Bindia
ભારતે પોતાની વાયુસેનાની હવાઈ સુરક્ષા ક્ષમતાઓમાં વધારો કરવા માટે રશિયા પાસેથી અંદાજે ₹10,000 કરોડની મિસાઇલો ખરીદવાની યોજના બનાવી છે. આ ડીલનો ઉદ્દેશ S-400 એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ જેવી “ગેમ ચેન્જર” સિસ્ટમને વધુ અસરકારક બનાવવાનો છે.
શું છે ડીલનો હેતુ?
સેનાના ઉચ્ચ સ્તરના સૂત્રોએ જણાવ્યું કે ભારતીય વાયુસેના (IAF) રશિયાની સાથે મોટી સંખ્યામાં મિસાઇલો ખરીદવા અંગે ચર્ચા કરી રહી છે. સંરક્ષણ મંત્રાલય 23 ઓક્ટોબરે યોજાનારી ડિફેન્સ એક્વિઝિશન કાઉન્સિલ (DAC) ની બેઠકમાં આ પ્રસ્તાવ રજૂ કરી શકે છે.
S-400 સિસ્ટમ: ભારત માટે ‘ગેમ ચેન્જર’
S-400 એક અદ્યતન એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ છે, જે હવામાંથી આવતા મિસાઇલ, ડ્રોન અને વિમાનોને 400 કિમી દૂરથી ટાર્ગેટ કરી શકે છે. તાજેતરના ચાર દિવસ દરમિયાન થયેલા આંતરિક હુમલાઓ દરમિયાન S-400 સિસ્ટમ દ્વારા પાંચથી વધુ પાકિસ્તાની ફાઇટર જેટ્સ અને જાસૂસી વિમાનો તોડી પાડવામાં આવ્યા હતા.
અત્યાર સુધી શું થયું છે?
2018માં ભારતે રશિયા સાથે કુલ 5 S-400 સ્ક્વોડ્રન માટે ડીલ સાઇન કરી હતી. અત્યાર સુધીમાં 3 સ્ક્વોડ્રન ભારતને મળી ચૂક્યા છે અને કાર્યરત છે. બાકી રહેલા 2 સ્ક્વોડ્રનની ડિલિવરી યુક્રેન-રશિયા યુદ્ધને કારણે વિલંબિત થઈ છે.
ભવિષ્યની યોજનાઓ
ભારત અને રશિયા વચ્ચે હવે નવી મિસાઇલ ડીલ ઉપરાંત S-500 જેવી ભવિષ્યની એડવાન્સ એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ ખરીદવા અંગે ચર્ચાઓ ચાલી રહી છે. IAF પોતાની ‘બિયંડ-વિઝ્યુઅલ રેન્જ (BVR)’ ક્ષમતાઓ પણ વધારવા ઈચ્છે છે. બ્રહ્મોસ સુપરસોનિક મિસાઇલ સિસ્ટમ્સ અને તેના અપગ્રેડ પણ વિચારાધીન છે.
વ્યૂહાત્મક દૃષ્ટિકોણથી મહત્વપૂર્ણ
ભારત અને રશિયા લાંબા સમયથી વ્યૂહાત્મક ભાગીદાર છે. રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન ડિસેમ્બર 2025માં ભારતની મુલાકાતે આવી શકે છે, જ્યાં આ ડીલ્સ પર હસ્તાક્ષર થવાની શક્યતા છે.
આ ડીલ ભારતની હવાઈ સુરક્ષા માટે એક ઐતિહાસિક પગલું બની શકે છે, ખાસ કરીને જ્યા આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે વિશ્વના સંજોગો સતત બદલાઈ રહ્યા છે. ભારતે જો આ ડીલને આગળ ધપાવવી હોય તો તેને ટેક્નિકલ ક્ષમતાઓ સાથે સાથે રાજકીય સમતુલન પણ જાળવવું પડશે.
Follow us On Social Media
YouTube : https://www.youtube.com/@BIndiaDigital
Website : https://bindia.co/
TWITTER : https://x.com/buletin_india
FOLLOW ON WHATSAPP https://whatsapp.com/channel/0029Va4rXSZ5q08d1AuVRO2I
Instagram: bindia.in
