ગાંધીનગર ઈન્ફોસિટી: ૨૦૩૦ પછી લીઝ રિન્યુ નહીં કરવાનો સરકારનો માસ્ટરપ્લાન – આઈટી હબના ભવિષ્ય પર પ્રશ્નાર્થ?

ગાંધીનગર: રાજ્યના આઈટી અને કોર્પોરેટ જગતનું કેન્દ્ર ગણાતી ગાંધીનગરની ઈન્ફોસિટી અંગે ગુજરાત સરકારે અત્યાર સુધીનો સૌથી મોટો અને ચોંકાવનારો નિર્ણય જાહેર કર્યો છે. સરકારના આદેશ મુજબ, ૨૦૩૦માં જ્યારે ઈન્ફોસિટીનો વર્તમાન લીઝ કરાર પૂર્ણ થશે, ત્યારે તેને કોઈ પણ સંજોગોમાં આગળ લંબાવવામાં આવશે નહીં. આ નિર્ણય માત્ર એક વહીવટી પ્રક્રિયા નથી, પરંતુ ગાંધીનગરના વિકાસના નકશામાં થનારા મોટા ફેરફારનો સંકેત છે.

નિર્ણય પાછળના સંભવિત કારણો અને સરકારની રણનીતિ

સરકારના આ નિર્ણય પાછળ અનેક વ્યૂહાત્મક કારણો હોવાનું મનાઈ રહ્યું છે:

જમીનનું પુનઃ મૂલ્યાંકન: વર્ષો પહેલાં જે દરે જમીન ફાળવવામાં આવી હતી, આજે તેની બજાર કિંમત અને ઉપયોગિતામાં મોટો તફાવત છે. સરકાર હવે આ કિંમતી જમીનનો મહત્તમ ઉપયોગ રાજ્યના નવા પ્રોજેક્ટ્સ માટે કરવા માંગે છે.
નવી આઈટી પોલિસી: સરકાર નવી આઈટી પોલિસી મુજબ રાજ્યમાં આઈટી પાર્ક્સનું વિકેન્દ્રીકરણ કરવા માંગે છે. ઈન્ફોસિટીના વર્તમાન મોડલની સમીક્ષા કરીને, સરકાર ત્યાં વધુ આધુનિક અને ઉચ્ચ સુવિધાઓ ધરાવતું ‘સ્માર્ટ બિઝનેસ ડિસ્ટ્રિક્ટ’ બનાવવાના મૂડમાં છે.
માળખાકીય સુવિધાઓનું આધુનિકીકરણ: વર્ષો જૂના ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને બદલે હવે આધુનિક અને પર્યાવરણને અનુકૂળ (Green Building) માળખાકીય સુવિધાઓ ઉભી કરવા પર સરકારનો ભાર છે.

ઈન્ફોસિટીમાં કાર્યરત કંપનીઓ માટે અસરો

આ નિર્ણયથી ઈન્ફોસિટીમાં કાર્યરત અનેક નાની-મોટી આઈટી કંપનીઓ, સોફ્ટવેર ડેવલપર્સ અને સર્વિસ પ્રોવાઈડર્સ માટે અનિશ્ચિતતા ઊભી થઈ છે:

વ્યૂહાત્મક આયોજન: જે કંપનીઓએ લાંબા ગાળાના પ્રોજેક્ટ્સ અને ઈન્વેસ્ટમેન્ટ આ જગ્યા પર કર્યા છે, તેઓએ હવે પોતાના ભવિષ્યના રોકાણો અંગે ફેરવિચારણા કરવી પડશે.
સ્થળાંતરની શક્યતા: ૨૦૩૦ સુધીનો સમયગાળો ઘણો લાંબો છે, પરંતુ બિઝનેસની દ્રષ્ટિએ કંપનીઓ અત્યારથી જ અન્ય વિસ્તારોમાં નવી ઓફિસો શોધવા અથવા સરકાર સાથે વાટાઘાટો કરવા માટે દબાણ અનુભવી શકે છે.

નિષ્ણાતોનું શું માનવું છે?

શહેરી વિકાસ નિષ્ણાતોના મતે, આ સરકારનો એક સાહસિક નિર્ણય છે. ઈન્ફોસિટી એ ગાંધીનગરની ઓળખ બની ગઈ છે, તેથી સરકાર તેને સંપૂર્ણપણે બંધ કરવાને બદલે, તેને ‘સ્માર્ટ સિટી’ પ્રોજેક્ટ હેઠળ નવેસરથી ડેવલપ કરવા માટેનો માર્ગ મોકળો કરી રહી છે. આગામી સમયમાં, અહીંની માલિકી હક અને ભાડાની નીતિઓમાં પણ મોટા ફેરફારો જોવા મળી શકે છે.