ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનું મોટું નિવેદન: અમેરિકા સંભાળી શકે સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝની સુરક્ષા, બદલામાં દેશો પાસેથી વળતરની માંગ

અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે વૈશ્વિક વેપાર માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ ગણાતા સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝને લઈને મોટું નિવેદન આપ્યું છે. ટ્રમ્પે જણાવ્યું કે અમેરિકા આ મહત્વના દરિયાઈ માર્ગની સુરક્ષાની જવાબદારી સંભાળી શકે છે અને તેના બદલામાં વિશ્વના દેશોએ અમેરિકાને વળતર ચૂકવવું જોઈએ. આ નિવેદન એવા સમયે આવ્યું છે જ્યારે હોર્મુઝ જળમાર્ગને લઈને પશ્ચિમ એશિયામાં તણાવ વધ્યો છે.

ટ્રમ્પનું આક્રમક વલણ
મીડિયા સાથે વાતચીત દરમિયાન ટ્રમ્પે કહ્યું કે અમેરિકા સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝની સુરક્ષા કરશે અને આ કામગીરી માટે તેને મોટી રકમ ચૂકવવામાં આવવી જોઈએ. તેમણે જણાવ્યું કે અમેરિકન સૈનિકો અને સંસાધનોને જોખમમાં મૂકીને સુરક્ષા પૂરી પાડવામાં આવે છે, તેથી તેનો ખર્ચ અન્ય દેશોએ વહન કરવો જોઈએ. ટ્રમ્પે એવો પણ સંકેત આપ્યો કે અમેરિકા આ જળમાર્ગના સંચાલનમાં પણ મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી શકે છે.

‘ગાર્ડિયન ઓફ ધ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ’ બનવાની વાત
ટ્રમ્પે કહ્યું કે અમેરિકા હોર્મુઝ જળમાર્ગનો “ગાર્ડિયન” અથવા “ગાર્ડિયન એન્જલ” બનશે અને આ વૈશ્વિક સુરક્ષા સેવા બદલ અમેરિકાને યોગ્ય વળતર મળવું જોઈએ. તેમના નિવેદન મુજબ, સુરક્ષા માટેના ખર્ચની ભરપાઈ અન્ય દેશો પાસેથી વસૂલવાની યોજના પર વિચાર થઈ રહ્યો છે.

શા માટે મહત્વપૂર્ણ છે સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ?
સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ સમુદ્રી વેપાર માર્ગોમાંનું એક છે. મધ્ય પૂર્વમાંથી નીકળતું મોટાભાગનું ક્રૂડ ઓઇલ અને કુદરતી ગેસ આ જ માર્ગથી વૈશ્વિક બજારો સુધી પહોંચે છે. આ વિસ્તારમાં કોઈપણ પ્રકારનો તણાવ વૈશ્વિક ઊર્જા પુરવઠા, તેલના ભાવ અને આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર પર સીધી અસર કરી શકે છે.

મધ્ય પૂર્વમાં વધી શકે છે તણાવ
ટ્રમ્પના નિવેદન બાદ પશ્ચિમ એશિયામાં ભૂરાજકીય તણાવ વધુ વધી શકે છે તેવી શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે હોર્મુઝ જળમાર્ગને લઈને અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે વધતી ટકરાવની સ્થિતિ વૈશ્વિક ઊર્જા બજાર અને સમુદ્રી વેપાર માટે પડકાર ઊભો કરી શકે છે.