મશહદમાં જ કેમ થશે અલી ખામેનીની દફનવિધિ? જાણો શહેરનું ધાર્મિક અને ઐતિહાસિક મહત્વ

ઈરાનના ભૂતપૂર્વ સર્વોચ્ચ નેતા આયતુલ્લાહ અલી ખામેનીની દફનવિધિ તેમના જન્મસ્થળ મશહદ શહેરમાં કરવામાં આવશે. ધાર્મિક અને વ્યક્તિગત બંને દ્રષ્ટિએ આ નિર્ણયને અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહ્યો છે. શિયા મુસ્લિમો માટે મશહદ વિશ્વના સૌથી પવિત્ર તીર્થસ્થાનોમાંનું એક ગણાય છે અને ઇમામ રેઝાના દરગાહને કારણે તેની વિશેષ ઓળખ છે.

ઈરાનની આધ્યાત્મિક રાજધાની તરીકે ઓળખાય છે મશહદ
ઈરાનના ઉત્તરપૂર્વ ભાગમાં આવેલું મશહદ દેશનું બીજું સૌથી મોટું શહેર છે. રાજધાની તેહરાનથી આશરે 900 કિલોમીટર દૂર આવેલું આ શહેર શિયા મુસ્લિમો માટે વિશેષ આસ્થાનું કેન્દ્ર છે. અહીં આવેલ ઇમામ રેઝાનું પવિત્ર દરગાહ દર વર્ષે વિશ્વભરમાંથી લાખો શ્રદ્ધાળુઓને આકર્ષે છે. તેના કારણે મશહદ વિશ્વના સૌથી મોટા ધાર્મિક યાત્રાધામોમાં સ્થાન પામે છે.

શું છે ‘મશહદ’ નામનો અર્થ?
‘મશહદ’ શબ્દ અરબી ભાષામાંથી આવ્યો છે, જેનો અર્થ “શહીદ સ્થળ” અથવા “શહાદતની યાદમાં બનાવવામાં આવેલ સ્થાન” થાય છે. શિયા ઇસ્લામના આઠમા ઇમામ રેઝાની શહાદત સાથે આ શહેરનું નામ જોડાયેલું છે. માન્યતા મુજબ ઇમામ રેઝાનું વર્ષ 818માં અવસાન થયું હતું અને તેમની કબર આસપાસ ધીમે ધીમે વિશાળ ધાર્મિક કેન્દ્ર વિકસ્યું હતું. ઇમામ રેઝાની કબર બનતા પહેલાં આ વિસ્તાર સનાબાદ નામના નાના ગામ તરીકે ઓળખાતો હતો. પરંતુ સમય જતાં તે શિયા મુસ્લિમો માટે સૌથી મહત્વપૂર્ણ તીર્થસ્થાનોમાંનું એક બની ગયું.

અલી ખામેનીનો મશહદ સાથે ગાઢ સંબંધ
આયતુલ્લાહ અલી ખામેનીનો જન્મ 1939માં મશહદમાં થયો હતો. તેમણે પોતાનું બાળપણ અને પ્રારંભિક ધાર્મિક શિક્ષણ પણ અહીં જ મેળવ્યું હતું. તેમનો પરિવાર પેઢીઓથી આ શહેર સાથે જોડાયેલો રહ્યો છે. આ કારણે મશહદ ખામેની માટે માત્ર ધાર્મિક મહત્વ ધરાવતું સ્થળ નહોતું, પરંતુ તેમના વ્યક્તિગત જીવન અને કૌટુંબિક વારસાનો પણ અભિન્ન ભાગ હતું. તેથી તેમની દફનવિધિ માટે મશહદની પસંદગી સ્વાભાવિક અને પ્રતીકાત્મક માનવામાં આવે છે.

ઇમામ રેઝા દરગાહ પાસે દફનવિધિનું શું મહત્વ?
શિયા પરંપરામાં કોઈ પવિત્ર ઇમામની કબરની નજીક દફનાવવામાં આવવું ખૂબ જ સન્માનની બાબત માનવામાં આવે છે. તેને આધ્યાત્મિક નિકટતા, ધાર્મિક શ્રદ્ધા અને વિશેષ આદરનું પ્રતીક ગણવામાં આવે છે. આ કારણસર અનેક અગ્રણી ધાર્મિક વિદ્વાનો, આયતુલ્લાઓ અને રાષ્ટ્રીય હસ્તીઓએ પણ મશહદમાં દફનાવવામાં આવવાની ઇચ્છા વ્યક્ત કરી છે. ઇમામ રેઝાના દરગાહ નજીક ખામેનીનું અંતિમ વિશ્રામસ્થાન તેમના ધાર્મિક પ્રભાવ, રાજકીય વારસા અને શિયા સમાજમાં તેમના સ્થાનને પ્રતિબિંબિત કરશે.

મશહદમાં પહેલેથી જ અનેક પ્રખ્યાત ધાર્મિક વિદ્વાનો, આયતુલ્લાઓ અને મહત્વપૂર્ણ રાષ્ટ્રીય હસ્તીઓની કબરો આવેલી છે, જેના કારણે આ શહેર શિયા ઇસ્લામના સૌથી પવિત્ર અને પ્રતિષ્ઠિત કેન્દ્રોમાં સ્થાન ધરાવે છે.