Bindia
ગેરકાયદે કોલસા ખાણકામ કેસમાં એક મોટી કાર્યવાહીમાં, એન્ફોર્સમેન્ટ ડિરેક્ટોરેટ (ED) એ 100.44 કરોડ રૂપિયાની સંપત્તિ અસ્થાયી રૂપે જપ્ત કરી છે. આ કાર્યવાહી મની લોન્ડરિંગ એક્ટ હેઠળ કરવામાં આવી છે. આ કેસ ઇસ્ટર્ન કોલફિલ્ડ્સ લિમિટેડ (ECL) ના લીઝ વિસ્તારમાં મોટા પાયે ગેરકાયદેસર ખાણકામ અને કોલસા ચોરી સાથે સંબંધિત છે. તપાસમાં બહાર આવ્યું છે કે આ સમગ્ર રેકેટ અનુપ માંઝી ઉર્ફે લાલાના નેતૃત્વ હેઠળના સિન્ડિકેટ દ્વારા ચલાવવામાં આવી રહ્યું હતું. એવો આરોપ છે કે સિન્ડિકેટ મોટા પાયે ગેરકાયદેસર ખોદકામ દ્વારા કોલસો કાઢતો હતો અને પછી તેને પશ્ચિમ બંગાળની અનેક ફેક્ટરીઓમાં પહોંચાડતો હતો. તપાસમાં એ પણ બહાર આવ્યું છે કે સ્થાનિક વહીવટ આ કામમાં સક્રિય રીતે સામેલ હતો.
ED ની તપાસમાં એક ચોંકાવનારો ખુલાસો થયો છે. સિન્ડિકેટ દ્વારા “લાલા પેડ” નામની નકલી ટ્રાન્સપોર્ટ ઇન્વોઇસ સિસ્ટમ શરૂ કરવામાં આવી હતી. આ ઇન્વોઇસ અસ્તિત્વમાં ન હોય તેવી કંપનીઓના નામે જારી કરવામાં આવતા હતા, જે ટેક્સ ઇન્વોઇસ તરીકે રજૂ કરવામાં આવતા હતા. ટ્રક ડ્રાઇવરોને નકલી ઇન્વોઇસ સાથે 10 કે 20 રૂપિયાની નોટ આપવામાં આવતી હતી. ડ્રાઇવર ટ્રક અથવા ડમ્પરની નંબર પ્લેટ સામે નોટ પકડી રાખતો, તેનો ફોટો લેતો અને સિન્ડિકેટ ઓપરેટરને મોકલતો. ત્યારબાદ આ જ ફોટો વોટ્સએપ દ્વારા પોલીસ અને રૂટ પરના અન્ય અધિકારીઓને મોકલવામાં આવતો, જેથી ખાતરી થાય કે વાહન રોકાય નહીં અથવા જો રોકાય તો તરત જ છોડી દેવામાં આવે.
2742 કરોડ રૂપિયાની કમાણીની અપેક્ષા
EDના જણાવ્યા અનુસાર, સિન્ડિકેટના રેકોર્ડમાં આશરે ₹2,742 કરોડની ગેરકાયદેસર કમાણીનો ખુલાસો થયો છે. જપ્ત કરાયેલા રજિસ્ટર, ડિજિટલ ડેટા, ટેલી રેકોર્ડ અને વોટ્સએપ ચેટ્સ પરથી જાણવા મળ્યું છે કે મોટા પાયે રોકડ વ્યવહારો અને હવાલા વ્યવહારો દ્વારા નાણાંની લોન્ડરિંગ કરવામાં આવી હતી.
હવાલાની અનોખી પદ્ધતિ
તપાસમાં એક ભૂગર્ભ હવાલા નેટવર્કનો પણ પર્દાફાશ થયો. વ્યવહારો એક અનન્ય કોડનો ઉપયોગ કરીને કરવામાં આવતા હતા, સામાન્ય રીતે 10 રૂપિયાની નોટનો સીરીયલ નંબર. પ્રાપ્તકર્તા પહેલા નોટનો સીરીયલ નંબર મોકલતો હતો. પછી તે જ નંબર હવાલા ઓપરેટર દ્વારા બીજા શહેરમાં રહેતા વ્યક્તિને મોકલવામાં આવતો હતો. જ્યારે રોકડ ડિલિવર કરવામાં આવતી હતી, ત્યારે પ્રાપ્તકર્તા તે જ અનન્ય નંબરવાળી નોટ બતાવીને પોતાની ઓળખ સાબિત કરતો હતો અને કોઈપણ બેંક રેકોર્ડ વિના રોકડ એકત્રિત કરતો હતો. આમ, કોઈપણ સત્તાવાર રેકોર્ડ વિના કરોડો રૂપિયા ટ્રાન્સફર કરવામાં આવ્યા હતા.
સ્ટીલ કંપનીઓ પણ તપાસ હેઠળ
ED ની તપાસમાં એ પણ બહાર આવ્યું છે કે સ્ટીલ અને આયર્ન ક્ષેત્રની કેટલીક કંપનીઓએ ગેરકાયદેસર કોલસો રોકડમાં ખરીદ્યો હતો. આનાથી તેમને ગેરકાયદેસર રીતે મળેલા પૈસાને લોન્ડર કરવામાં મદદ મળી. જપ્ત કરાયેલી સંપત્તિઓમાં રિયલ એસ્ટેટ, ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ અને મ્યુચ્યુઅલ ફંડ રોકાણોનો સમાવેશ થાય છે. આ સંપત્તિ શાકંભરી ઇસ્પાત એન્ડ પાવર લિમિટેડ અને ગગન ફેરોટેક લિમિટેડના નામે છે. આ કેસમાં અત્યાર સુધીમાં કુલ ₹322.71 કરોડની સંપત્તિ જપ્ત કરવામાં આવી છે.
અગાઉ પણ દરોડા પાડવામાં આવ્યા હતા.
અગાઉ, 8 જાન્યુઆરી, 2026 ના રોજ, ED એ કોલકાતા અને દિલ્હીમાં 10 સ્થળોએ દરોડા પાડ્યા હતા. આ દરોડામાં મળેલા પુરાવાના આધારે, આ મિલકતો હવે જપ્ત કરવામાં આવી છે. ED જણાવે છે કે આ સમગ્ર કેસ બહુસ્તરીય અને જટિલ આર્થિક ગુનો છે. એજન્સી હવે આ નેટવર્કના અંતિમ લાભાર્થીઓ અને તેમાં સામેલ અન્ય વ્યક્તિઓ સુધી પહોંચવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે. ED એ સ્પષ્ટતા કરી છે કે ગેરકાયદેસર ખાણકામ અને મની લોન્ડરિંગ જેવા ગુનાઓ દેશના કુદરતી સંસાધનોને નુકસાન પહોંચાડે છે અને જાહેર હિતની વિરુદ્ધ છે. આવા કિસ્સાઓમાં કડક કાર્યવાહી ચાલુ રહેશે.
Follow us On Social Media
YouTube : https://www.youtube.com/@BIndiaDigital
Website : https://bindia.co/
TWITTER : https://x.com/bindia276
FOLLOW ON WHATSAPP https://whatsapp.com/channel/0029Va4rXSZ5q08d1AuVRO2I
Instagram: bindia.in
