાની આશા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.