ઈરાન યુદ્ધ બાદ ઈઝરાયલ કેમ પડી રહ્યું છે એકલું? અમેરિકા, UAE સહિતના દેશો સાથે વધ્યું અંતર

ઈરાન સાથેના તણાવ અને યુદ્ધ બાદ મધ્ય પૂર્વની રાજકીય સ્થિતિમાં મોટા ફેરફારો જોવા મળી રહ્યા છે. શરૂઆતમાં અમેરિકા, યુનાઇટેડ આરબ અમીરાત (UAE) અને બહેરીન જેવા દેશોનું સમર્થન મેળવનાર ઈઝરાયલ હવે ધીમે ધીમે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે એકલું પડતું હોવાનું રાજકીય વિશ્લેષકો માની રહ્યા છે. ખાસ કરીને અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને ઈઝરાયલના વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહુ વચ્ચેના સંબંધોમાં વધતી કડવાશ ચર્ચાનો વિષય બની છે.

અમેરિકા અને ઈઝરાયલના હેતુઓમાં તફાવત
નિષ્ણાતોના મતે ઈરાન મુદ્દે અમેરિકા અને ઈઝરાયલના અભિગમમાં સ્પષ્ટ તફાવત જોવા મળી રહ્યો છે. અમેરિકા ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમને કેન્દ્રમાં રાખીને રાજદ્વારી વાટાઘાટો અને નિયંત્રણની નીતિ અપનાવવા માંગે છે, જ્યારે ઈઝરાયલ ઈરાન અને તેના સમર્થિત પ્રોક્સી સંગઠનો સામે વધુ આક્રમક વલણ જાળવવા ઈચ્છે છે. આ અભિગમના તફાવતને કારણે બંને દેશો વચ્ચે નીતિગત મતભેદો વધી રહ્યા હોવાનું માનવામાં આવે છે.

ગલ્ફ દેશોની ચિંતા
મધ્ય પૂર્વના મહત્વના દેશો જેમ કે સંયુક્ત આરબ અમીરાત, સાઉદી અરેબિયા અને કતાર વિસ્તારમાં સ્થિરતા જળવાઈ રહે તેવા પક્ષમાં છે. આ દેશો લાંબા ગાળાના યુદ્ધ અને સંઘર્ષથી બચવા માંગે છે, કારણ કે તે સમગ્ર ગલ્ફ ક્ષેત્રના આર્થિક અને સુરક્ષા હિતોને અસર કરી શકે છે. રાજકીય નિરીક્ષકોના જણાવ્યા મુજબ, આ કારણસર ગલ્ફ દેશો ઈઝરાયલની કેટલીક નીતિઓથી અંતર જાળવી રહ્યા છે.

ટ્રમ્પ-નેતન્યાહૂ સંબંધોમાં વધતી તિરાડ
ભૂતપૂર્વ ઈઝરાયલી રાજદ્વારી એલોન પિંકાસએ જણાવ્યું છે કે ટ્રમ્પ અને નેતન્યાહૂ વચ્ચેના મતભેદો સમય જતાં વધુ ગંભીર બન્યા છે. તેમના મતે બંને નેતાઓ વચ્ચે વિશ્વાસનું સ્તર ઘટ્યું છે અને સંબંધોમાં સુધારો લાવવા માટે કોઈ ખાસ પ્રયાસો દેખાતા નથી. તાજેતરના અહેવાલોમાં એવો પણ દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે કેટલીક સૈન્ય કાર્યવાહી અને રાજદ્વારી નિર્ણયો અંગે બંને નેતાઓ વચ્ચે અસહમતિ જોવા મળી હતી.

UAE સાથે વિશ્વાસનો પ્રશ્ન
અહેવાલો મુજબ યુદ્ધ બાદ ઈઝરાયલ તરફથી એવો દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે નેતન્યાહૂએ યુદ્ધ દરમિયાન UAEના નેતૃત્વ સાથે મુલાકાત કરી હતી. જોકે UAEએ આ દાવાને જાહેરમાં નકારી કાઢ્યો હતો. આ ઘટનાએ બંને પક્ષો વચ્ચે વિશ્વાસ અંગે પ્રશ્નો ઉભા કર્યા હોવાનું માનવામાં આવે છે. વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે મધ્ય પૂર્વમાં બદલાતી રાજકીય સમીકરણો વચ્ચે દરેક દેશ પોતાના વ્યૂહાત્મક હિતોને પ્રાથમિકતા આપી રહ્યો છે.

મધ્ય પૂર્વમાં નવી રાજકીય સમીકરણો
ઈરાન-ઈઝરાયલ તણાવ બાદ મધ્ય પૂર્વમાં નવી રાજકીય ગોઠવણો જોવા મળી રહી છે. અમેરિકા સહિતના ઘણા દેશો હવે સંઘર્ષને વધુ વિસ્તરતો અટકાવવા અને રાજદ્વારી ઉકેલ શોધવા પર ભાર મૂકી રહ્યા છે. બીજી તરફ ઈઝરાયલ પોતાની સુરક્ષા નીતિઓ અને વ્યૂહરચનાઓ પર અડગ હોવાનું જણાઈ રહ્યું છે. આ પરિસ્થિતિમાં ઈઝરાયલને પરંપરાગત સાથી દેશો તરફથી પહેલાની જેમ ખુલ્લું સમર્થન ન મળતું હોવાના સંકેતો રાજકીય વર્તુળોમાં ચર્ચાનો વિષય બન્યા છે.