વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતા વચ્ચે ભારતની ‘ગોલ્ડ પોલિસી’માં ફેરફાર, 104 ટન સોનું પરત લાવવામાં આવ્યું

વિશ્વભરમાં ચાલી રહેલા યુદ્ધ અને આર્થિક અનિશ્ચિતતા વચ્ચે અનેક દેશો પોતાની નાણાકીય સુરક્ષા મજબૂત બનાવવાના પ્રયાસોમાં લાગી ગયા છે. આ પરિસ્થિતિમાં ભારતે પણ મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લઈને વિદેશમાં રાખેલું સોનું દેશમાં પરત લાવવાનું ગતિમાન કર્યું છે. Reserve Bank of India (RBI)ના તાજેતરના રિપોર્ટ મુજબ છેલ્લા થોડા સમયમાં જ મોટા પ્રમાણમાં સોનું સ્વદેશ પરત લાવવામાં આવ્યું છે.

ભારત પાસે કેટલું સોનું?
RBIના આંકડા અનુસાર હાલમાં ભારત પાસે કુલ 880.52 ટન સોનું છે. તેમાંમાંથી લગભગ 77 ટકા એટલે કે આશરે 680 ટન સોનું હવે દેશની અંદર જ સંગ્રહિત છે. જ્યારે 197.67 ટન સોનું હજુ પણ વિદેશી સંસ્થાઓ જેમ કે Bank of England અને Bank for International Settlements પાસે રાખવામાં આવ્યું છે.

6 મહિનામાં 104 ટન સોનું પરત
RBIએ માત્ર છેલ્લા છ મહિનામાં જ 104.23 ટન સોનું વિદેશમાંથી પરત મંગાવ્યું છે. અગાઉ માર્ચ 2023માં ભારતનું માત્ર 37 ટકા સોનું દેશમાં હતું, જે હવે નોંધપાત્ર રીતે વધી ગયું છે. આ પરિવર્તન ભારતની નાણાકીય નીતિમાં મોટો ફેરફાર દર્શાવે છે.

શું છે કારણ?
આ નિર્ણય પાછળ વૈશ્વિક રાજકીય પરિસ્થિતિ મુખ્ય કારણ તરીકે સામે આવી રહી છે. Russia-Ukraine War તથા પશ્ચિમી દેશો દ્વારા Afghanistanની સંપત્તિ ફ્રીઝ કરવા જેવી ઘટનાઓએ કેન્દ્રીય બૅંકોમાં ચિંતા વધારી છે. વિદેશમાં રાખેલું સોનું રાજકીય નિર્ણયો હેઠળ ક્યારે પણ જોખમમાં આવી શકે છે.

દેશની અંદર સોનું રાખવાના ફાયદા
દેશમાં સોનું રાખવાથી સંકટના સમયમાં તેને તરત ઉપયોગમાં લઈ શકાય છે, જે આર્થિક સ્થિરતા માટે મહત્વપૂર્ણ છે. ભારતના કુલ વિદેશી મુદ્રા ભંડારમાં સોનાનો હિસ્સો હવે વધીને 16.7 ટકા થયો છે, જે અગાઉ 13.9 ટકા હતો. આ દર્શાવે છે કે ભારત હવે સોનાને વધુ વિશ્વસનીય સંપત્તિ તરીકે જોઈ રહ્યું છે.