Bindia
રશિયાના ઊર્જા ક્ષેત્ર પર અમેરિકાના નવા આકરા પ્રતિબંધો બાદ વૈશ્વિક તેલ બજારમાં હલચલ મચી ગઈ છે. રશિયાની મુખ્ય તેલ કંપનીઓ રોસનેફ્ટ (Rosneft) અને લુકોઇલ (Lukoil) પર યુ.એસ. દ્વારા લાગુ કરાયેલા પ્રતિબંધોનો સીધો પ્રભાવ ભારતના તેલ આયાત બજાર પર જોવા મળી રહ્યો છે. ભારત, જે યુક્રેન યુદ્ધ શરૂ થયા બાદ રશિયાથી સૌથી વધુ સસ્તું કાચું તેલ ખરીદી રહ્યું હતું, હવે આયાતમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો કરવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે.
અમેરિકાના નવા પ્રતિબંધોનો હેતુ શું છે?
અમેરિકાના ટ્રેઝરી વિભાગે તાજેતરમાં જાહેરાત કરી હતી કે રશિયા પર લગાવવામાં આવેલા પ્રતિબંધોનું ઉલ્લંઘન કરીને કેટલીક એશિયાઇ અને મધ્ય પૂર્વીય કંપનીઓ રશિયન તેલના વેપારમાં સામેલ છે.
આ પગલાંનો હેતુ રશિયાના આવક સ્ત્રોતોને મર્યાદિત કરવાનો અને યુક્રેન સામેના યુદ્ધમાં ઉપયોગમાં લેવાતા ફંડને અટકાવવાનો છે.
ભારત માટે પડકારો શા માટે ઊભા થયા?
ભારત છેલ્લા બે વર્ષથી રશિયન તેલના સૌથી મોટા ગ્રાહકોમાંનું એક રહ્યું છે. રશિયન તેલ સસ્તું મળતું હોવાથી ભારતીય રિફાઇનરીઓ માટે તે એક લાભદાયક વિકલ્પ બન્યું હતું.
પરંતુ હવે, નવા અમેરિકી પ્રતિબંધો બાદ:
– પેમેન્ટ ચેનલ્સ (રૂપિયા-રૂબલ ટ્રાન્ઝેક્શન) મુશ્કેલ બનશે.
– શિપિંગ અને ઈન્શ્યોરન્સ લોજિસ્ટિક્સ પર પ્રતિબંધો લાગશે.
– યુ.એસ.ના દબાણને કારણે ભારતને ટ્રેડ ટેરિફમાં 50% સુધીનો વધારો સહન કરવો પડી રહ્યો છે.
– સૂત્રો અનુસાર, ભારતે હવે મધ્યપૂર્વ અને આફ્રિકન દેશોમાંથી તેલ ખરીદવાના વિકલ્પો શોધવાની શરૂઆત કરી છે.
ભારતનો પ્રતિસાદ અને આગલો માર્ગ
ભારત સરકારના વરિષ્ઠ અધિકારીઓએ જણાવ્યું કે આ મુદ્દે અમેરિકા અને ભારત વચ્ચે ટૂંક સમયમાં ઉચ્ચ સ્તરીય ચર્ચા યોજાશે.
ભારતીય રિફાઇનરીઓ હાલ રશિયાથી મળતા તેલના કોન્ટ્રાક્ટ્સનું પુનર્મૂલ્યાંકન કરી રહી છે જેથી સપ્લાય ચેઇન પર મોટો ખલેલ ન પડે.
ભારતના ઊર્જા નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આ પરિસ્થિતિમાં ભારતને “સ્ટ્રેટેજિક બેલેન્સ” જાળવવો પડશે એટલે કે અમેરિકા સાથેના વ્યાપારિક સંબંધો અને રશિયાથી મળતી ઊર્જા વચ્ચે સંતુલન સાધવું પડશે.
વૈશ્વિક બજાર પર અસર
– આ પ્રતિબંધોથી વૈશ્વિક તેલ બજારમાં પણ અસ્થિરતા આવી શકે છે.
– ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં તાત્કાલિક $4 પ્રતિ બેરલનો વધારો નોંધાયો છે.
– એશિયાઇ માર્કેટમાં રશિયન સપ્લાય ઘટવાથી ચીન અને તુર્કી જેવા દેશો માટે પણ પડકાર ઊભા થયા છે.
Follow us On Social Media
YouTube : https://www.youtube.com/@BIndiaDigital
Website : https://bindia.co/
TWITTER : https://x.com/buletin_india
FOLLOW ON WHATSAPP https://whatsapp.com/channel/0029Va4rXSZ5q08d1AuVRO2I
Instagram: bindia.in
