Bindia
ભારતીય અવકાશ સંશોધન સંગઠન (ISRO) અવકાશ વિજ્ઞાનની દુનિયામાં વધુ એક છલાંગ લગાવવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે. અવકાશ એજન્સીએ તેના અત્યાર સુધીના સૌથી મહત્વાકાંક્ષી પ્રોજેક્ટ, ભારતીય અવકાશ મથક (BAS) નો શિલાન્યાસ કર્યો છે. તેણે ભારતીય ઉદ્યોગોને તેમાં જોડાવા માટે આમંત્રણ આપ્યું છે. આ પગલાથી ભારત એવા પસંદગીના દેશોની શ્રેણીમાં આવશે જેમની પાસે અવકાશમાં પોતાનું કાયમી મથક છે. વિક્રમ સારાભાઈ અવકાશ કેન્દ્ર (VSSC) એ ભારતીય કંપનીઓ માટે ‘એક્સપ્રેશન ઓફ ઇન્ટરેસ્ટ’ (EoI) જારી કર્યું છે. આ દ્વારા, ખાનગી ક્ષેત્રની કંપનીઓને અવકાશ મથકના પ્રથમ મોડ્યુલ, BAS-01 બનાવવા માટે આમંત્રણ આપવામાં આવ્યું છે.
એક અહેવાલ મુજબ, પ્રથમ તબક્કો 2028 માં શરૂ થશે. અવકાશ સ્ટેશનના પ્રથમ મોડ્યુલ (BAS-01) લોન્ચ કરવાનું લક્ષ્ય છે. તે 2035 સુધીમાં પૂર્ણ થશે. પાંચેય મોડ્યુલ સ્થાપિત થયા પછી, સ્ટેશન સંપૂર્ણપણે કાર્યરત થઈ જશે. તે આશરે 400-450 કિમીની ઊંચાઈએ નીચી પૃથ્વી ભ્રમણકક્ષામાં સ્થિત થશે. શરૂઆતમાં, તે ત્રણથી ચાર અવકાશયાત્રીઓને સમાવી શકશે અને વૈજ્ઞાનિક પ્રયોગો કરી શકશે.
ISRO એ ભારતીય કંપનીઓ માટે કડક ધોરણો નક્કી કર્યા છે, કારણ કે આ મોડ્યુલો માનવો માટે રહેવા યોગ્ય હશે. દરેક મોડ્યુલ 3.8 મીટર વ્યાસ અને 8 મીટર ઊંચા હશે. તે ઉચ્ચ-શક્તિવાળા એલ્યુમિનિયમ એલોય (AA-2219) માંથી બનાવવામાં આવશે. બાંધકામમાં 0.5 મિલીમીટરની ભૂલ પણ અસ્વીકાર્ય રહેશે. કંપનીઓએ ખાસ વેલ્ડીંગ અને ફેબ્રિકેશન તકનીકો વિકસાવવી પડશે. ISRO એ સ્પષ્ટતા કરી છે કે આ સંપૂર્ણપણે ભારતીય પ્રયાસ હશે. કોઈ વિદેશી સહાય અથવા આઉટસોર્સિંગની મંજૂરી આપવામાં આવશે નહીં.
આ ઐતિહાસિક પ્રોજેક્ટનો ભાગ બનવા ઇચ્છતી કંપનીઓ કેટલીક આવશ્યકતાઓને આધીન છે: તેમની પાસે એરોસ્પેસ ઉત્પાદનમાં ઓછામાં ઓછા પાંચ વર્ષનો અનુભવ હોવો જોઈએ. છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં તેમનું સરેરાશ વાર્ષિક ટર્નઓવર ઓછામાં ઓછું 500 મિલિયન રૂપિયા હોવું જોઈએ. અરજીઓ માટેની અંતિમ તારીખ 8 માર્ચ, 2026 છે.
આ પ્રોજેક્ટ ફક્ત સ્ટેશન બનાવવા પૂરતો મર્યાદિત નથી. તે ભારતના ગગનયાન મિશનનો આગળનો તબક્કો છે. તે ભારતના સૂક્ષ્મ ગુરુત્વાકર્ષણ સંશોધનને આગળ વધારશે, જેનાથી દવા, કૃષિ અને સામગ્રી વિજ્ઞાનમાં અદ્યતન સંશોધન શક્ય બનશે. હાલમાં, વિશ્વ ISS (આંતરરાષ્ટ્રીય અવકાશ સ્ટેશન) પર આધાર રાખે છે, પરંતુ BAS ભારતને વ્યૂહાત્મક સ્વાયત્તતા આપશે. આ સ્ટેશન ભવિષ્યમાં ચંદ્ર પર માનવસહિત મિશન માટે ટ્રાન્ઝિટ હબ તરીકે સેવા આપશે.
Follow us On Social Media
YouTube : https://www.youtube.com/@BIndiaDigital
Website : https://bindia.co/
TWITTER : https://x.com/bindia276
FOLLOW ON WHATSAPP https://whatsapp.com/channel/0029Va4rXSZ5q08d1AuVRO2I
Instagram: bindia.in
