ટ્રમ્પના નિર્ણયથી નેતન્યાહૂ નારાજ? ઈરાન મુદ્દે અમેરિકા-ઈઝરાયલ વચ્ચે મતભેદની ચર્ચા તેજ

મધ્ય પૂર્વમાં વધતા તણાવ વચ્ચે અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને ઈઝરાયલના વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહૂ વચ્ચે મતભેદ હોવાની અટકળોએ જોર પકડ્યું છે. અહેવાલો મુજબ, ટ્રમ્પે ઈરાન વિરુદ્ધ સંભવિત સૈન્ય કાર્યવાહી અટકાવવાનો નિર્ણય લીધો ત્યારે નેતન્યાહૂ આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયા હતા. અમેરિકી મીડિયા અહેવાલોમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે ટ્રમ્પે ઈરાન સાથે ચાલી રહેલી કૂટનીતિક પ્રક્રિયાને ધ્યાનમાં રાખીને હુમલો ટાળવાનો નિર્ણય લીધો હતો. આ નિર્ણય અંગે ઈઝરાયલને અગાઉથી સંપૂર્ણ માહિતી ન હોવાનું પણ જણાવવામાં આવી રહ્યું છે.

ટ્રમ્પે શું કહ્યું?
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે પોતાના સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘Truth Social’ પર જણાવ્યું હતું કે ઈરાનના ઉચ્ચ નેતૃત્વ સ્તરે મધ્ય પૂર્વમાં તણાવ ઘટાડવા અને સંભવિત સમજૂતી તરફ આગળ વધવા માટેના પ્રયાસોને મંજૂરી આપી હતી. તેમના જણાવ્યા અનુસાર આ સંકેતોને ધ્યાનમાં રાખીને સંભવિત સૈન્ય કાર્યવાહી અટકાવવામાં આવી હતી. ટ્રમ્પનું માનવું છે કે કૂટનીતિક માર્ગ દ્વારા સંઘર્ષનો ઉકેલ લાવવાથી પ્રદેશમાં સ્થિરતા જાળવવામાં મદદ મળી શકે છે.

નેતન્યાહૂને નહોતી સંપૂર્ણ જાણકારી?
મીડિયા અહેવાલો અનુસાર, ઈઝરાયલી વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહૂને અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલી કેટલીક મહત્વપૂર્ણ વાતચીત અંગે સંપૂર્ણ માહિતી નહોતી. કહેવાય છે કે તેઓ અમેરિકી વહીવટીતંત્રના નજીકના સહયોગીઓ પાસેથી પરિસ્થિતિ અંગે વધુ માહિતી મેળવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા હતા. આ ઘટનાએ બંને દેશો વચ્ચેના સંકલન અંગે પ્રશ્નો ઊભા કર્યા છે.

ઈઝરાયલે સમજૂતીથી અંતર રાખ્યું
ઈઝરાયલના વડાપ્રધાન કાર્યાલયે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે જો કોઈ સમજૂતી પ્રક્રિયા ચાલી રહી હોય તો ઈઝરાયલ તેનો ભાગ નથી. આ નિવેદન બાદ અમેરિકા અને ઈઝરાયલના અભિગમમાં તફાવત હોવાની ચર્ચાઓ વધુ તેજ બની છે.

અલગ-અલગ પ્રાથમિકતાઓ?
રાજકીય વિશ્લેષકોના મતે, અમેરિકા અને ઈઝરાયલ બંને ઈરાનને લઈને ચિંતિત હોવા છતાં તેમના વ્યૂહાત્મક લક્ષ્યો અલગ હોઈ શકે છે. ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર મધ્ય પૂર્વમાં તણાવ ઘટાડીને રાજકીય અને આર્થિક સ્થિરતા જાળવવા માંગે છે. બીજી તરફ નેતન્યાહૂ સરકાર ઈરાન અને તેના સમર્થિત સંગઠનો સામે વધુ કડક અને લાંબા ગાળાની કાર્યવાહી તરફ ઝૂકી રહી હોવાનું માનવામાં આવે છે.

શું અમેરિકા-ઈઝરાયલ સંબંધોમાં તિરાડ?
નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે અમેરિકા અને ઈઝરાયલ વચ્ચેના સંબંધો હજુ પણ મજબૂત છે, પરંતુ ઈરાન મુદ્દે વ્યૂહરચનામાં તફાવત જોવા મળી રહ્યો છે. જોકે બંને દેશો સુરક્ષા અને રાજકીય સહયોગના મહત્વપૂર્ણ ભાગીદાર છે. આગામી દિવસોમાં ઈરાન સાથેની વાતચીત, પ્રાદેશિક સુરક્ષા અને મધ્ય પૂર્વની સ્થિતિને લઈને બંને દેશો કઈ દિશામાં આગળ વધે છે તેના પર સમગ્ર વિશ્વની નજર રહેશે.

મધ્ય પૂર્વની સ્થિતિ પર વૈશ્વિક નજર
ઈરાન, અમેરિકા અને ઈઝરાયલ વચ્ચેના વધતા તણાવને કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાય પણ ચિંતિત છે. જો કૂટનીતિક પ્રયાસો સફળ થશે તો પ્રદેશમાં સ્થિરતા જળવાઈ શકે છે, જ્યારે મતભેદો વધુ ઊંડા બનશે તો સંઘર્ષનું જોખમ વધી શકે છે.