જૂનમાં રિટેલ મોંઘવારી વધીને 4.38%: શાકભાજી-દાળના ભાવમાં ઉછાળો, લોન મોંઘી થવાની શક્યતા

દેશમાં છૂટક મોંઘવારી (રિટેલ ઇન્ફ્લેશન) ફરી એકવાર વધી છે. સરકાર દ્વારા જાહેર કરાયેલા તાજા આંકડા મુજબ, મે મહિનામાં 3.93 ટકા રહેલો રિટેલ મોંઘવારી દર જૂનમાં વધીને 4.38 ટકા પર પહોંચ્યો છે. ખાદ્ય ચીજવસ્તુઓ, ખાસ કરીને શાકભાજી, દાળ, બટાકા અને આદુના ભાવમાં થયેલા વધારાને કારણે મોંઘવારીમાં વધારો નોંધાયો છે.

આ સતત છઠ્ઠો મહિનો છે જ્યારે રિટેલ મોંઘવારીમાં વધારો થયો છે. જાન્યુઆરી 2025 બાદ પ્રથમ વખત મોંઘવારી દર ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI)ના 4 ટકાના મધ્યમ લક્ષ્યાંકથી ઉપર ગયો છે.

ખાદ્ય મોંઘવારીમાં પણ નોંધપાત્ર વધારો
જૂન મહિનામાં ફૂડ ઇન્ફ્લેશન વધીને 5.32 ટકા પર પહોંચી છે, જ્યારે મે મહિનામાં તે 4.38 ટકા હતી. દાળ, શાકભાજી અને અન્ય જીવનજરૂરી ખાદ્ય ચીજવસ્તુઓના ભાવમાં વધારાના કારણે સામાન્ય પરિવારોના ઘરખર્ચ પર સીધી અસર પડી શકે છે.

વ્યાજ દર વધવાની શક્યતા
હાલનો મોંઘવારી દર RBIની 2થી 6 ટકાની સ્વીકાર્ય મર્યાદાની અંદર છે, છતાં સતત વધતી કિંમતોને કારણે કેન્દ્રીય બેંક પર વ્યાજ દર વધારવાનું દબાણ વધી શકે છે. જો રેપો રેટમાં વધારો થશે તો હોમ લોન, કાર લોન અને અન્ય પ્રકારની લોન મોંઘી બનવાની શક્યતા છે. RBIએ અગાઉ પણ અલ નીનોની સ્થિતિ અને ઓછા વરસાદની સંભાવનાને ધ્યાનમાં રાખીને ચાલુ નાણાકીય વર્ષ માટે મોંઘવારીનો અંદાજ 4.6 ટકાથી વધારીને 5.1 ટકા કર્યો હતો.

નવા ઇન્ડેક્સથી બદલાઈ મોંઘવારીની ગણતરી
જાન્યુઆરી 2026થી મોંઘવારી માપવાના કન્ઝ્યુમર પ્રાઇસ ઇન્ડેક્સ (CPI)માં ફેરફાર કરવામાં આવ્યો છે. હવે વર્ષ 2024ને આધાર વર્ષ (બેઝ યર) તરીકે અપનાવી નવી શ્રેણી અમલમાં આવી છે. નવા ઇન્ડેક્સમાં લોકોની બદલાયેલી ખરીદીની આદતોને ધ્યાનમાં રાખીને મુખ્ય જરૂરિયાતની વસ્તુઓનું વજન વધારવામાં આવ્યું છે, જ્યારે વારંવાર ભાવ બદલાતા ખાદ્ય પદાર્થોનું વજન ઘટાડવામાં આવ્યું છે. તેથી વર્તમાન આંકડાની સીધી સરખામણી જૂની શ્રેણી સાથે કરી શકાય તેમ નથી.

4.38 ટકા મોંઘવારીનો સામાન્ય લોકો માટે શું અર્થ?
સરળ ભાષામાં કહીએ તો, જૂન 2026માં 4.38 ટકા મોંઘવારીનો અર્થ એ છે કે જૂન 2025ની સરખામણીએ રોજિંદા ઉપયોગની વસ્તુઓના સરેરાશ ભાવમાં 4.38 ટકાનો વધારો થયો છે. ઉદાહરણ તરીકે, જો જૂન 2025માં કોઈ વસ્તુની કિંમત ₹100 હતી, તો જૂન 2026માં તે જ વસ્તુ ખરીદવા માટે સરેરાશ ₹104.38 ખર્ચવા પડશે.

સામાન્ય પરિવારોના બજેટ પર પડશે અસર
ખાદ્ય ચીજવસ્તુઓના ભાવમાં સતત વધારો થતાં ઘરનું માસિક બજેટ પ્રભાવિત થઈ શકે છે. જો આગામી મહિનાઓમાં પણ મોંઘવારી ઊંચી રહે તો વ્યાજ દરોમાં વધારો થવાની શક્યતા વધશે, જેના કારણે લોનની EMIમાં પણ વધારો થઈ શકે છે.