અમેરિકા સાથેના કરાર મુદ્દે ઈરાનમાં હોબાળો, તેહરાનની સડકો પર ઉતર્યા વિરોધીઓ

અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે થયેલી શાંતિ સમજૂતીની જાહેરાત બાદ ઈરાનમાં રાજકીય ગરમાવો વધ્યો છે. કરારને લઈને દેશના વિવિધ વર્ગોમાં મિશ્ર પ્રતિક્રિયા જોવા મળી રહી છે. ખાસ કરીને કટ્ટરપંથી જૂથો અને તેમના સમર્થકોએ આ સમજૂતીનો વિરોધ કરતાં તેહરાનમાં પ્રદર્શન યોજ્યા હતા. મળતી માહિતી અનુસાર, કરારની સત્તાવાર જાહેરાતના એક દિવસ અગાઉ જ ઈરાનની રાજધાની તેહરાનમાં વિરોધ પ્રદર્શન શરૂ થઈ ગયા હતા. પ્રદર્શનકારીઓએ સરકાર વિરુદ્ધ સૂત્રોચ્ચાર કર્યા હતા અને અમેરિકા સાથે થયેલા કરારને દેશના હિતો માટે નુકસાનકારક ગણાવ્યો હતો.

‘રાષ્ટ્રીય સાર્વભૌમત્વ સાથે સમાધાન’નો આરોપ
વિરોધ પ્રદર્શનનું નેતૃત્વ “જેભે-એ પેયદારી” (એન્ડ્યુરન્સ ફ્રન્ટ) નામના કટ્ટરપંથી રાજકીય જૂથ દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું. આ જૂથ પોતાને 1979ની ઇસ્લામિક ક્રાંતિના મૂલ્યો અને વિચારધારાનો સાચો રક્ષક ગણાવે છે. જૂથના નેતાઓએ આરોપ લગાવ્યો છે કે ઈરાન સરકાર અમેરિકાના દબાણ સામે ઝૂકી રહી છે અને એવો કરાર કરી રહી છે જે દેશની સ્વતંત્રતા અને રાષ્ટ્રીય સાર્વભૌમત્વને નબળું પાડી શકે છે.

પરમાણુ કાર્યક્રમને લઈને ઉઠ્યા સવાલ
વિરોધીઓનું માનવું છે કે અમેરિકા સાથેની સમજૂતીના ભાગરૂપે ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમ પર વધુ કડક દેખરેખ અને નિયંત્રણ લાદવામાં આવી શકે છે. કટ્ટરપંથી નેતાઓએ દાવો કર્યો છે કે આવા પગલાં દેશની વ્યૂહાત્મક ક્ષમતાને અસર પહોંચાડી શકે છે. તેમના મતે, કરારના અમલીકરણથી ઈરાનને લાંબા ગાળે રાજકીય અને સુરક્ષાકીય પડકારોનો સામનો કરવો પડી શકે છે.

નેતાઓના રાજીનામાની માંગ
તેહરાનમાં યોજાયેલા વિરોધ પ્રદર્શનો દરમિયાન પ્રદર્શનકારીઓએ વિદેશ પ્રધાન અબ્બાસ અરાઘચી અને સંસદીય નેતૃત્વ સાથે સંકળાયેલા કેટલાક વરિષ્ઠ નેતાઓના રાજીનામાની માંગણી કરી હતી. પ્રદર્શનકારીઓએ આરોપ લગાવ્યો હતો કે સરકાર દેશના હિતોની સરખામણીએ અમેરિકા સાથે સંબંધો સુધારવા વધુ ઉત્સુક દેખાઈ રહી છે. કેટલાક લોકોએ સંઘર્ષ દરમિયાન જીવ ગુમાવનારા નેતાઓ અને નાગરિકોને યાદ કરીને કરારની યોગ્યતા પર પણ સવાલ ઉઠાવ્યા હતા.

સરકારનું વલણ
બીજી તરફ ઈરાન સરકાર અને તેના સમર્થકોનું કહેવું છે કે વિરોધ પ્રદર્શન મર્યાદિત સ્તરે થયા છે અને મોટાભાગના નાગરિકો શાંતિ અને સ્થિરતાના પ્રયાસોને સમર્થન આપી રહ્યા છે. સરકારે અત્યાર સુધી કરાર અંગેની ટીકા પર કોઈ સત્તાવાર વિસ્તૃત પ્રતિક્રિયા આપી નથી, પરંતુ સરકારના સમર્થકોનું માનવું છે કે આ સમજૂતીથી દેશને આર્થિક અને રાજદ્વારી લાભ મળી શકે છે. અમેરિકા-ઈરાન સમજૂતીને લઈને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ચર્ચા ચાલી રહી છે ત્યારે ઈરાનની આંતરિક રાજનીતિમાં પણ આ મુદ્દો આગામી દિવસોમાં વધુ ગરમાવો લાવી શકે છે.